ศูนย์เจียระไนพลอย (Gemstone Cutting Center) เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านอุตสาหกรรมในครัวเรือนที่มีความโดดเด่นและมีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจชุมชนของจังหวัดอ่างทอง โดยเฉพาะในพื้นที่ตำบลสีบัวทอง ซึ่งชาวบ้านส่วนใหญ่ยึดอาชีพเจียระไนพลอยเป็นอาชีพเสริมควบคู่กับการทำเกษตรกรรมมาอย่างยาวนาน อาชีพนี้สืบทอดกันจากรุ่นสู่รุ่น และกลายเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สะท้อนถึงความขยัน อดทน และความละเอียดอ่อนของชาวบ้านในพื้นที่

จุดเริ่มต้นของการเจียระไนพลอยในชุมชนแห่งนี้ เกิดจากการรับงานจากแหล่งค้าพลอยสำคัญของประเทศ เช่น กรุงเทพมหานครและจังหวัดจันทบุรี ชาวบ้านได้นำพลอยดิบมาแปรรูปด้วยแรงงานฝีมือภายในครัวเรือน จนพัฒนาเป็นเครือข่ายการผลิตขนาดย่อมที่มีคุณภาพสูง ศูนย์เจียระไนพลอยจึงทำหน้าที่เป็นทั้งแหล่งรวมองค์ความรู้ จุดกระจายงาน และศูนย์กลางการจำหน่ายอัญมณีที่ผ่านการเจียระไนอย่างประณีต สร้างรายได้ที่มั่นคงให้กับคนในชุมชน

เอกลักษณ์สำคัญของการมาเยือนศูนย์เจียระไนพลอยคือการได้ชมกระบวนการเจียระไนพลอยด้วยมือ ซึ่งต้องอาศัยสมาธิ ความชำนาญ และประสบการณ์อย่างสูง ตั้งแต่การคัดเลือกก้อนพลอยดิบ การวางตำแหน่งเพื่อขึ้นรูป การเจียระไนเหลี่ยมมุมอย่างแม่นยำ ไปจนถึงการขัดเงาให้เกิดประกายแวววาว ผลงานแต่ละชิ้นสะท้อนถึงความตั้งใจและความประณีตที่ไม่สามารถเร่งรีบได้

พลอยที่เจียระไนภายในชุมชนมีความหลากหลายทั้งในด้านชนิด สี และรูปแบบการเจียระไน ไม่ว่าจะเป็นพลอยใส พลอยสี หรือพลอยเนื้อแข็งชนิดต่างๆ กระบวนการเหล่านี้ไม่เพียงเพิ่มมูลค่าให้กับทรัพยากรธรรมชาติ แต่ยังสะท้อนถึงการผสมผสานระหว่างศิลปะ งานช่าง และเศรษฐกิจชุมชนอย่างกลมกลืน ทำให้ศูนย์แห่งนี้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านศิลปหัตถกรรมที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง

บรรยากาศภายในหมู่บ้านและพื้นที่ผลิตมีความเรียบง่าย เป็นกันเอง และเงียบสงบ นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมวิถีชีวิตการทำงานของช่างเจียระไนที่ทำงานอยู่ใต้ถุนบ้านหรือในพื้นที่เล็กๆ ภายในชุมชน ได้เห็นภาพของอุตสาหกรรมที่เติบโตจากฐานรากของครอบครัว ไม่เร่งรีบ แต่เปี่ยมด้วยความตั้งใจและความภูมิใจในอาชีพ

สำหรับผู้ที่สนใจอัญมณี นักเรียนนักศึกษา หรือผู้ทำงานด้านศิลปกรรม ศูนย์เจียระไนพลอยถือเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของความอดทนและความละเอียดอ่อนในงานฝีมือแบบดั้งเดิม ช่างภาพยังสามารถเก็บภาพแสงสะท้อนของเหลี่ยมพลอยที่กระทบกับแสงแดด รวมถึงท่าทางที่ตั้งใจของช่างขณะทำงาน ซึ่งล้วนถ่ายทอดเรื่องราวของงานหัตถกรรมไทยที่มีเสน่ห์และทรงคุณค่า

หากมีโอกาสเดินทางมายังอำเภอเมืองอ่างทอง ศูนย์เจียระไนพลอยจึงเป็นอีกหนึ่งจุดหมายที่ควรแวะเยี่ยมชม เพื่อเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น สนับสนุนสินค้าชุมชน และสัมผัสความงดงามของอัญมณีไทยที่ผ่านการสร้างสรรค์ด้วยหัวใจและฝีมือของคนในพื้นที่อย่างแท้จริง

โดยรถยนต์ส่วนตัว:

• จากตัวเมืองอ่างทอง ใช้เส้นทางมุ่งหน้าสู่ตำบลสีบัวทอง (ใกล้รอยต่ออำเภอโพธิ์ทอง) ประมาณ 15-20 กิโลเมตร จะมีกลุ่มบ้านที่ทำอุตสาหกรรมนี้กระจายอยู่ตามสองข้างทาง

โดยรถสาธารณะ:

• นั่งรถประจำทางหรือรถสองแถวจากตัวเมืองอ่างทองที่ไปทางตำบลสีบัวทอง และแจ้งความประสงค์ลงที่กลุ่มเจียระไนพลอยชุมชน

• ช่วงวันธรรมดาจะเหมาะที่สุดสำหรับการมาชมขั้นตอนการทำงาน เนื่องจากเป็นช่วงที่ช่างฝีมือทำงานกันอย่างเต็มที่

• สามารถเลือกซื้อหัวพลอยเจียระไนสำเร็จรูปเพื่อนำไปเข้าตัวเรือนเองได้ในราคาที่เป็นกันเองจากกลุ่มชาวบ้านโดยตรง

• ควรขออนุญาตเจ้าของบ้านหรือช่างฝีมือก่อนถ่ายภาพการทำงาน เพื่อความเป็นระเบียบและให้เกียรติความเป็นส่วนตัวในการทำงาน

• แนะนำให้สอบถามข้อมูลเกี่ยวกับชนิดของพลอยจากผู้รู้ในศูนย์เพื่อให้ได้ความรู้ประกอบการเยี่ยมชมที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

ค่าเข้าชม

• นักท่องเที่ยวชาวไทย: ผู้ใหญ่ ฟรี, เด็ก ฟรี

• นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ: ผู้ใหญ่ ฟรี, เด็ก ฟรี

เวลาเปิด-ปิด

• เปิดให้บริการทุกวัน เวลา 09:00 – 16:30 น. (วันอาทิตย์อาจมีช่างทำงานน้อยกว่าปกติ)