วัดม่อนสันฐาน (Wat Mon Santhan) หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า “วัดม่อนปู่ยักษ์” เป็นวัดโบราณที่ตั้งอยู่บนเนินเขาเล็ก ๆ หรือที่ชาวล้านนาเรียกว่า “ม่อน” ในพื้นที่ตำบลบ่อแฮ้ว จังหวัดลำปาง การสร้างวัดบนพื้นที่สูงเช่นนี้สะท้อนถึงคติความเชื่อเกี่ยวกับสถานที่ศักดิ์สิทธิ์และศูนย์กลางทางจิตวิญญาณของชุมชน แม้จะไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าวัดสร้างขึ้นในสมัยใด แต่สันนิษฐานว่ามีความเก่าแก่และเป็นสถานที่ที่ชาวบ้านให้ความเคารพศรัทธามาอย่างยาวนาน

การบูรณะในยุครุ่งเรืองของลำปาง

ในช่วงประมาณ พ.ศ. 2440 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งเป็นยุคที่กิจการทำไม้เฟื่องฟูในจังหวัดลำปาง ชาวพม่าที่เข้ามาทำงานและตั้งถิ่นฐานในนครลำปางได้ร่วมกันบริจาคทรัพย์เพื่อ บูรณปฏิสังขรณ์วัดม่อนสันฐาน ส่งผลให้วัดแห่งนี้มีลักษณะสถาปัตยกรรมที่ผสมผสาน ศิลปะพม่ากับรูปแบบตะวันตก ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของวัดหลายแห่งในลำปางช่วงปลายศตวรรษที่ 19

สถาปัตยกรรมและศิลปกรรมที่น่าสนใจ

ภายในวัดมี วิหารไม้ยกพื้นสูง หลังคาซ้อนลดหลั่นหลายชั้นตามแบบศิลปะพม่า ใช้เป็นทั้งสถานที่ประดิษฐานพระพุทธรูปและกุฏิพระสงฆ์ ภายในตกแต่งด้วย ภาพจิตรกรรมฝาผนังและลวดลายบนเสาไม้ ที่สะท้อนศิลปะและความเชื่อของชาวพม่า

บริเวณใกล้กันยังมีอาคารที่เรียกว่า “วิหารฝรั่ง” ซึ่งมีรูปแบบสถาปัตยกรรมตะวันตก ภายในมี ภาพจิตรกรรมฝาผนังล้อมรอบอาคาร เขียนตามรูปแบบศิลปะพม่า พร้อม ตัวอักษรภาษาพม่ากำกับภาพ แสดงถึงอิทธิพลของชุมชนชาวพม่าที่มีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาวัดแห่งนี้

สัญลักษณ์แห่งบ่อแฮ้ว

อีกหนึ่งจุดเด่นของวัดคือ พระธาตุเจดีย์สีทองทรงล้านนา ที่ตั้งอยู่บนยอดเนินเขา มองเห็นได้จากระยะไกล บรรยากาศโดยรอบเงียบสงบ รายล้อมด้วยต้นไม้น้อยใหญ่และลมพัดเย็นสบายตลอดปี ทำให้วัดม่อนสันฐานมีบรรยากาศคล้ายวัดป่าที่เป็นสัปปายะ เหมาะสำหรับการมาไหว้พระ ขอพร และนั่งสมาธิ พร้อมชมทัศนียภาพของชุมชนบ่อแฮ้วจากมุมสูง

• รถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองลำปาง ใช้ทางหลวงสาย ลำปาง – ห้างฉัตร (สายเก่า) มุ่งหน้าไปทางตำบลบ่อแฮ้ว เมื่อเข้าสู่เขตชุมชนบ่อแฮ้วให้สังเกตป้ายทางเข้าวัดทางซ้ายมือ จากนั้นขับรถขึ้นเนินตามถนนลาดยาง สามารถขึ้นไปถึงลานจอดรถบริเวณหน้าวิหารได้สะดวก

• ช่วงเวลาที่แนะนำ: ควรมาเที่ยวช่วง 07:00 – 09:00 น. อากาศจะสดชื่นและแสงแดดยามเช้าจะสะท้อนองค์พระธาตุสีทองได้สวยงาม

• เหมาะสำหรับการปฏิบัติธรรม: บรรยากาศของวัดมีความเงียบสงบ เหมาะสำหรับการนั่งสมาธิหรือพักผ่อนจิตใจ

• ชมสถาปัตยกรรม: ผู้ที่สนใจศิลปะวัดพม่าและศิลปะล้านนาไม่ควรพลาดชมรายละเอียดของวิหารและจิตรกรรมภายในวัด

• จุดชมวิว: บริเวณลานวัดสามารถมองเห็นวิวของชุมชนตำบลบ่อแฮ้วและพื้นที่โดยรอบได้อย่างสวยงาม

• การแต่งกาย: ควรแต่งกายสุภาพเหมาะสมกับสถานที่ทางศาสนา

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน 06:00 – 18:00 น.