วัดใต้ต้นลาน (TaiTonLan Temple) เป็นวัดเก่าแก่ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งทางด้านประวัติศาสตร์และศิลปกรรมของอำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี โดยสันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น หรือประมาณกว่าหนึ่งร้อยปีมาแล้ว จุดเด่นที่สุดของวัดแห่งนี้ที่ดึงดูดนักประวัติศาสตร์และนักท่องเที่ยวให้มาเยือนคือ หอพระไตรปิฎกกลางสระน้ำ ซึ่งถือเป็นสถาปัตยกรรมไม้ที่ยังคงความสมบูรณ์และงดงามเป็นอย่างมาก การสร้างหอพระไตรปิฎกไว้กลางน้ำนั้นเป็นภูมิปัญญาของคนโบราณที่มีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันไม่ให้มด ปลวก หรือแมลงต่างๆ เข้าไปกัดกินทำลายพระธรรมคัมภีร์ที่เขียนลงบนใบลาน ซึ่งเป็นมรดกทางปัญญาที่สืบทอดกันมา

ลักษณะทางสถาปัตยกรรมของหอพระไตรปิฎกนี้ เป็นอาคารไม้ทรงไทยขนาดเล็กตั้งอยู่บนเสาไม้กลางสระน้ำ มีหลังคาลดหลั่นกันอย่างสวยงามตามแบบฉบับช่างฝีมือไทยในอดีต ฝาผนังและบานประตูมีการแกะสลักลวดลายไทยที่ละเอียดอ่อนและทรงคุณค่า นอกจากหอพระไตรปิฎกกลางน้ำแล้ว ภายในวัดยังมี ศาลาการเปรียญไม้โบราณ ที่มีขนาดใหญ่และมีความงดงามไม่แพ้กัน เสาของศาลาและโครงสร้างหลังคาแสดงให้เห็นถึงความประณีตในการเข้าไม้และการเลือกใช้ไม้เนื้อแข็งที่มีคุณภาพ ทำให้สิ่งก่อสร้างเหล่านี้ยังคงตั้งตระหง่านท้าทายกาลเวลามาได้จนถึงปัจจุบัน

บรรยากาศโดยรอบของวัดใต้ต้นลานมีความร่มรื่นและเงียบสงบเป็นอย่างมาก บริเวณสระน้ำที่ล้อมรอบหอพระไตรปิฎกมีการปลูกบัวและพันธุ์ไม้น้ำ สร้างทัศนียภาพที่ดูเย็นตาและขรึมขลังในเวลาเดียวกัน ผู้ที่มาเยือนจะรู้สึกได้ถึงความศรัทธาที่คนรุ่นก่อนมีต่อพระพุทธศาสนา ผ่านการทุ่มเทแรงกายแรงใจในการสร้างสถานที่เก็บรักษาคำสอนอย่างประณีตที่สุด วัดแห่งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ทำบุญเท่านั้น แต่ยังเป็นเสมือนพิพิธภัณฑ์กลางแจ้งที่บอกเล่าเรื่องราวความเจริญรุ่งเรืองของศิลปวัฒนธรรมในท้องถิ่นพนัสนิคมได้เป็นอย่างดี

สำหรับนักท่องเที่ยวที่ชื่นชอบการถ่ายภาพและงานศิลปะ วัดใต้ต้นลานคือสถานที่ที่ไม่ควรพลาดอย่างยิ่ง มุมมองจากขอบสระที่เห็นหอพระไตรปิฎกไม้เก่าแก่สะท้อนเงาบนผิวน้ำ เป็นภาพที่สื่อถึงความสงบและมีมนต์ขลังเป็นอย่างมาก นักท่องเที่ยวจะได้ศึกษาเรียนรู้เกี่ยวกับลักษณะบ้านทรงไทยและการจัดการน้ำในอดีต รวมถึงได้กราบไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ภายในวัดเพื่อความเป็นสิริมงคล การมาเยือนวัดแห่งนี้จึงเป็นการพักผ่อนที่ได้รับทั้งความรู้และความสบายใจไปพร้อมๆ กันในคราวเดียว

• รถยนต์ส่วนตัว: จากตัวอำเภอพนัสนิคม ใช้เส้นทางหลวงที่มุ่งหน้าสู่ตำบลไร่หลักทอง (ทางหลวงหมายเลข 315) มีป้ายบอกทางเข้าวัดใต้ต้นลานตลอดเส้นทาง ถนนเข้าถึงวัดได้สะดวก

• รถโดยสารสาธารณะ: สามารถนั่งรถรับจ้างจากคิวรถในตัวอำเภอพนัสนิคมมายังวัดได้ ระยะทางไม่ไกลและเดินทางได้ง่าย

• ช่วงเวลาที่แนะนำ: ช่วงเช้า (08:00 - 10:00 น.) จะได้รับแสงแดดที่ส่องกระทบหอไม้ทำให้เห็นลวดลายแกะสลักได้ชัดเจนและถ่ายรูปสวย

• การแต่งกาย: แต่งกายสุภาพเรียบร้อย เนื่องจากเป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมและเป็นโบราณสถานสำคัญ

• การถ่ายภาพ: แนะนำมุมจากสะพานทางเข้าเพื่อให้เห็นตัวอาคารไม้กลางน้ำทั้งหมด

ค่าเข้าชม:

• ไม่เสียค่าเข้าชม

เวลาเปิด-ปิด:

• เปิดให้เข้าชมทุกวัน: 08:00 น. – 17:00 น.