วัดเขียน (Khian Temple) เป็นวัดราษฎร์เก่าแก่ขนาดเล็กที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานสืบย้อนกลับไปถึงสมัยกรุงศรีอยุธยา ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง ไม่ไกลจากวัดวิเศษชัยชาญ แม้ว่าวัดแห่งนี้จะมีขนาดไม่ใหญ่และตั้งอยู่ท่ามกลางชุมชนที่เงียบสงบ แต่กลับมีชื่อเสียงในระดับประเทศในฐานะแหล่งรวมจิตรกรรมฝาผนังโบราณอันทรงคุณค่า ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นผลงานศิลปกรรมที่ประเมินค่าไม่ได้ ความโดดเด่นทางศิลปวัฒนธรรมนี้เองทำให้ภาพจิตรกรรมของวัดเขียนได้รับเกียรติให้นำไปใช้เป็นภาพประกอบบนธนบัตรที่ระลึก เนื่องในโอกาสเฉลิมฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญและคุณค่าที่สั่งสมมาอย่างยาวนานกว่าหลายร้อยปี

จุดเด่นสำคัญที่สุดของวัดเขียนคือภาพจิตรกรรมฝาผนังภายในพระอุโบสถ ซึ่งเขียนด้วยสีฝุ่นบนพื้นสีแดงสดตามแบบแผนของศิลปะอยุธยาตอนปลาย ภาพเขียนเหล่านี้บอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับทศชาติชาดกและพุทธประวัติอย่างละเอียด ประณีต และเปี่ยมด้วยความหมายทางธรรม โดยเฉพาะภาพ “มโนราห์” และ “พระเวสสันดร” ที่มีความอ่อนช้อยงดงามทั้งในท่าทาง องค์ประกอบ และเส้นสาย สันนิษฐานว่าผลงานทั้งหมดเป็นฝีมือของช่างสกุลวิเศษชัยชาญ ซึ่งมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในด้านการจัดองค์ประกอบ การใช้สี และการถ่ายทอดอารมณ์ของเรื่องราว ซึ่งในปัจจุบันนับว่าเป็นผลงานที่หาชมได้ยากยิ่ง

บรรยากาศภายในวัดเขียนเต็มไปด้วยความเงียบสงบและเป็นธรรมชาติ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการใช้เวลาอย่างสงบนิ่งเพื่อซึมซับคุณค่าของงานศิลปะโบราณ พระอุโบสถของวัดเป็นอาคารแบบมหาอุด คือไม่มีหน้าต่าง ทำให้แสงภายในมีความนุ่มนวลและช่วยรักษาสภาพของภาพจิตรกรรมให้คงสีสันสดใส ไม่ซีดจางไปตามกาลเวลา ผู้ที่ก้าวเข้ามาภายในจะรู้สึกถึงพลังแห่งศรัทธาที่ถ่ายทอดผ่านลายเส้นอันวิจิตรบรรจง สะท้อนถึงความตั้งใจและความเลื่อมใสของผู้สร้างในอดีต ท่ามกลางบริบทของวิถีชีวิตชาวบ้านริมแม่น้ำน้อยที่ยังคงเรียบง่ายและสงบงาม

นอกจากภาพจิตรกรรมภายในพระอุโบสถแล้ว บริเวณภายนอกยังมีองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมที่สำคัญ ได้แก่ เจดีย์ย่อมุมไม้สิบสอง และใบเสมาหินทรายโบราณ ซึ่งเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่แสดงถึงความรุ่งเรืองของพุทธศิลป์และความเจริญของชุมชนในอดีต รายละเอียดของสถาปัตยกรรมเหล่านี้สะท้อนถึงภูมิปัญญา ความเชื่อ และรสนิยมทางศิลปะของคนไทยในยุคอยุธยาได้อย่างชัดเจน

สำหรับนักประวัติศาสตร์ นักวิชาการด้านศิลปะ ศิลปิน และช่างภาพ วัดเขียนเปรียบเสมือน “เพชรเม็ดงาม” ที่ควรค่าแก่การมาเยือนด้วยตนเอง ความสมดุลขององค์ประกอบภาพจิตรกรรม ความลึกซึ้งของเนื้อหา และคติธรรมที่ซ่อนอยู่ในรายละเอียด ล้วนเป็นแรงบันดาลใจชั้นเลิศ การเดินทางมาเยือนวัดเขียนจึงเสมือนการเปิดประตูย้อนเวลากลับไปสู่ความรุ่งเรืองของสยามในอดีต เป็นสถานที่ที่ควรค่าแก่การเรียนรู้ เยี่ยมชม และร่วมกันอนุรักษ์มรดกทางปัญญาและศิลปวัฒนธรรมของบรรพบุรุษไทยให้คงอยู่สืบไป

โดยรถยนต์ส่วนตัว:

• จากอำเภอเมืองอ่างทอง ใช้ทางหลวงหมายเลข 3454 มุ่งหน้าสู่อำเภอวิเศษชัยชาญ ประมาณ 12 กิโลเมตร วัดจะอยู่ใกล้กับวัดวิเศษชัยชาญในตำบลศาลเจ้าโรงทอง

โดยรถสาธารณะ:

• นั่งรถตู้สายกรุงเทพฯ-อ่างทอง-วิเศษชัยชาญ มาลงที่ตัวอำเภอวิเศษชัยชาญแล้วต่อรถมอเตอร์ไซค์รับจ้างมายังวัด

• ช่วงเวลาที่แนะนำคือช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ๆ เนื่องจากแสงธรรมชาติจะช่วยให้เห็นความละเอียดของภาพในอุโบสถได้ดีขึ้น

• หากพระอุโบสถปิดอยู่ สามารถติดต่อแจ้งความประสงค์ขอเข้าชมกับพระสงฆ์หรือผู้ดูแลวัดได้ เนื่องจากเป็นโบสถ์เล็กที่ดูแลอย่างใกล้ชิด

• การบันทึกภาพภายในควรปิดแฟลชทุกครั้งเพื่อป้องกันความร้อนและแสงที่มีผลต่อความเสียหายของสีฝุ่นโบราณ

• แนะนำให้เดินชมหมู่เจดีย์เก่ารอบๆ อุโบสถเพื่อดูความแตกต่างของสถาปัตยกรรมแต่ละยุคสมัย

ค่าเข้าชม

• นักท่องเที่ยวชาวไทย: ผู้ใหญ่ ฟรี, เด็ก ฟรี

• นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ: ผู้ใหญ่ ฟรี, เด็ก ฟรี

เวลาเปิด-ปิด

• เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08:30 – 16:30 น.