สระสองห้อง (Sa Song Hong Ancient Reservoir) เป็นโบราณสถานสำคัญที่เกี่ยวข้องกับเขตพระราชฐานของ พระราชวังจันทน์ จังหวัดพิษณุโลก ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันตกของพระราชวัง โดยในอดีตพื้นที่แห่งนี้อยู่นอกกำแพงพระราชวัง และเป็นส่วนหนึ่งของภูมิทัศน์โดยรอบพระราชฐานของเมืองพิษณุโลกในสมัยโบราณ

เดิมทีสถานที่แห่งนี้มีชื่อว่า “หนองสองห้อง” มีลักษณะเป็นสระน้ำขนาดใหญ่รูป สี่เหลี่ยมผืนผ้า ภายในสระมีโคกดินเป็นเกาะอยู่บริเวณกึ่งกลางด้านกว้างของสระ ทำให้เมื่อมองจากภายนอกดูเสมือนมีสระน้ำสองสระอยู่ติดกัน จึงกลายเป็นที่มาของชื่อ “สระสองห้อง” ซึ่งใช้เรียกสถานที่แห่งนี้มาจนถึงปัจจุบัน

ในด้านประวัติศาสตร์ สันนิษฐานว่าสระสองห้องถูกสร้างขึ้นในช่วงเวลาเดียวกับการก่อสร้าง พระราชวังจันทน์ ในสมัยสุโขทัยตอนปลายต่อเนื่องถึงอยุธยาตอนต้น โดยอาจใช้เป็นแหล่งน้ำสำหรับการอุปโภคบริโภคของพระราชฐาน รวมถึงใช้ในการประกอบ พระราชพิธีสรงน้ำ หรือพิธีมูรธาภิเษก ของเจ้าเมืองหรือกษัตริย์ที่เสด็จมาประทับ ณ เมืองพิษณุโลก ซึ่งในอดีตเมืองพิษณุโลกถือเป็นเมืองสำคัญระดับ เมืองลูกหลวง

นอกจากนี้ยังมีข้อสันนิษฐานว่าสระสองห้องอาจเคยเป็น สถานที่สำราญพระราชหฤทัย ของพระมหากษัตริย์หรือพระบรมวงศานุวงศ์ที่ประทับ ณ พระราชวังจันทน์ อีกทั้งพื้นที่บริเวณพระราชวังจันทน์ยังเป็นสถานที่ ประสูติของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ทำให้บริเวณโดยรอบ รวมถึงสระสองห้อง มีความเชื่อมโยงกับพระราชประวัติของพระองค์ในวัยเยาว์

ในด้านความเชื่อ ชาวพิษณุโลกจำนวนมากมองว่าสระสองห้องเป็นพื้นที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ของเมืองสองแคว และเป็นหนึ่งในกลุ่มโบราณสถานที่ควรได้รับการอนุรักษ์ควบคู่ไปกับ พระราชวังจันทน์ เนื่องจากเป็นหลักฐานที่สะท้อนให้เห็นถึงรูปแบบผังเมืองและภูมิทัศน์ของพระราชฐานในอดีต

อย่างไรก็ตาม ในช่วงเวลาหนึ่งพื้นที่แห่งนี้เคยขาดการดูแลรักษา ทำให้สระมีสภาพทรุดโทรม มีวัชพืชและหญ้าขึ้นปกคลุมบริเวณขอบสระจำนวนมาก ปัจจุบันหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ตระหนักถึงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ของพื้นที่ และเริ่มมีการปรับปรุงภูมิทัศน์เพื่อให้สระสองห้องกลับมาเป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญของจังหวัดพิษณุโลก

• รถยนต์ส่วนตัว: เดินทางมายังเขตโบราณสถาน พระราชวังจันทน์ ซึ่งตั้งอยู่ติดกับค่ายสมเด็จพระนเรศวรมหาราช สามารถจอดรถได้บริเวณ ศูนย์ประวัติศาสตร์พระราชวังจันทน์ จากนั้นเดินเท้าต่อไปทางด้านตะวันตกของพื้นที่โบราณสถาน จะพบกับ สระสองห้อง

• แนะนำให้มาเยี่ยมชมช่วง 08:00 – 10:00 น. หรือ 16:00 – 17:30 น. อากาศไม่ร้อนและแสงสะท้อนผิวน้ำสวยงาม

• สามารถเดินชมโบราณสถานใกล้เคียง เช่น ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช, วัดวิหารทอง และศูนย์ประวัติศาสตร์พระราชวังจันทน์

• บริเวณรอบสระมีต้นไม้ใหญ่จำนวนมาก เหมาะสำหรับการเดินเล่นและถ่ายภาพ

• หากศึกษาประวัติศาสตร์ พระราชวังจันทน์ ก่อนมาเที่ยว จะช่วยให้เข้าใจความสำคัญของสถานที่มากขึ้น

• ควรรักษาความสะอาดและช่วยกันอนุรักษ์โบราณสถานของเมืองสองแคว

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน 07:00 – 18:00 น.
  (ตามเวลาการเปิดของเขตโบราณสถานพระราชวังจันทน์)