พระมหาธาตุแก่นนคร (Phra Mahathat Kaeng Nakhon) ตั้งอยู่ภายในวัดหนองแวงพระอารามหลวง ซึ่งเป็นวัดเก่าแก่ที่สร้างขึ้นพร้อมกับการสถาปนาเมืองขอนแก่นเมื่อปี พ.ศ. 2332 โดยท้าวเพียเมืองแพน เจ้าเมืองขอนแก่นคนแรก สำหรับองค์พระมหาธาตุแก่นนครที่ปรากฏเด่นสง่าในปัจจุบันนั้น ถูกสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2339 เนื่องในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี และในปีกาญจนาภิเษกของจังหวัดขอนแก่นที่ครบรอบ 200 ปี ตัวองค์พระธาตุออกแบบด้วยศิลปะทวารวดีผสมผสานศิลปะลุ่มน้ำโขง มีลักษณะเป็นอาคารทรงสี่เหลี่ยมฐานกว้างด้านละ 50 เมตร สูง 80 เมตร รอบองค์พระธาตุประดับด้วยกำแพงแก้วพญานาค 7 เศียรที่อ่อนช้อยงดงาม

โครงสร้างภายในแบ่งออกเป็น 9 ชั้น ซึ่งแต่ละชั้นมีความหมายและวัตถุประสงค์การใช้งานที่แตกต่างกันไป โดย

ชั้นที่ 1 เป็นหอประชุมมีพระบรมสารีริกธาตุ ประดิษฐานอยู่บนบุษบกตรงกลางและพระประธาน 3 องค์อยู่ตรงกลาง บานประตู หน้าต่าง แกะสลักภาพนิทานเรื่องจำปาสี่ต้น โดยเฉพาะบานประตูแกะสลักภาพ 3 มิติ และมีจิตรกรรมฝาผนังเกี่ยวกับประวัติศาสตร์เมืองขอนแก่น

ชั้นที่ 2 เป็นหอพัก บานประตูหน้าต่างเขียนลวดลายเบญจรงค์และภาพแกะสลักนิทานเรื่องสังศิลป์ชัย

ชั้นที่ 3 เป็นหอปริยัติ บานประตูหน้าต่างเขียนลวดลายเบญจรงค์และภาพแกะสลักนิทานเรื่องนางผมหอม

ชั้นที่ 4 เป็นหอปริยัติธรรม ภายในมีพิพิธภัณฑ์ของเก่าบานประตูหน้าต่างภาพพระประจำวันเกิด เทพประจำทิศและตัวพึ่ง-ตัวเสวย

ชั้นที่ 5 เป็นหอพิพิธภัณฑ์ มีบริขารของหลวงปู่พระครูปลัดบุษบา สุมโน อดีตเจ้าอาวาสวัดรูปที่ 6 บานประตูหน้าต่างแกะสลักภาพพุทธชาดก

ชั้นที่ 6 เป็นหอพระอุปัชฌายาจารย์ บานประตูหน้าต่างแกะสลักนิทานชาดกเรื่องเวสสันดร

ชั้นที่ 7 เป็นหอพระอรหันตสาวก บานประตูหน้าต่างแกะสลักนิทานเรื่องพระเตย์มีใบ้

ชั้นที่ 8 เป็นหอพระธรรม เป็นที่รวบรวมพระธรรม คัมภีร์สำคัญทางพระพุทธศาสนามีพระไตรปิฏก ฯลฯ บานประตูแกะสลักรูปพรหม 16 ชั้น

และชั้นที่ 9 ซึ่งเป็นชั้นสูงสุด เป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุซึ่งบรรจุไว้ภายในบุษบกแกะสลักอย่างวิจิตรบรรจง และยังเป็นจุดชมวิวที่สวยที่สุดของเมืองขอนแก่นเนื่องจากสามารถมองเห็นบึงแก่นนครที่กว้างขวางและผังเมืองขอนแก่นได้ครบทุกทิศทาง

นอกจากความโดดเด่นทางสถาปัตยกรรมแล้ว พระมหาธาตุแก่นนครยังเป็นศูนย์รวมจิตใจและความศรัทธาของชาวขอนแก่น มีการจัดงานประเพณีสำคัญทางพุทธศาสนาอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี บรรยากาศภายในวัดมีความเงียบสงบ ร่มรื่น และอบอวลไปด้วยกลิ่นอายของวัฒนธรรมอีสานที่ถูกสอดแทรกไว้ในงานศิลปกรรมทุกระเบียบนิ้ว ไม่ว่าจะเป็นงานไม้แกะสลัก งานจิตรกรรมฝาผนังที่ใช้สีสันสดใสเล่าเรื่องราวฮีตสิบสองครองสิบสี่ ทำให้ที่นี่ไม่ได้เป็นเพียงแค่สถานที่ท่องเที่ยวทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังเป็นเสมือนพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิตที่ถ่ายทอดประวัติศาสตร์และความภาคภูมิใจของชาวขอนแก่นจากรุ่นสู่รุ่นอย่างสมบูรณ์แบบที่สุด

• ตั้งอยู่ริมบึงแก่นนคร สามารถเดินทางจากใจกลางเมืองขอนแก่นโดยรถส่วนตัวไปตามถนนกลางเมือง หรือใช้บริการรถสองแถวสาย 8 (สีฟ้า) และรถขอนแก่นซิตี้บัสที่วิ่งผ่านหน้าวัด

• ควรแต่งกายสุภาพเนื่องจากเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์

• แนะนำมาในช่วงเช้าหรือเย็นเพื่อหลีกเลี่ยงอากาศร้อน

• บริเวณทางขึ้นจะมีจุดวางรองเท้าและมีถุงผ้าให้บริการสำหรับใส่รองเท้าเพื่อถือติดตัวขึ้นไปด้านบน ป้องกันการสลับหรือการสูญหายเนื่องจากมีผู้เข้าชมจำนวนมาก

• และไม่ควรพลาดการขึ้นไปชมวิวที่ชั้น 9 เพื่อชมทัศนียภาพรอบบึงแก่นนครในช่วงเช้าหรือช่วงก่อนพระอาทิตย์ตกดิน ซึ่งสวยงามมาก

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชม

เวลาเปิดปิดทำการ:

• วัดและพื้นที่โดยรอบ: เปิดตั้งแต่เวลา 06:00 – 18:00 น.

• องค์พระมหาธาตุ 9 ชั้น: เปิดให้ขึ้นชมได้ตั้งแต่เวลา 08:00 – 17:00 น. (บางช่วงเวลาอาจปิดการขึ้นชั้น 2-9 เร็วกว่าปกติเล็กน้อยเพื่อทำความสะอาดและรักษาความปลอดภัย)