วัดพระธาตุศรีดอนคำ (Wat Phra That Sri Don Kham) เชื่อกันว่าสร้างขึ้นราว พ.ศ. 1078 เมื่อครั้งพระนางจามเทวีเสด็จจากเมืองละโว้สู่หริภุญชัย เดิมชาวบ้านเรียกว่า “วัดห้วยอ้อ” ตลอดหลายศตวรรษ วัดได้รับการบูรณะต่อเนื่องหลายยุคสมัย จนกลายเป็นศูนย์กลางศรัทธาที่สำคัญของชาวเมืองลองในปัจจุบัน

พระเจ้าพร้าโต้ – พระเจ้าทันใจแห่งเมืองลอง

ไฮไลต์สำคัญคือ พระเจ้าพร้าโต้ พระพุทธรูปไม้แกะสลักศิลปะล้านนา สร้างโดยช่างท้องถิ่นเมื่อกว่า 300 ปีก่อน ด้วยการใช้ “มีดพร้า” แกะสลักให้แล้วเสร็จภายในวันเดียว จึงได้รับสมญา พระเจ้าทันใจ ปัจจุบันขึ้นทะเบียนเป็นโบราณวัตถุโดยกรมศิลปากร และเป็นที่เคารพสักการะอย่างสูง

พระธาตุศรีดอนคำ

เจดีย์ทรงแปดเหลี่ยมย่อมุม ศิลปะล้านนา สีทองอร่าม ภายในบรรจุ พระบรมสารีริกธาตุ อันศักดิ์สิทธิ์ เป็นศูนย์รวมศรัทธาของพุทธศาสนิกชนจากทั่วสารทิศ

พิพิธภัณฑ์พระเจ้าพร้าโต้

รวบรวมพระพุทธรูปไม้แกะสลักนับพันองค์ รวมถึงวัตถุโบราณและเครื่องใช้พื้นบ้าน สะท้อนวิถีชีวิตและภูมิปัญญาชาวเมืองลองอย่างลึกซึ้ง

ระฆังลูกระเบิด – ตำนานเมืองแพร่แห่ระเบิด

บริเวณหน้าวัดตั้ง ระฆังที่ทำจากลูกระเบิดจริง สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งชาวบ้านช่วยกันขุดพบและนำมาถวายวัด กลายเป็นที่มาของคำล้อเลียนอันโด่งดังว่า “เมืองแพร่แห่ระเบิด”

การท่องเที่ยวเชิงวิถีชุมชน

ชุมชนวัดศรีดอนคำได้รับการคัดเลือกเป็นต้นแบบ “เที่ยวชุมชน ยลวิถี” เนื่องจากยังคงรักษาขนบธรรมเนียม ประเพณี และอัตลักษณ์ท้องถิ่นไว้อย่างเหนียวแน่น

รถยนต์ส่วนตัว:

• จากตัวเมืองแพร่ ใช้ทางหลวงหมายเลข 1023 (แพร่–ลอง) ใช้เวลาประมาณ 40 นาที วัดตั้งอยู่ใจกลางอำเภอลอง ใกล้ทางแยกเข้าสถานีรถไฟบ้านปิน

รถโดยสารสาธารณะ:

• นั่งรถตู้หรือรถโดยสารสายแพร่–ลอง ลงที่ตัวอำเภอ แล้วต่อรถรับจ้างท้องถิ่นหรือเดินมายังวัดได้สะดวก

• ถ่ายภาพสวยบริเวณ องค์พระธาตุ ประตูโขง และระฆังลูกระเบิด

• ควรเผื่อเวลาเข้าชม พิพิธภัณฑ์พระเจ้าพร้าโต้ อย่างละเอียด

• แต่งกายสุภาพ เนื่องจากเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์

• ช่วงเช้าอากาศร่มรื่น เหมาะแก่การเดินชมวัด

• สามารถแวะเที่ยวสถานีรถไฟบ้านปินซึ่งอยู่ใกล้กันได้

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี (สามารถร่วมทำบุญได้ตามศรัทธา)

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน 08:00 – 17:00 น.