บ้านหลุยส์ ที. เลียวโนเวนส์ (Louis T. Leonowens House) ตั้งอยู่ภายในพื้นที่ขององค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ (ออป.) ในย่านประวัติศาสตร์ท่ามะโอ จังหวัดลำปาง เป็นอาคารสำคัญที่สะท้อนช่วงเวลาที่ลำปางเคยเป็นศูนย์กลางการค้าไม้สักของโลก บ้านหลังนี้สร้างขึ้นในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 25 เพื่อใช้เป็นที่พักและสำนักงานของ หลุยส์ ที. เลียวโนเวนส์ บุตรชายของ แหม่มแอนนา เลียวโนเวนส์ ครูสอนภาษาอังกฤษผู้มีชื่อเสียงในราชสำนักสยาม

สถาปัตยกรรมตะวันตกในเมืองไม้สัก

ตัวอาคารเป็นสถาปัตยกรรมแบบ ครึ่งตึกครึ่งไม้สองชั้น สไตล์โคโลเนียล (Colonial Style) ใช้ไม้สักทองคุณภาพสูงเป็นโครงสร้างหลัก โดดเด่นด้วย มุขแปดเหลี่ยมด้านหน้าอาคาร ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่สะท้อนรสนิยมแบบยุโรปในยุคสัมปทานป่าไม้ นอกจากนี้ยังมีประตูหน้าต่างแบบ บานเกล็ดไม้ (Louvre) ที่ช่วยระบายอากาศได้ดี เหมาะกับสภาพอากาศร้อนชื้นของไทย พร้อมลวดลายไม้ฉลุบริเวณเชิงชายและระเบียงที่งดงาม

ร่องรอยความรุ่งเรืองของอุตสาหกรรมไม้สัก

บริเวณบ้านยังคงปรากฏโครงสร้างไม้สักขนาดใหญ่ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรไม้สักในอดีต และสะท้อนถึงความมั่งคั่งของกิจการป่าไม้ในลำปาง บ้านหลังนี้จึงไม่เพียงเป็นที่พักอาศัย แต่ยังทำหน้าที่เป็นสำนักงานของบริษัททำไม้ในยุคที่ธุรกิจป่าไม้กำลังรุ่งเรืองที่สุด

การอนุรักษ์มรดกสถาปัตยกรรม

หลังจากยุคสัมปทานป่าไม้สิ้นสุดลง บ้านหลังนี้ได้อยู่ภายใต้การดูแลของหน่วยงานรัฐ และได้รับการบูรณะครั้งสำคัญในปี พ.ศ. 2562 เพื่อรักษาโครงสร้างดั้งเดิมให้คงอยู่ อีกทั้งยังเคยได้รับ รางวัลอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรมดีเด่นจากสมาคมสถาปนิกสยามฯ ซึ่งสะท้อนถึงคุณค่าทางสถาปัตยกรรมและประวัติศาสตร์ของสถานที่แห่งนี้

แหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์นครลำปาง

ปัจจุบันบ้านหลุยส์ ที. เลียวโนเวนส์ยังคงใช้เป็นส่วนหนึ่งของสำนักงานองค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ และเปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวเข้ามาชมความงดงามของอาคารและเรียนรู้ประวัติศาสตร์ของอุตสาหกรรมป่าไม้ ซึ่งถือเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาเมืองลำปางในอดีต

• รถยนต์ส่วนตัว: จากสะพานรัษฎาภิเศก ขับเข้าสู่ถนนท่ามะโอ (ผ่านหน้าวัดพระแก้วดอนเต้า) สังเกตป้ายทางเข้าองค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ (ออป.) ทางด้านซ้ายมือ สามารถเลี้ยวเข้าไปจอดรถภายในพื้นที่ได้

• แนะนำให้มาในวันจันทร์–ศุกร์ เพื่อสามารถขออนุญาตเจ้าหน้าที่เข้าชมรายละเอียดของอาคารได้ใกล้ชิดมากขึ้น

• ช่วงเวลา 09:00 – 10:30 น. เป็นช่วงที่แสงแดดส่องหน้าอาคารสวย เหมาะสำหรับถ่ายภาพ

• มุมถ่ายภาพที่สวยที่สุด คือบริเวณหน้าบ้านตรงมุขแปดเหลี่ยม ซึ่งให้บรรยากาศย้อนยุคอย่างชัดเจน

• สามารถ เดินเที่ยวหรือปั่นจักรยานในย่านท่ามะโอ ซึ่งมีบ้านไม้โบราณและสถานที่ประวัติศาสตร์หลายแห่ง

• เนื่องจากเป็น พื้นที่สำนักงานราชการ ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่และหลีกเลี่ยงการใช้เสียงดัง

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี

เวลาเปิด–ปิด:

• วันจันทร์ – ศุกร์ เวลา 08:30 – 16:30 น.
  (ปิดวันเสาร์–อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์)