ชุมชนเก่าริมคลองบางพระ (Khlong Bang Phra Old Community) เป็นย่านที่พักอาศัยและย่านการค้าดั้งเดิมของจังหวัดตราดที่มีมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 ในอดีตบริเวณนี้เคยเป็นศูนย์กลางการขนส่งทางน้ำที่สำคัญ ทำให้มีบ้านเรือนไม้สองชั้นตั้งเรียงรายขนานไปกับลำคลอง ปัจจุบันบ้านหลายหลังยังคงมีคนอาศัยอยู่จริง และมีการรักษาโครงสร้างแบบเดิมเอาไว้ ทั้งบานเฟี้ยมไม้และระเบียงที่ตกแต่งด้วยลวดลายเรียบง่าย บรรยากาศโดยรวมมีความสงบและไม่พลุกพล่านเหมือนย่านท่องเที่ยวในจังหวัดใหญ่ๆ

ชุมชนเก่าริมคลองบางพระ ถูกปรับปรุงให้เป็นพื้นที่เดินเล่นเชิงอนุรักษ์ โดยบ้านบางหลังได้เปลี่ยนมาเป็นโฮมสเตย์ขนาดเล็ก ร้านกาแฟ หรือร้านจำหน่ายสินค้าท้องถิ่น สิ่งที่น่าสนใจคือการเดินชมภาพวาดสตรีทอาร์ต ตามซอกซอยและผนังบ้านไม้ ซึ่งภาพส่วนใหญ่จะสะท้อนวิถีชีวิตของคนตราด เช่น ภาพเด็กขี่จักรยาน ภาพแมว หรือภาพของกินในท้องถิ่น ทำให้การเดินเล่นในย่านนี้สนุกขึ้นและเป็นจุดถ่ายรูปยอดนิยมสำหรับนักท่องเที่ยว

ชุมชนเก่าริมคลองบางพระยังมีกิจกรรมที่น่าสนใจอีกอย่างคือการล่องเรือมาด หรือเรือไม้พื้นบ้านขนาดเล็กที่จะพานักท่องเที่ยวไหลเอื่อยไปตามลำคลองบางพระเพื่อชมทัศนียภาพในมุมที่ต่างออกไป ระหว่างทางคุณจะได้เห็นบ้านไม้โบราณที่หันหน้าเข้าหาลำคลอง เห็นวิถีชีวิตของชาวบ้านที่ออกมานั่งพักผ่อนริมระเบียง หรือเด็กๆ ที่ลงมาเล่นน้ำคลองในช่วงเย็น บรรยากาศการนั่งเรือล่องไปตามน้ำที่นิ่งสงบจะช่วยให้คุณได้ซึมซับความร่มรื่นของต้นไม้สองฝั่งคลอง และสัมผัสถึงความสัมพันธ์ระหว่างคนกับสายน้ำที่ผูกพันกันมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

ชุมชนเก่าริมคลองบางพระในช่วงเวลาที่พระอาทิตย์ใกล้ตกดิน การล่องเรือออกไปทางปากอ่าวจะทำให้คุณได้เห็นแสงสีส้มทองสะท้อนกับผิวน้ำ เป็นช่วงเวลาที่เงียบสงบและเหมาะแก่การถ่ายภาพทิวทัศน์เป็นอย่างมาก กัปตันเรือซึ่งส่วนใหญ่เป็นคนในพื้นที่มักจะเล่าเรื่องราวความหลังของคลองบางพระให้ฟังอย่างเป็นกันเอง ทำให้การล่องเรือไม่ได้เป็นเพียงการชมวิว แต่เป็นการเดินทางเข้าไปเรียนรู้ประวัติศาสตร์ที่มีชีวิตของเมืองตราดอย่างแท้จริง หากใครพอมีเวลาเหลือหลังจากเดินเที่ยวชมบ้านไม้แล้ว การนั่งเรือชมคลองถือเป็นอีกหนึ่งประสบการณ์ที่เรียบง่ายแต่ก็น่าประทับใจไม่แพ้กัน

• การท่องเที่ยวภายในชุมชน: เมื่อมาถึงถนนธนเจริญ วิธีที่ดีที่สุดคือ การเดินเท้า เนื่องจากเป็นถนนสายเล็กๆ ที่เน้นความเงียบสงบ การเดินจะช่วยให้คุณได้เห็นรายละเอียดของบ้านไม้โบราณและถ่ายรูปสตรีทอาร์ตตามซอกซอยได้อย่างสะดวก หรือหากต้องการเปลี่ยนบรรยากาศ สามารถติดต่อเช่าจักรยานจากโฮมสเตย์ในย่านนั้นเพื่อปั่นชมรอบๆ ชุมชนและสะพานข้ามคลองต่างๆ ได้อย่างเพลิดเพลิน

• จุดสังเกต: ทางเข้าชุมชนจะอยู่ใกล้กับศาลเจ้าพ่อหลักเมืองและวัดกลาง 

• ช่วงเวลาเดินเที่ยว: แนะนำให้มาช่วง 16:00 น. เป็นต้นไป เพราะอากาศไม่ร้อนเกินไป แสงแดดจะส่องกระทบบ้านไม้และริมคลองสวยมาก และร้านค้าส่วนใหญ่จะเปิดครบในช่วงนี้

• การแต่งกาย: เนื่องจากเป็นชุมชนที่มีคนอาศัยอยู่จริงและมีวัดตั้งอยู่ใกล้เคียง ควรแต่งกายสุภาพ แต่เน้นรองเท้าที่เดินสบายเพราะกิจกรรมหลักคือการเดินเท้าสำรวจตามซอกซอย

• การถ่ายภาพ: อย่าพลาดการมองหา Street Art ที่ซ่อนอยู่ตามผนังบ้านไม้และซอยเล็กๆ แนะนำให้เดินเข้าไปในซอยที่เชื่อมกับริมน้ำจะเจอภาพสวยๆ เยอะมาก

• การล่องเรือ: หากต้องการล่องเรือชมวิว แนะนำให้จองล่วงหน้ากับทางโฮมสเตย์ เพื่อเช็กเวลาเรือว่างและสภาพน้ำ จะได้ไม่เสียเที่ยว

• ความสงบ: ชุมชนนี้ไม่ใช่ย่านสถานบันเทิง ควรใช้เสียงแต่พอดีเพื่อไม่ให้รบกวนความเป็นส่วนตัวของชาวบ้านที่พักอาศัยอยู่ในพื้นที่

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชมในการเดินเที่ยวชมพื้นที่ชุมชนและถ่ายรูปสตรีทอาร์ต

• ค่าล่องเรือ: ประมาณ 300 - 500 บาท ต่อลำ (นั่งได้ประมาณ 2-4 คน ขึ้นอยู่กับขนาดเรือและระยะเวลาที่ตกลงกัน)

เวลาเปิด-ปิด:

• พื้นที่ชุมชน: เปิดให้เดินชมได้ทุกวัน 09:00 – 20:00 น.

• ร้านอาหารและคาเฟ่: ส่วนใหญ่เปิด 10:30 – 18:00 น. (บางร้านอาจปิดวันจันทร์หรืออังคาร)

• สตรีทอาร์ต: ชมได้ตลอดวัน แต่แนะนำช่วงที่มีแสงสว่างเพื่อความชัดเจนในการถ่ายภาพ