วัดสวนป่าน (Wat Suan Pan) ตั้งอยู่ใกล้กับ สามแยกหอนาฬิกา ในเขตตำบลในเมือง อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช เป็นวัดในสังกัดคณะสงฆ์ ธรรมยุติกนิกาย สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2442 และได้รับพระราชทาน วิสุงคามสีมา ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2525 เดิมพื้นที่วัดอยู่ในตำบลพระเสื้อเมือง ก่อนจะถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของตำบลในเมืองและเขตเทศบาลนครนครศรีธรรมราชในปัจจุบัน

พื้นที่ตั้งเดิมของวัดสวนป่านเคยเป็นส่วนหนึ่งของ วังกษัตริย์หรือเจ้าเมืองนครศรีธรรมราช มีลักษณะเป็นเนินสูงตามธรรมชาติ เรียกว่า “กระหม่อมโคก” ซึ่งเกิดขึ้นมากว่า 900 ปีมาแล้ว ในอดีตกษัตริย์ผู้ตั้งเมืองได้ปรับพื้นที่เนินบางส่วนให้ราบเรียบเพื่อสร้างวัง ขณะที่บริเวณซึ่งเป็นที่ตั้งของวัดในปัจจุบันยังคงสภาพเนินไว้ดังเดิม และใช้เป็น โรงเลี้ยงช้างหลวง มีเนื้อที่ประมาณ 50 ไร่ และมีโรงเลี้ยงช้างถึง 3 โรง ด้วยความเชื่อที่ว่าพื้นที่ซึ่งเคยเป็นที่อยู่ เกิด และตายของช้างหลวง ไม่เหมาะแก่การอยู่อาศัยของมนุษย์ บริเวณนี้จึงถูกปล่อยทิ้งร้างมาเป็นเวลานาน

ต่อมาในสมัย รัชกาลที่ 5 ท่านเจ้าคุณพระรัตนธัชมุนี (ม่วง เปรียญ) เห็นว่าพื้นที่โรงเลี้ยงช้างหลวงเดิมเป็นที่รกร้าง และตั้งอยู่ใกล้ศาลากลางจังหวัดกับศาลจังหวัด จึงไม่เหมาะสมกับภาพลักษณ์ของเมือง อีกทั้งทางราชการมิได้มีแผนใช้ประโยชน์จากพื้นที่ดังกล่าว ท่านจึงดำริจัดตั้งวัดขึ้นในนิกายธรรมยุต และตั้งชื่อว่า วัดสวนป่าน หลังจากท่านเจ้าคุณพระรัตนธัชมุนีถึงแก่มรณภาพในปี พ.ศ. 2477 ศิษยานุศิษย์ได้ร่วมกันสร้าง เจดีย์แบบลังกาย่อส่วน ภายในวัด เพื่อเป็นอนุสรณ์แห่งความกตัญญูกตเวที ซึ่งยังคงปรากฏอยู่จนถึงปัจจุบัน

วัดสวนป่านเป็นแหล่งศึกษาและเผยแผ่พระพุทธศาสนาที่สำคัญของเมืองนคร โดยมีศาสนสถานเด่นอยู่ 2 แห่ง ได้แก่ ศาลาการเปรียญ และ พระอุโบสถ

ศาลาการเปรียญ ตั้งอยู่ทางทิศเหนือ ภายนอกมีรูปแบบสถาปัตยกรรมไทยที่งดงาม ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ประจำวัดคือ “พระหมิด” พระพุทธรูปสำริดปางประทับยืน ซึ่งมีการปิดทองคำเปลวซ้อนทับกันหนาแน่น แสดงถึงพลังศรัทธาอันแรงกล้าของพุทธศาสนิกชนที่มีต่อพระพุทธรูปองค์นี้

ส่วน พระอุโบสถ ตั้งอยู่ทางทิศใต้ นับเป็นศาสนสถานที่มีความวิจิตรงดงามอย่างยิ่ง ภายในประดับด้วย ภาพจิตรกรรมฝาผนังแบบตะวันตก ผลงานของ แนบ ทิชินพงศ์ ศิลปินผู้มีผลงานโดดเด่นของนครศรีธรรมราช นอกจากภาพพุทธประวัติแล้ว ยังปรากฏภาพวิถีชีวิตและความเป็นอยู่ของชาวเมืองนครในอดีต รวมถึงเหตุการณ์สำคัญเมื่อ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เคยเสด็จประทับ ณ วัดแห่งนี้ ทำให้วัดสวนป่านเป็นทั้งศาสนสถานและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ทรงคุณค่าอย่างยิ่งของเมืองนครศรีธรรมราช

• รถยนต์ส่วนตัว: จากสนามหน้าเมืองหรือถนนราชดำเนิน ให้ขับมุ่งหน้าไปทางสี่แยกหอนาฬิกา เมื่อถึงสี่แยกให้เลี้ยวเข้าสู่ถนนศรีธรรมโศก วัดสวนป่านจะตั้งอยู่ใกล้สามแยกหอนาฬิกา ทางด้านขวามือ มีพื้นที่จอดรถภายในวัดพอสมควร

• รถสาธารณะ: สามารถนั่งรถสองแถวสาย “สนามกีฬา – หัวถนน” ลงบริเวณสี่แยกหอนาฬิกา จากนั้นเดินเข้าสู่ถนนศรีธรรมโศกเพียงระยะสั้น ๆ จะถึงทางเข้าวัดสวนป่าน

• ภายในวัดมีศาสนสถานและงานศิลปกรรมที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ ควรแต่งกายสุภาพและใช้เสียงเบา

• หากต้องการเข้าชมจิตรกรรมฝาผนังภายในพระอุโบสถ หรือสักการะพระหมิด แนะนำให้สอบถามเจ้าหน้าที่วัดหรือพระสงฆ์ก่อน เนื่องจากอาคารบางส่วนอาจไม่เปิดตลอดเวลา

• พื้นที่วัดตั้งอยู่บนเนิน “กระหม่อมโคก” ทำให้ได้มุมมองที่แตกต่างจากพื้นที่ราบทั่วไป เหมาะสำหรับการเดินชมและถ่ายภาพสถาปัตยกรรม

• วัดสวนป่านมีบรรยากาศเงียบสงบ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการมาสักการะพระ ปฏิบัติธรรม หรือศึกษาศิลปกรรมอย่างมีสมาธิ

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชม (เข้าชมฟรี)

เวลาเปิด-ปิด:

• เปิดให้เข้าชมและไหว้พระทุกวัน เวลา 08:00 – 16:30 น. (สำหรับการเข้าชมอาคารและศาสนสถานสำคัญ)