สุสาน ทปท. (CPT Liberation Soldiers Cemetery) ตั้งอยู่ท่ามกลางป่าเขาของอุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า จังหวัดพิษณุโลก เป็นสถานที่ฝังร่างของสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) ที่เสียชีวิตจากการสู้รบกับฝ่ายรัฐบาลในช่วงปี พ.ศ. 2510–2525 ซึ่งในอดีตพื้นที่ภูหินร่องกล้าเคยเป็นฐานที่มั่นสำคัญของขบวนการปฏิวัติในภาคเหนือของประเทศไทย

วิถีนักรบในป่า:

หลุมศพภายในสุสานมีลักษณะเรียบง่าย ส่วนใหญ่ก่อจากกองหินหรือศิลาแลง และบางหลุมมีเพียงแผ่นหินจารึกชื่อจริงหรือ “ฉายา” ที่ใช้เรียกกันในช่วงการต่อสู้ สะท้อนถึงวิถีชีวิตของนักรบในป่าที่ต้องดำรงชีวิตอย่างสมถะและอุทิศตนเพื่ออุดมการณ์ท่ามกลางสภาวะสงคราม

บทเรียนแห่งประวัติศาสตร์:

สุสานแห่งนี้เป็นหลักฐานสำคัญของความขัดแย้งทางอุดมการณ์ในช่วงสงครามเย็นของประเทศไทย หลุมศพและจารึกต่าง ๆ ทำหน้าที่บอกเล่าเรื่องราวของผู้คนที่เคยมีบทบาทในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองไทย

บรรยากาศของสถานที่:

ปัจจุบันพื้นที่สุสานตั้งอยู่ท่ามกลางธรรมชาติที่เงียบสงบ รายล้อมด้วยป่าสนและภูเขา บางช่วงมีหมอกปกคลุมเพิ่มบรรยากาศขรึมสงบ เหมาะแก่การเดินชมและเรียนรู้ประวัติศาสตร์ควบคู่กับธรรมชาติ

เส้นทางศึกษาประวัติศาสตร์:

สุสาน ทปท. เป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางศึกษาประวัติศาสตร์ในอุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า ซึ่งเชื่อมต่อกับสถานที่สำคัญอื่น ๆ เช่น โรงเรียนการเมืองทหาร และกังหันน้ำ ทำให้นักท่องเที่ยวสามารถเข้าใจวิถีชีวิตของชุมชนคอมมิวนิสต์ในอดีตได้อย่างครบถ้วน

• รถยนต์ส่วนตัว: จากอำเภอนครไทย ใช้เส้นทางขึ้นสู่อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า เมื่อถึงที่ทำการอุทยานฯ ให้ขับรถตามป้าย “โรงเรียนการเมืองทหาร” สุสานจะอยู่ใกล้บริเวณลานอเนกประสงค์ สามารถเดินเท้าเข้าไปชมได้ในระยะไม่ไกล

• ควรรักษาความสงบและให้เกียรติผู้ล่วงลับขณะเดินชม

• ช่วงฤดูฝนจะมีมอสสีเขียวปกคลุมหลุมศพศิลาแลง เพิ่มบรรยากาศที่สวยงามและขรึมขลัง

• แนะนำให้เดินชมต่อไปยัง โรงเรียนการเมืองทหาร และกังหันน้ำ ซึ่งอยู่ในบริเวณเดียวกัน

• ควรสวมรองเท้าผ้าใบหรือรองเท้าเดินป่า เนื่องจากพื้นบางจุดอาจมีความชื้น

• เหมาะสำหรับผู้สนใจประวัติศาสตร์การเมืองไทยในยุคสงครามเย็น

ค่าเข้าชม:

ชำระค่าธรรมเนียมเข้า อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า

• ชาวไทย ผู้ใหญ่ 40–60 บาท / เด็ก 20–40 บาท

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน 06:00 – 18:00 น.