พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช (National Museum Nakhon Si Thammarat) ก่อตั้งขึ้นเพื่อเป็นสถานที่รวบรวมและรักษามรดกทางวัฒนธรรมของชาติที่พบในเขตพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช พัทลุง และจังหวัดใกล้เคียง โดยตัวอาคารได้รับการออกแบบให้สะท้อนถึงเอกลักษณ์ท้องถิ่น ภายในแบ่งการจัดแสดงออกเป็นหลายส่วนเริ่มตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่แสดงเครื่องมือหินและภาชนะดินเผาที่ขุดค้นพบในถ้ำและแหล่งโบราณคดีต่าง ๆ ในพื้นที่

จุดเด่นที่ไม่ควรพลาดคือห้องจัดแสดงศิลปวัตถุในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ซึ่งมีโบราณวัตถุสำคัญอย่างศิวลึงค์โบราณและรูปเคารพต่าง ๆ ที่แสดงให้เห็นว่านครศรีธรรมราชเคยเป็นศูนย์กลางทางศาสนาที่สำคัญมาตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 10–12 นอกจากนี้ยังมีส่วนจัดแสดงศิลปะพุทธศาสนาที่รวบรวมพระพุทธรูปในหลายยุคสมัย โดยเฉพาะ “ศิลปะนครศรีธรรมราช” หรือที่รู้จักกันในชื่อ “พระขนมต้ม” ซึ่งมีลักษณะพระพักตร์กลม รัศมีเป็นรูปบัวตูม และมีพระวรกายล่ำสันอันเป็นเอกลักษณ์โดดเด่นของช่างฝีมือท้องถิ่น

เนื้อหาภายในพิพิธภัณฑ์ยังครอบคลุมไปถึงประวัติศาสตร์การค้าทางทะเลที่ทำให้นครศรีธรรมราชกลายเป็นเมืองท่าสำคัญในเส้นทางสายไหมทางทะเล มีการจัดแสดงเครื่องถ้วยชามจีนจากเรือจมและเหรียญกษาปณ์โบราณ นอกจากนี้ยังมีส่วนที่เป็นนิทรรศการวิถีชีวิตชาวใต้ เครื่องถมเมืองนคร และการจัดแสดงเรื่องราวของวรรณกรรมท้องถิ่นอย่าง “มโนราห์” และ “หนังตะลุง” ทำให้ผู้เข้าชมได้รับความรู้ที่ครบถ้วนทั้งในเชิงประวัติศาสตร์ โบราณคดี และมานุษยวิทยาอย่างลึกซึ้ง

• รถยนต์ส่วนตัว: จากใจกลางเมืองนครศรีธรรมราช ขับมาตามถนนราชดำเนินมุ่งหน้าไปทางทิศใต้ (ทางไปสนามหน้าเมือง) พิพิธภัณฑ์จะตั้งอยู่ฝั่งตรงข้ามกับวิทยาลัยสารพัดช่างนครศรีธรรมราช มีป้ายบอกชัดเจนและมีพื้นที่จอดรถกว้างขวางภายในรั้วพิพิธภัณฑ์

• รถสาธารณะ: สามารถนั่งรถสองแถวสาย “สนามกีฬา – หัวถนน” (รถสีขาวหรือสีน้ำเงิน) ซึ่งวิ่งผ่านหน้าพิพิธภัณฑ์ตลอดทั้งวัน หรือเรียกใช้บริการรถสามล้อเครื่อง (รถหัวกบ) จากบริเวณหน้าวัดพระมหาธาตุหรือสถานีรถไฟเพื่อเดินทางมายังพิพิธภัณฑ์ได้ในราคาประหยัด

• พิพิธภัณฑ์ปิดทำการในวันจันทร์ วันอังคาร และวันหยุดนักขัตฤกษ์ ควรตรวจสอบปฏิทินก่อนวางแผนการเดินทางเพื่อไม่ให้เสียเที่ยว

• ภายในห้องจัดแสดงส่วนใหญ่มีการติดตั้งเครื่องปรับอากาศ แนะนำให้เตรียมเสื้อคลุมบาง ๆ มาด้วยหากเป็นคนขี้หนาว เพื่อให้เดินชมได้อย่างเพลิดเพลิน

• อนุญาตให้ถ่ายภาพได้ในจุดที่กำหนด แต่ ห้ามใช้แฟลช และห้ามบันทึกวิดีโอในบางโซนเพื่อป้องกันความเสียหายต่อวัตถุโบราณและลิขสิทธิ์

• ควรเผื่อเวลาในการเดินชมอย่างน้อย 1.5 – 2 ชั่วโมง เพื่อให้สามารถอ่านข้อมูลและซึมซับความงดงามของศิลปวัตถุได้อย่างครบถ้วนทุกห้อง

ค่าเข้าชม:

• ชาวไทย 30 บาท / ชาวต่างชาติ 200 บาท

เวลาเปิด-ปิด:

• วันพุธ – วันอาทิตย์ ตั้งแต่เวลา 09:00 – 16:00 น.