วัดหงษ์ปทุมาวาส (Wat Hong Pathumawat) หรือที่ชาวบ้านนิยมเรียกว่า “วัดมอญ” เป็นพระอารามหลวงเก่าแก่ที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาในเขตอำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี วัดแห่งนี้มีความสัมพันธ์อย่างลึกซึ้งกับประวัติศาสตร์ของชุมชนชาวมอญที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในบริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาช่วงสมัยกรุงธนบุรี โดยเฉพาะบริเวณเมืองสามโคกและเมืองปทุมธานี ซึ่งเป็นพื้นที่สำคัญของชาวไทยเชื้อสายมอญมาอย่างยาวนาน ชื่อของวัดมีคำว่า “หงษ์” อันเป็นสัญลักษณ์ของหงสาวดี เมืองสำคัญของชาวมอญในอดีต จึงสะท้อนให้เห็นถึงรากฐานทางวัฒนธรรมและความศรัทธาที่สืบทอดต่อกันมาหลายชั่วอายุคน

ภายในวัดยังคงปรากฏเอกลักษณ์ของศิลปกรรมแบบรามัญหรือศิลปะมอญผสมไทยอย่างชัดเจน ทั้งรูปแบบพระอุโบสถ เจดีย์ และองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมที่เน้นความเรียบสงบแต่แฝงด้วยรายละเอียดอันประณีต บรรยากาศโดยรอบวัดมีความร่มรื่นและเงียบสงบตามแบบวัดชุมชนริมน้ำดั้งเดิม ผู้มาเยือนสามารถมองเห็นทัศนียภาพของแม่น้ำเจ้าพระยาได้อย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะบริเวณท่าน้ำของวัดที่ถือเป็นจุดเด่นสำคัญและเป็นที่รู้จักของนักท่องเที่ยวและผู้คนในจังหวัดปทุมธานีมาอย่างยาวนาน

หนึ่งในกิจกรรมที่ได้รับความนิยมมากที่สุดของวัดหงษ์ปทุมาวาส คือ การทำบุญให้อาหารปลาบริเวณ “วังมัจฉา” หน้าวัด ซึ่งเป็นแหล่งอาศัยของปลาน้ำจืดจำนวนมากในแม่น้ำเจ้าพระยา เช่น ปลาสวาย ปลาเทโพ ปลาแรด และปลาตะเพียน ทางวัดได้จัดพื้นที่บริเวณท่าน้ำและแพให้อาหารปลาไว้อย่างปลอดภัยและเป็นระเบียบ ทำให้มีประชาชนเดินทางมาทำบุญ พักผ่อน และชมบรรยากาศริมแม่น้ำตลอดทั้งวัน วังปลาของวัดแห่งนี้เป็นที่รู้จักในระดับจังหวัด และเคยได้รับการกล่าวถึงในโครงการอนุรักษ์พันธุ์ปลาหน้าวัดอีกด้วย จึงกลายเป็นทั้งสถานที่พักผ่อนและพื้นที่สร้างจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์สัตว์น้ำควบคู่กันไป

นอกจากความโดดเด่นด้านสถาปัตยกรรมและวังมัจฉาแล้ว วัดหงษ์ปทุมาวาสยังทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางทางจิตใจของชุมชนไทยเชื้อสายมอญในจังหวัดปทุมธานีมาอย่างต่อเนื่อง ภายในวัดมีการประกอบศาสนกิจ งานประเพณี และกิจกรรมสำคัญทางพระพุทธศาสนาอยู่เป็นประจำ โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลสำคัญ เช่น วันสงกรานต์ วันเข้าพรรษา และวันออกพรรษา ซึ่งมักมีประชาชนในพื้นที่เดินทางมาร่วมทำบุญเป็นจำนวนมาก วัดจึงไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ท่องเที่ยวหรือสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่ที่สะท้อนวิถีชีวิต วัฒนธรรม และความผูกพันของชุมชนชาวมอญริมแม่น้ำเจ้าพระยาที่สืบทอดต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

ด้วยทำเลที่ตั้งอยู่ใกล้ตลาดเก่าและย่านชุมชนดั้งเดิมของเมืองปทุมธานี นักท่องเที่ยวจึงสามารถเดินเที่ยวชมวิถีชีวิตริมน้ำ ควบคู่กับการแวะสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์และพักผ่อนภายในวัดได้ในทริปเดียว บรรยากาศในช่วงเย็นถือเป็นช่วงเวลาที่ได้รับความนิยมมากที่สุด เนื่องจากอากาศไม่ร้อนและสามารถมองเห็นวิวแม่น้ำเจ้าพระยาได้อย่างสวยงาม เหมาะสำหรับทั้งสายทำบุญ สายถ่ายภาพ และผู้ที่ต้องการสัมผัสเสน่ห์ของชุมชนเก่าแก่ริมแม่น้ำในจังหวัดปทุมธานีอย่างใกล้ชิด

• จากกรุงเทพฯ ใช้ถนนติวานนท์มุ่งหน้าสู่ตัวเมืองปทุมธานี เมื่อข้ามสะพานปทุมธานี 1 ให้เลี้ยวซ้ายเข้าสู่ถนนพัฒนสัมพันธ์ แล้วเลี้ยวซ้ายเข้าถนนเทศปทุม (ทางไปตลาดปทุมธานี) วัดจะอยู่ทางด้านขวามือริมแม่น้ำเจ้าพระยา มีที่จอดรถสะดวกสบายภายในวัด

• ควรมาช่วงเช้าหรือเย็นเพื่อหลีกเลี่ยงอากาศร้อนริมแม่น้ำ

• เตรียมอาหารปลาเหรียญหรือธนบัตรย่อยสำหรับทำบุญ

• จุดให้อาหารปลาจะค่อนข้างคึกคักในวันหยุดและวันนักขัตฤกษ์

• ควรแต่งกายสุภาพเมื่อเข้าพื้นที่พระอุโบสถ

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชม (ฟรี)

เวลาเปิดปิดทำการ:

• เปิดทุกวัน เวลา 08:00 – 17:00 น.