อนุสรณ์สถานผู้เสียสละเขาค้อ (Khao Kho Memorial) เป็นสถานที่ทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของอำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ สร้างขึ้นเพื่อรำลึกถึงพลเรือน ตำรวจ และทหาร ที่เสียชีวิตจากการปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่เขาค้อระหว่างช่วงความขัดแย้งกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ซึ่งกินระยะเวลายาวนานตั้งแต่ช่วงปลายทศวรรษ 2500 จนถึงต้นทศวรรษ 2520 พื้นที่เขาค้อในอดีตถือเป็นสมรภูมิยุทธศาสตร์สำคัญของประเทศไทย เนื่องจากลักษณะภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ปกคลุมด้วยป่าทึบ และสามารถใช้เป็นฐานปฏิบัติการทางทหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้บริเวณนี้กลายเป็นพื้นที่สู้รบสำคัญระหว่างฝ่ายรัฐและกองกำลังคอมมิวนิสต์อยู่หลายปี ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก และทิ้งร่องรอยทางประวัติศาสตร์ไว้ในพื้นที่เขาค้อมาจนถึงปัจจุบัน

อนุสรณ์สถานแห่งนี้ตั้งอยู่บนยอดเขาสูงบริเวณถนนสาย 2325 ในตำบลทุ่งสมอ บนระดับความสูงประมาณ 1,100–1,174 เมตรจากระดับน้ำทะเล ทำให้สามารถมองเห็นทิวทัศน์ของภูเขาสลับซับซ้อนและพื้นที่โดยรอบของเขาค้อได้แบบกว้างไกล ตัวอนุสรณ์สร้างด้วยหินอ่อนสีขาวในรูปทรงสามเหลี่ยมขนาดใหญ่ ซึ่งได้รับการออกแบบให้มีความหมายเชิงสัญลักษณ์แทนความร่วมมือของ “พลเรือน ตำรวจ และทหาร” ที่ร่วมกันปฏิบัติภารกิจรักษาความมั่นคงในพื้นที่ รูปแบบสถาปัตยกรรมของอนุสรณ์สถานถูกออกแบบให้ดูเรียบง่ายแต่สง่างาม ตั้งตระหง่านอยู่ท่ามกลางแนวภูเขาและท้องฟ้า จนกลายเป็นแลนด์มาร์กสำคัญของเขาค้อที่สามารถมองเห็นได้จากระยะไกล

ภายในอนุสรณ์สถานมีการจารึกรายนามของผู้เสียสละชีวิตในการสู้รบ เพื่อเป็นการเชิดชูเกียรติและแสดงความรำลึกต่อบุคคลเหล่านั้น บรรยากาศโดยรอบมีความเงียบสงบและให้ความรู้สึกขรึมขลัง นักท่องเที่ยวจำนวนมากนิยมเดินชมพื้นที่เพื่อศึกษาประวัติศาสตร์ ควบคู่ไปกับการชมวิวธรรมชาติของเขาค้อ ในช่วงเช้าตรู่บริเวณนี้มักถูกปกคลุมด้วยทะเลหมอก โดยเฉพาะในฤดูฝนและฤดูหนาว ทำให้อนุสรณ์สถานแห่งนี้เป็นทั้งสถานที่เรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และจุดชมวิวที่มีชื่อเสียงในเวลาเดียวกัน

ใกล้กับอนุสรณ์สถานคือ “ฐานอิทธิ” หรือพิพิธภัณฑ์อาวุธกลางแจ้ง ซึ่งเป็นอีกหนึ่งจุดที่สะท้อนประวัติศาสตร์การสู้รบในพื้นที่เขาค้อได้อย่างชัดเจน ภายในจัดแสดงอาวุธยุทโธปกรณ์จริงที่เคยใช้ในภารกิจทางทหาร เช่น เฮลิคอปเตอร์ เครื่องบินทหาร รถสายพานลำเลียงพล ปืนใหญ่ และบังเกอร์หลบภัย พร้อมป้ายข้อมูลที่อธิบายเหตุการณ์สำคัญในอดีต นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมอุปกรณ์ต่าง ๆ ได้อย่างใกล้ชิด ทำให้เข้าใจสภาพการสู้รบและความยากลำบากของการปฏิบัติภารกิจในพื้นที่ภูเขาสูงแห่งนี้ได้มากยิ่งขึ้น

นอกจากคุณค่าทางประวัติศาสตร์แล้ว อนุสรณ์สถานผู้เสียสละเขาค้อยังมีบทบาทสำคัญในฐานะแหล่งท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้ของจังหวัดเพชรบูรณ์ นักท่องเที่ยวที่เดินทางมายังเขาค้อมักนิยมแวะเยี่ยมชมสถานที่แห่งนี้ควบคู่กับจุดท่องเที่ยวสำคัญอื่น ๆ เช่น พระบรมธาตุเจดีย์กาญจนาภิเษก วัดพระธาตุผาซ่อนแก้ว และจุดชมวิวทะเลหมอกต่าง ๆ ของเขาค้อ ด้วยอากาศเย็นสบายตลอดทั้งปี ทัศนียภาพแบบพาโนรามา และเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่ทรงคุณค่า ทำให้อนุสรณ์สถานแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่รำลึกถึงอดีตเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความสูญเสีย ความเสียสละ และการกลับคืนสู่ความสงบสุขของพื้นที่เขาค้อในปัจจุบัน

• จากตัวเมืองเพชรบูรณ์ ใช้ทางหลวงหมายเลข 12 (พิษณุโลก-หล่มสัก) มุ่งหน้าไปทางเขาค้อ เมื่อถึงสามแยกแคมป์สนให้เลี้ยวซ้ายเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 2196 ขับตรงไปเรื่อย ๆ จนถึงสามแยกแยกขึ้นไปทางอำเภอเขาค้อ จากนั้นเลี้ยวซ้ายเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 2325 จะมีป้ายบอกทางไปอนุสรณ์สถานผู้เสียสละเขาค้อตลอดทาง ทางขึ้นค่อนข้างลาดชันและมีโค้งหักศอก ผู้ขับขี่ควรใช้ความระมัดระวังและใช้เกียร์ต่ำ

• ควรมาถึงก่อนเวลา 06:30 น. หากต้องการชมทะเลหมอกช่วงเช้า

• ช่วงฤดูฝนและฤดูหนาวจะมีโอกาสเห็นทะเลหมอกมากที่สุด

• พกเสื้อกันลมหรือเสื้อกันหนาวติดตัว เพราะอากาศบนยอดเขาค่อนข้างเย็น

• รองเท้าผ้าใบหรือรองเท้ากันลื่นช่วยเดินขึ้นลงเนินได้สะดวกกว่า

ค่าเข้าชม:

• ฟรีค่าเข้าชมอนุสรณ์สถาน

เวลาเปิดปิดทำการ:

• เปิดให้เข้าชมทุกวัน ตั้งแต่เวลา 07:00 น. – 17:00 น.