ตึกแดง พิพิธภัณฑ์เฉลิมพระเกียรติ (The Queen Saovabha Memorial Exhibition Center) หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ ตึกราชินี เป็นโบราณสถานอันทรงคุณค่าที่สร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) โดยมีกำเนิดมาจากวิกฤตการณ์ทางการเมืองและการทหารในช่วง ร.ศ. 112 ซึ่งทำให้การก่อสร้างอาคารพักฟื้นที่เกาะสีชังต้องชะงักลง จึงทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างอาคารพักฟื้นขึ้นที่อ่างศิลาแทน ตัวอาคารก่อสร้างด้วย อิฐถือปูนทาสีแดงเข้ม ซึ่งเป็นสไตล์สถาปัตยกรรมแบบตะวันตกที่นิยมมากในยุคนั้น โดยได้รับการออกแบบให้มีความคงทนต่อลมฟ้าอากาศชายทะเล และใช้เป็นที่ประทับรักษาพระอาการประชวรของสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง รวมถึงเจ้านายชั้นสูงอีกหลายพระองค์

จุดเด่นสำคัญที่ไม่ควรพลาดคือ รายละเอียดทางวิศวกรรมและสถาปัตยกรรม ของตัวอาคารที่เป็นอาคารสองชั้น มีการออกแบบให้มีระเบียงกว้างล้อมรอบทั้งชั้นบนและชั้นล่าง เพื่อให้ลมทะเลพัดผ่านเข้าสู่ตัวอาคารได้ทุกทิศทาง ช่วยให้อากาศถ่ายเทสะดวกและเย็นสบายตลอดวัน ประตูและหน้าต่างถูกออกแบบเป็นทรงโค้ง (Arch) ตามแบบฉบับโรมันผสมผสานกับวิกตอเรียน ภายในพิพิธภัณฑ์มีการจัดแสดง นิทรรศการประวัติศาสตร์อ่างศิลา ตั้งแต่การเป็นหมู่บ้านประมงดั้งเดิม การทำครกหินที่เลื่องชื่อ ไปจนถึงเหตุการณ์สำคัญเมื่อครั้งพระพุทธเจ้าหลวงเสด็จประพาสทางชลมารค ซึ่งรวบรวมภาพถ่ายโบราณและโบราณวัตถุที่หาดูได้ยากไว้ในที่เดียว

เมื่อก้าวเข้ามาในบริเวณนี้ นักท่องเที่ยวจะสัมผัสได้ถึง ความสงบเงียบและความขรึมขลัง ของสถานที่ พื้นที่โดยรอบได้รับการดูแลอย่างดีเยี่ยม มีทางเดินเชื่อมต่อระหว่างตึกแดงและตึกมหาราชที่ขนานไปกับแนวชายฝั่ง ทัศนียภาพที่นี่จะสวยงามเป็นพิเศษในช่วงที่น้ำขึ้นเต็มฝั่ง แสงแดดจะสะท้อนผิวทะเลส่องกระทบผนังตึกสีแดงสร้างเงาสะท้อนที่งดงามยิ่งนัก บรรยากาศภายในห้องนิทรรศการแต่ละห้องถูกจัดสัดส่วนอย่างลงตัว ให้ความรู้สึกเหมือนได้ย้อนกลับไปสัมผัสไออุ่นของประวัติศาสตร์ในยุคที่อ่างศิลาเป็น เมืองตากอากาศชั้นนำของประเทศ

สำหรับ ช่างภาพและสายคอนเทนต์ ตึกแดงถือเป็น สตูดิโอธรรมชาติ ชั้นยอด ด้วยโครงสร้างที่มีมิติ ลวดลายจากหน้าต่างลูกกรงไม้ และสีสันที่จัดจ้านตัดกับท้องฟ้า ทำให้ถ่ายภาพออกมาดูเป็นเอกลักษณ์และดูแพง ส่วน คู่รัก มักนิยมมาเดินเล่นรับลมเย็นๆ ในยามบ่าย พร้อมอ่านเรื่องราวความใส่ใจที่รัชกาลที่ 5 ทรงมีต่อพระบรมราชินีนาถผ่านการสร้างอาคารแห่งนี้ นอกจากนี้ยังเป็นแรงบันดาลใจชั้นดีให้กับ ศิลปิน ที่ต้องการมานั่งวาดภาพสถาปัตยกรรมริมน้ำท่ามกลางวิถีชีวิตชาวเลที่ยังคงดำเนินไปอย่างเรียบง่าย

การมาเยือนตึกแดงจึงไม่ใช่เพียงการมาเดินชมพิพิธภัณฑ์ แต่เป็นการเปิดหน้าประวัติศาสตร์ที่ยังมีลมหายใจ ช่วยให้เราเข้าใจถึงความชาญฉลาดของบรรพบุรุษในการปรับตัวเข้ากับอารยธรรมตะวันตก และความผูกพันระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์กับพสกนิกรชาวชลบุรีที่มีมาอย่างยาวนานและแน่นแฟ้น

• โดยรถยนต์ส่วนตัว: ขับรถตามถนนสุขุมวิทมุ่งหน้าสู่ชลบุรี เลี้ยวขวาที่แยกอ่างศิลา (ทางหลวงหมายเลข 3134) ขับตรงไปประมาณ 4-5 กิโลเมตร จนเห็นป้าย "อาคารรอบเขาสามมุข" หรือ "ตลาดเก่าอ่างศิลา" ตึกจะตั้งอยู่ริมทะเลทางซ้ายมือ

• โดยรถโดยสารประจำทาง: ขึ้นรถสองแถวสาย ชลบุรี-อ่างศิลา จากท่ารถในตัวเมืองชลบุรี (หน้าตลาดสดเทศบาล) รถจะวิ่งเลียบชายทะเลผ่านหน้าตึกแดงพอดี

• ช่วงเวลาที่เหมาะสม: แนะนำช่วงเดือน พฤศจิกายน - มกราคม เนื่องจากอากาศจะไม่ร้อนจัดและฟ้าจะเปิดมากที่สุด เหมาะสำหรับการชมความงามภายนอกอาคาร

• การแต่งกาย: เนื่องจากเป็นโบราณสถานและพิพิธภัณฑ์เฉลิมพระเกียรติ ควรแต่งกายสุภาพ (เลี่ยงกางเกงสั้นกุดหรือแขนกุด) และต้องถอดรองเท้าก่อนขึ้นชมภายในตัวอาคาร

• การถ่ายภาพ: จุดที่ดีที่สุดคือมุมเฉียงจากด้านหน้าอาคาร เพื่อให้เห็นทั้งตัวตึกและระเบียงทางเดินยาวๆ ควรใช้เลนส์มุมกว้างเพื่อให้เก็บความอลังการของอาคารได้ครบ

• อาหารและวัฒนธรรม: หลังชมเสร็จ อย่าพลาดไปลิ้มลอง หอยนางรมสดอ่างศิลา ที่ตลาดใกล้ๆ และเดินชมการสลักครกหินที่ร้านดั้งเดิมบนถนนสายเก่า

• การวางแผน: พื้นที่นี้เป็นเขตปลอดเสียงและรักษาความสะอาดอย่างเคร่งครัด แนะนำให้เตรียมร่มหรือหมวกเพราะทางเดินระหว่างอาคารอาจจะมีแดดจัดในตอนกลางวัน

ค่าเข้าชม:

• ฟรี ไม่เสียค่าเข้าชม

เวลาเปิด-ปิด:

• เปิดให้เข้าชม: วันอังคาร - วันอาทิตย์ (ปิดทุกวันจันทร์)

• เวลา: 09:00 น. – 16:30 น.