พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ (Bhubing Palace) สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2504 ในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อใช้เป็นที่ประทับแรมเมื่อเสด็จแปรพระราชฐานมาทรงงานในภาคเหนือ รวมถึงใช้เป็นสถานที่รับรองพระราชอาคันตุกะจากต่างประเทศ และติดตามโครงการพัฒนาพื้นที่สูงตามพระราชดำริ

พื้นที่พระตำหนักถูกออกแบบอย่างกลมกลืนกับภูมิประเทศบน ดอยสุเทพ โดยใช้สถาปัตยกรรมไทยประยุกต์ ตัวอาคารหลักเป็นอาคารสองชั้น ชั้นล่างก่ออิฐถือปูนแข็งแรงเหมาะกับสภาพอากาศบนภูเขา ส่วนชั้นบนเป็นเรือนไม้ทรงไทยที่โปร่งโล่ง เปิดรับลมหนาวและทัศนียภาพของป่าเขาโดยรอบอย่างลงตัว หลังคาทรงจั่วซ้อนชั้นช่วยระบายน้ำฝนและเพิ่มเอกลักษณ์แบบล้านนาประยุกต์

ภายในบริเวณแบ่งออกเป็นหลายโซนสำคัญ ได้แก่ พระตำหนักที่ประทับ, สวนสุจาริณี (สวนกุหลาบ), เรือนเพาะชำพืชเมืองหนาว, และพื้นที่จัดแสดงไม้ดอกตามฤดูกาล ซึ่งมีการดูแลและปรับเปลี่ยนพันธุ์ไม้ตลอดทั้งปี ทำให้นักท่องเที่ยวสามารถชมความงดงามของพรรณไม้เมืองหนาวได้ในทุกฤดูกาล

หนึ่งในจุดเด่นที่ได้รับความนิยมมากที่สุดคือ สวนสุจาริณี ซึ่งรวบรวมกุหลาบหลากหลายสายพันธุ์จากทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยเฉพาะในช่วงฤดูหนาวที่ดอกกุหลาบและไม้ดอกเมืองหนาวจะผลิบานอย่างสวยงาม สร้างสีสันและกลิ่นหอมทั่วทั้งพื้นที่ นอกจากนี้ยังมีไม้ประดับหายาก เช่น เบโกเนีย ซัลเวีย ไฮเดรนเยีย และพืชเมืองหนาวอีกหลายชนิด

อีกหนึ่งจุดที่ไม่ควรพลาดคือ อ่างเก็บน้ำและน้ำพุศิลาทราย ซึ่งได้รับการออกแบบให้กลมกลืนกับภูมิทัศน์ธรรมชาติของภูเขา รอบอ่างประดับด้วยไม้ดอกเมืองหนาวหลากสีสัน และมีการแสดงน้ำพุประกอบเสียงดนตรีที่ช่วยสร้างบรรยากาศอันร่มรื่นและผ่อนคลาย เหมาะสำหรับการเดินเล่นและถ่ายภาพ

ภายในพื้นที่ยังมี พลับพลาผาหมอน ซึ่งเป็นเรือนปีกไม้ที่สร้างอยู่บนเนินเขาเพื่อใช้เป็นสถานที่พักผ่อนพระอิริยาบถ โดดเด่นด้วยการจัดสวนแบบธรรมชาติและสามารถมองเห็นทิวทัศน์ของป่าเขาบริเวณโดยรอบได้อย่างสวยงาม

ด้วยระดับความสูงประมาณ 1,373 เมตรจากระดับน้ำทะเล ทำให้พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์มีอากาศเย็นสบายตลอดปี อุณหภูมิเฉลี่ยต่ำกว่าตัวเมืองเชียงใหม่ และในช่วงฤดูหนาวมักมีหมอกบางปกคลุมในยามเช้า ส่งผลให้ที่นี่เป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติ ชมดอกไม้เมืองหนาว และเรียนรู้พระราชกรณียกิจด้านการพัฒนาพื้นที่สูงของประเทศไทย

• รถยนต์ส่วนบุคคล: จากตัวเมืองเชียงใหม่ขึ้นถนนศรีวิชัย ผ่านสวนสัตว์เชียงใหม่และวัดพระธาตุดอยสุเทพ แล้วขับต่อขึ้นเขาอีกประมาณ 4 กิโลเมตร เส้นทางคดเคี้ยวและแคบช่วงท้าย ควรใช้ความระมัดระวัง

• รถสาธารณะ: สามารถนั่งรถสองแถวสีแดงจากบริเวณหน้าสวนสัตว์เชียงใหม่หรือหน้ามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งมีบริการวิ่งขึ้นมาส่งถึงหน้าประตูพระตำหนัก

• การแต่งกายต้องสุภาพ เนื่องจากเป็นเขตพระราชฐาน ห้ามสวมกางเกงขาสั้น เสื้อแขนกุด เสื้อกล้าม หรือเสื้อผ้าที่ไม่เหมาะสม โดยมีบริการให้เช่าผ้าถุงและกางเกงขายาวบริเวณทางเข้า

• ห้ามส่งเสียงดัง ห้ามเข้าแปลงดอกไม้หรือสนามหญ้า และห้ามเด็ดดอกไม้ทุกชนิด

• ห้ามนำสัตว์เลี้ยงเข้าในพื้นที่พระตำหนัก

• ห้ามนำอากาศยานไร้คนขับ (โดรน) ขึ้นบินภายในพื้นที่โดยเด็ดขาด

• ช่วงเวลาที่เหมาะแก่การเที่ยวชมมากที่สุดคือ เดือนพฤศจิกายน–มกราคม ซึ่งเป็นช่วงที่ดอกไม้เมืองหนาวและกุหลาบบานสะพรั่งสวยงามที่สุด

ค่าเข้าชม:

ชาวไทย

• ผู้ใหญ่ 20 บาท

• เด็กนักเรียน / นักศึกษา 10 บาท

ชาวต่างชาติ

• 50 บาท

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทำการทุกวัน เวลา 08.30 – 16.30 น.

หมายเหตุ

• เวลาจำหน่ายบัตรเข้าชม: 08.30 – 11.30 น. และ 13.00 – 15.30 น.

• โดยปกติจะมีการงดเข้าชมพระตำหนักเป็นการชั่วคราวในช่วงที่มีการเสด็จแปรพระราชฐาน (มักอยู่ในช่วงประมาณเดือนมกราคมถึงต้นเดือนมีนาคมของทุกปี)

• ควรตรวจสอบประกาศและกำหนดการก่อนเดินทางทุกครั้ง เพื่อความสะดวกในการเข้าชมสถานที่