พิพิธภัณฑ์ทหาร กองทัพภาคที่ 3 (3rd Army Area Military Museum) แห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่เก็บรวบรวมอาวุธเท่านั้น แต่เป็นพื้นที่ที่สร้างขึ้นเพื่อ เชิดชูเกียรติและอนุรักษ์ประวัติศาสตร์การทหาร ของไทย โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือ จุดเริ่มต้นของพิพิธภัณฑ์มาจากความต้องการที่จะรวบรวมหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ยุทโธปกรณ์ และบันทึกเหตุการณ์สำคัญต่างๆ ที่กองทัพภาคที่ 3 ได้มีส่วนร่วม เพื่อให้ข้าราชการทหาร เยาวชน และประชาชนทั่วไปได้ตระหนักถึงความเสียสละของบรรพบุรุษที่ได้ปกป้องเอกราชของชาติบ้านเมืองตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน โดยตั้งอยู่ในพื้นที่ ค่ายสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ซึ่งมีความสำคัญทางยุทธศาสตร์มาอย่างยาวนาน

เหตุผลสำคัญในการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์คือการสร้าง แหล่งเรียนรู้เชิงประวัติศาสตร์ ที่สมบูรณ์แบบที่สุดในภูมิภาค เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวการต่อสู้ในสมรภูมิต่างๆ เช่น สงครามโลกครั้งที่ 2, สงครามเกาหลี, สงครามเวียดนาม รวมถึงการปราบปรามผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ในพื้นที่รอยต่อ 3 จังหวัด ภายในพิพิธภัณฑ์มีการจัดแสดงที่น่าตื่นตาตื่นใจและให้ความรู้แบบครบวงจร โดยแบ่งออกเป็น โซนสำคัญ ดังนี้:

• โซนเทิดพระเกียรติสมเด็จพระนเรศวรมหาราช: จัดแสดงพระราชประวัติและพระปรีชาสามารถในการทำสงครามยุทธหัตถี รวมถึงการกอบกู้เอกราช ซึ่งเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวพิษณุโลกและกำลังพลในกองทัพภาคที่ 3

• โซนวิวัฒนาการอาวุธยุทโธปกรณ์: รวบรวมอาวุธตั้งแต่สมัยโบราณ เช่น ดาบ หอก โล่ ไปจนถึงปืนใหญ่และอาวุธสมัยใหม่ที่ใช้ในกองทัพ มีการจัดแสดงเครื่องแบบทหารในแต่ละยุคสมัยที่หาชมได้ยาก

• โซนสมรภูมิสำคัญ: เล่าเรื่องราวผ่านหุ่นจำลองและภาพถ่ายทางประวัติศาสตร์ในเหตุการณ์สำคัญ เช่น วีรกรรมที่เขาค้อ และยุทธการต่างๆ ที่แสดงถึงความกล้าหาญของทหารไทยในการรักษาอธิปไตย

• โซนจัดแสดงกลางแจ้ง: เป็นไฮไลท์สำหรับผู้ชื่นชอบยุทโธปกรณ์หนัก เพราะมีการตั้งแสดงเครื่องบินขับไล่ เฮลิคอปเตอร์ รถถัง และปืนใหญ่ของจริงที่ปลดประจำการแล้วให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสและถ่ายภาพอย่างใกล้ชิด

สิ่งที่ทำให้พิพิธภัณฑ์ทหารแห่งนี้โดดเด่นคือ ความขลังและบรรยากาศที่น่าเกรงขาม ภายในพื้นที่กองทัพ การจัดแสดงมีความทันสมัยผสมผสานกับความคลาสสิกของวัตถุโบราณ มีป้ายอธิบายเหตุการณ์สำคัญที่ทำให้อ่านแล้วรู้สึกภาคภูมิใจในความเสียสละของเหล่านักรบไทย พื้นที่กว้างขวาง ร่มรื่น และมีการจัดการที่เป็นระเบียบตามแบบฉบับหน่วยทหาร นอกจากนี้ยังมีวิทยากรที่เป็นเจ้าหน้าที่ทหารคอยให้ความรู้และตอบข้อซักถามด้วยความเป็นกันเอง ทำให้การเรียนรู้ประวัติศาสตร์ไม่ใช่เรื่องน่าเบื่ออีกต่อไป

การมาเยือนพิพิธภัณฑ์ทหาร กองทัพภาคที่ 3 จึงเป็นมากกว่าการเที่ยวชมพิพิธภัณฑ์ทั่วไป แต่คือการมา ซึมซับจิตวิญญาณแห่งความกล้าหาญ และเรียนรู้บทเรียนจากอดีตเพื่อเข้าใจความสำคัญของความสงบสุขในปัจจุบัน เป็นสถานที่ที่เหมาะสำหรับครอบครัวที่จะพาเด็กๆ มาสร้างแรงบันดาลใจ และสำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์การเมืองและการปกครองของไทย ถือเป็นพิกัดสำคัญในตัวเมืองพิษณุโลกที่ทรงคุณค่าและควรค่าแก่การมาเยือนอย่างยิ่ง

• รถยนต์ส่วนตัว: ขับมาตามถนนพิษณุโลก-หล่มสัก (ทางหลวงหมายเลข 12) พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ภายในค่ายสมเด็จพระนเรศวรมหาราช มีที่จอดรถกว้างขวาง

• รถรับจ้าง: สามารถใช้บริการรถตุ๊กตุ๊กหรือรถสองแถวรอบเมือง แจ้งว่าลงที่หน้าค่ายสมเด็จพระนเรศวรมหาราช หรือพิพิธภัณฑ์ทหาร

• เวลาที่แนะนำ: ควรเผื่อเวลาประมาณ 1.5 - 2 ชั่วโมง เพื่อเดินชมทั้งส่วนในอาคารและยุทโธปกรณ์กลางแจ้ง

• จุดห้ามพลาด: การถ่ายภาพคู่กับเครื่องบินขับไล่และรถถังในโซนกลางแจ้ง และชมห้องประวัติศาสตร์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช

• การเข้าพื้นที่: เนื่องจากตั้งอยู่ในพื้นที่ทหาร โปรดแต่งกายสุภาพและเตรียมบัตรประชาชนเพื่อแสดงต่อเจ้าหน้าที่บริเวณทางเข้า 

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี 

เวลาเปิด-ปิด:

• เปิดวันจันทร์ - ศุกร์ 09:00 – 16:00 น.

• หยุดทุกวันเสาร์ - อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์