วัดโคกขาม (Khok Kham Temple) เป็นวัดราษฎร์เก่าแก่ที่มีประวัติยาวนาน สร้างขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ. 2222 ในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าเสือ แห่งกรุงศรีอยุธยา ตั้งอยู่ริมคลองโคกขาม ซึ่งในอดีตเป็นเส้นทางคมนาคมสายสำคัญเชื่อมต่อระหว่างแม่น้ำท่าจีนกับพื้นที่ชายฝั่ง วัดแห่งนี้จึงมีบทบาททั้งในฐานะศูนย์รวมจิตใจของชุมชน และเป็นจุดพักเรือของผู้สัญจรทางน้ำมาแต่โบราณ ปัจจุบันวัดโคกขามยังคงเป็นแหล่งรวมศิลปกรรมและโบราณคดีที่สะท้อนความรุ่งเรืองของสถาปัตยกรรมอยุธยาตอนปลายได้อย่างเด่นชัด

ไฮไลต์สำคัญที่สุดของวัดคือ พระพุทธสิหิงค์ หรือหลวงพ่อสัมฤทธิ์ พระพุทธรูปสัมฤทธิ์ปางมารวิชัย ศิลปะเชียงแสนยุคต้น ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นพระพุทธสิหิงค์องค์ที่ 4 ของประเทศไทย นอกเหนือจากองค์ที่ประดิษฐานอยู่ในกรุงเทพมหานคร เชียงใหม่ และนครศรีธรรมราช ชาวบ้านเรียกขานด้วยความศรัทธาว่า “หลวงพ่อสัมฤทธิ์” เนื่องจากเชื่อกันว่าผู้ที่มากราบไหว้ขอพร มักจะประสบความสำเร็จในสิ่งที่ตั้งใจไว้ ทั้งด้านการงาน การค้า และชีวิตครอบครัว

อีกหนึ่งจุดเด่นทางสถาปัตยกรรมคือ พระอุโบสถหลังเก่า หรือโบสถ์มหาอุตม์ ซึ่งมีประตูเข้าออกเพียงด้านเดียวตามความเชื่อโบราณ ตัวอาคารแสดงเอกลักษณ์ศิลปะอยุธยาอย่างชัดเจน โดยมีฐานแอ่นโค้งคล้ายท้องสำเภา หน้าบันเป็นไม้แกะสลักรูปพระนารายณ์ทรงครุฑที่ยังคงความงดงามแม้ผ่านกาลเวลากว่า 300 ปี รอบอุโบสถมีใบเสมาหินทรายแดงตั้งเป็นคู่ ซึ่งเป็นลักษณะที่หาชมได้ยากในปัจจุบัน

บริเวณด้านหน้าอุโบสถมี พระเจดีย์สถาปัตยกรรมแบบอยุธยา ซึ่งแม้จะได้รับการบูรณะในภายหลัง แต่ยังคงรักษารูปแบบและเค้าโครงดั้งเดิมไว้ได้อย่างสมบูรณ์ นอกจากนี้ ภายในวัดยังมีการเก็บรักษา โบราณวัตถุที่เกี่ยวข้องกับตำนานพันท้ายนรสิงห์ เนื่องจากคลองโคกขามเป็นจุดเกิดเหตุตามตำนานสำคัญดังกล่าว โบราณวัตถุที่จัดแสดง ได้แก่ ชิ้นส่วนไม้ที่เชื่อว่าเป็นส่วนหนึ่งของเรือพระที่นั่งเอกชัย และศาลเพียงตาเดิมที่สร้างขึ้นในสมัยอยุธยา

บรรยากาศโดยรวมของวัดโคกขามมีความเงียบสงบและร่มรื่น เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการศึกษาประวัติศาสตร์ ไหว้พระทำบุญ และใช้เวลาอย่างสงบไม่เร่งรีบ ทุกปีในช่วงเดือนกุมภาพันธ์หรือมีนาคม วัดจะจัด งานปิดทองหลวงพ่อสัมฤทธิ์ประจำปี ซึ่งถือเป็นงานบุญใหญ่ที่ชาวสมุทรสาครและพื้นที่ใกล้เคียงให้ความศรัทธาและเข้าร่วมอย่างคึกคัก

รถยนต์ส่วนตัว:

• จากถนนพระราม 2 ข้ามสะพานแม่น้ำท่าจีน แล้วเลี้ยวเข้าสู่ทางหลวงชนบท สค.5031 ขับตามป้ายบอกทางมายังตำบลโคกขาม วัดจะตั้งอยู่ริมคลองโคกขาม มีที่จอดรถกว้างขวาง

ทางเรือ:

• สามารถเช่าเรือจากท่าเรือมหาชัยล่องมาตามคลองมหาชัยเข้าสู่คลองโคกขามเพื่อชมวิถีชีวิตริมน้ำและแวะขึ้นที่ท่าเรือของวัดได้

ช่วงเวลาที่เหมาะสม:

• แนะนำให้มาในช่วงเช้า (08:00 - 10:00 น.) เพื่อชมแสงแดดที่ส่องกระทบลายแกะสลักหน้าบันโบสถ์ไม้จะสวยงามมาก

สถานที่ใกล้เคียง:

• หลังจากชมวัดโคกขามแล้ว สามารถขับรถต่อไปอีกเพียงไม่กี่กิโลเมตรเพื่อไปยัง ศาลพันท้ายนรสิงห์ เพื่อรำลึกถึงตำนานความซื่อสัตย์แบบครบถ้วนในทริปเดียว

อาหารท้องถิ่น:

• ในบริเวณใกล้เคียงมีร้านอาหารทะเลริมน้ำและร้านกาแฟเก๋ๆ หลายแห่งที่เปิดให้บริการท่ามกลางบรรยากาศป่าชายเลน

ค่าเข้าชม

• ฟรี (ไม่มีค่าใช้จ่าย)

เวลาทำการ

• เปิดทุกวัน: 07:30 – 17:00 น.