“พิพิธภัณฑ์ยุทโธปกรณ์กลางแจ้ง จัดแสดงเครื่องบิน รถถัง และปืนใหญ่จริงจากสมรภูมิเขาค้อ พร้อมจุดชมวิวทิวทัศน์เทือกเขาที่สวยงามแบบพาโนรามา”
ฐานยิงสนับสนุนอิทธิ (Itthi Military Base) หรือที่นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มักเรียกว่า “พิพิธภัณฑ์อาวุธเขาค้อ” เป็นหนึ่งในสถานที่ประวัติศาสตร์สำคัญที่สุดของอำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ ตั้งอยู่บริเวณยอดเขาสูงในแนวรอยต่อของจังหวัดเพชรบูรณ์ พิษณุโลก และเลย ซึ่งในอดีตพื้นที่แห่งนี้เคยเป็นสมรภูมิสำคัญของการสู้รบระหว่างฝ่ายรัฐบาลไทยกับกองกำลังคอมมิวนิสต์ในช่วงปี พ.ศ. 2511–2525 พื้นที่เขาค้อในเวลานั้นถือเป็นจุดยุทธศาสตร์ที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นภูเขาสลับซับซ้อน เต็มไปด้วยป่าไม้หนาทึบและหุบเขาลึก ทำให้ฝ่ายกองกำลังติดอาวุธสามารถใช้เป็นฐานที่มั่นและเคลื่อนไหวได้อย่างมีประสิทธิภาพ กองทัพไทยจึงต้องใช้เวลาหลายปีในการวางกำลังและเปิดยุทธการเพื่อควบคุมพื้นที่คืนกลับมาอีกครั้ง
บริเวณฐานยิงสนับสนุนอิทธิในอดีตทำหน้าที่เป็นฐานปืนใหญ่หลักสำหรับยิงสนับสนุนหน่วยทหารราบที่ปฏิบัติการในแนวหน้า โดยตำแหน่งที่ตั้งบนยอดเขาสูงช่วยให้สามารถควบคุมทิศทางการยิงและมองเห็นพื้นที่โดยรอบได้กว้างไกล ฐานแห่งนี้มีบทบาทสำคัญอย่างมากในยุทธการสำคัญหลายครั้งของเขาค้อ โดยเฉพาะในช่วงปลายสงครามเมื่อกองทัพไทยเริ่มสามารถยึดคืนพื้นที่ยุทธศาสตร์ต่างๆ ได้สำเร็จ ชื่อ “ฐานอิทธิ” ถูกตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่ พันเอก อิทธิ สิมารักษ์ นายทหารผู้มีบทบาทสำคัญในยุทธการเขาค้อและเสียชีวิตระหว่างปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่เมื่อปี พ.ศ. 2524 ซึ่งภายหลังจากสถานการณ์ความขัดแย้งยุติลง กองทัพได้ปรับพื้นที่แห่งนี้ให้กลายเป็นพิพิธภัณฑ์ทางประวัติศาสตร์และแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับสงครามคอมมิวนิสต์ในประเทศไทย เพื่อให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาเหตุการณ์สำคัญของประเทศและตระหนักถึงคุณค่าของสันติภาพ
ภายในพิพิธภัณฑ์แบ่งออกเป็นโซนจัดแสดงกลางแจ้งและอาคารนิทรรศการ ภายนอกมีการจัดแสดงยุทโธปกรณ์จริงที่เคยใช้ในสมรภูมิเขาค้อ ไม่ว่าจะเป็นเครื่องบินขับไล่ F-5 รถสายพานลำเลียงพล รถหุ้มเกราะ ปืนใหญ่สนาม และอาวุธหนักหลายประเภท ซึ่งบางชิ้นยังคงมีร่องรอยจากการใช้งานจริงในอดีต นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมรายละเอียดของอาวุธเหล่านี้ได้อย่างใกล้ชิด ทำให้เห็นถึงสภาพการปฏิบัติการทางทหารในยุคนั้นได้อย่างชัดเจน นอกจากนี้ยังมีซากรถถังและยุทโธปกรณ์บางส่วนที่ได้รับความเสียหายจากการสู้รบจริง ถูกเก็บรักษาไว้เพื่อใช้เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์และเป็นอนุสรณ์แห่งความสูญเสียในช่วงเวลาความขัดแย้งของประเทศ
ภายในอาคารนิทรรศการมีการรวบรวมภาพถ่ายเก่า แผนที่ยุทธศาสตร์ เอกสารทางทหาร ปลอกกระสุน วิทยุสื่อสาร เครื่องแบบทหาร และข้าวของเครื่องใช้ของกำลังพลที่เคยปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่เขาค้อ เนื้อหาของนิทรรศการอธิบายลำดับเหตุการณ์ของการสู้รบ การดำเนินยุทธการในพื้นที่ภูเขา และสภาพความเป็นอยู่ของทหารที่ประจำการอยู่ในพื้นที่ห่างไกล ซึ่งต้องเผชิญกับทั้งภูมิประเทศที่ยากลำบาก อากาศหนาวเย็น และข้อจำกัดด้านเสบียงในช่วงสงคราม ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้นักท่องเที่ยวเข้าใจมิติทางประวัติศาสตร์ของเขาค้อได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น มากกว่าการเป็นเพียงสถานที่ท่องเที่ยวชมวิวทั่วไป
นอกจากคุณค่าทางประวัติศาสตร์แล้ว ฐานยิงสนับสนุนอิทธิยังเป็นจุดชมวิวที่สวยงามแห่งหนึ่งของเขาค้อ เนื่องจากตั้งอยู่บนเนินเขาสูง สามารถมองเห็นภูเขาสลับซับซ้อนและทะเลหมอกในช่วงฤดูหนาวได้อย่างกว้างไกล บรรยากาศโดยรอบเงียบสงบและมีอากาศเย็นตลอดปี ทำให้นักท่องเที่ยวจำนวนมากนิยมแวะมาเที่ยวควบคู่กับอนุสรณ์สถานผู้เสียสละ เขาค้อ พระตำหนักเขาค้อ และจุดชมวิวสำคัญอื่นๆ ในบริเวณใกล้เคียง ปัจจุบันสถานที่แห่งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงพิพิธภัณฑ์อาวุธเท่านั้น แต่ยังเป็นสถานที่ที่สะท้อนเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ การเสียสละของเจ้าหน้าที่รัฐ และการเปลี่ยนผ่านจากสมรภูมิแห่งความขัดแย้งสู่แหล่งท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้ของจังหวัดเพชรบูรณ์อย่างสมบูรณ์
วิธีการเดินทาง
- จากตัวเมืองเพชรบูรณ์ ใช้ทางหลวงหมายเลข 21 (เพชรบูรณ์-หล่มสัก) ถึงสามแยกนางั่วให้เลี้ยวซ้ายเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 2258 หรือเดินทางจากแคมป์สนใช้ทางหลวงหมายเลข 2196 ขับตามป้ายบอกทางไปยังอนุสรณ์สถานผู้เสียสละเขาค้อ ฐานยิงสนับสนุนอิทธิจะอยู่ก่อนถึงอนุสรณ์สถานประมาณ 1 กิโลเมตร เส้นทางเป็นทางลาดยางสูงชันและคดเคี้ยว ควรขับขี่ด้วยความระมัดระวัง
คำแนะนำ
- ควรมาเที่ยวช่วงเช้าตรู่เพื่ออากาศเย็นสบายและวิวชัดที่สุด
- ช่วงฤดูหนาวมีโอกาสเห็นทะเลหมอกบริเวณภูเขารอบเขาค้อ
- พื้นที่เป็นลานกลางแจ้ง ควรเตรียมหมวกหรือร่มกันแดด
- รองเท้าผ้าใบช่วยให้เดินชมพื้นที่ลาดชันได้สะดวกขึ้น
ค่าเข้าชม:
- ผู้ใหญ่และเด็ก คนละ 10 บาท (ค่าบำรุงรักษาพื้นที่และพิพิธภัณฑ์)
เวลาเปิดปิดทำการ:
- เปิดบริการทุกวัน เวลา 07:00 น. – 17:00 น.