อนุสาวรีย์นาวาตรี สมาน กุนัน (Saman Kunan Memorial) หรือที่คนไทยรู้จักกันในนาม จ่าแซม ตั้งตระหง่านอย่างสง่างามบริเวณหน้าถ้ำหลวง เพื่อเป็นการเชิดชูเกียรติและรำลึกถึงความเสียสละอันสูงสุดของอดีตนักทำลายใต้น้ำจู่โจม (หน่วยซีล) นอกราชการ ผู้ซึ่งอาสาเดินทางมาช่วยเหลือทีมหมูป่าอะคาเดมี่ด้วยหัวใจที่เด็ดเดี่ยว แม้ในขณะนั้นท่านจะไม่ได้อยู่ในหน้าที่ราชการแล้ว แต่ด้วยสปิริตของความช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ จ่าแซมได้ตัดสินใจเข้าเป็นส่วนหนึ่งของทีมอาสาสมัครดำน้ำกู้ภัยในภารกิจที่ยากลำบากที่สุดครั้งหนึ่งของโลก

ประวัติศาสตร์ความกล้าหาญที่โลกไม่มีวันลืมเกิดขึ้นในคืนวันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2561 เมื่อจ่าแซมได้รับภารกิจสำคัญในการลำเลียงถังอากาศจากโถงที่ 3 ไปวางไว้ยังจุดต่างๆ ภายในถ้ำหลวงเพื่อเตรียมการช่วยเหลือเด็กๆ ในระหว่างการดำน้ำขากลับ จ่าแซมได้เกิดอาการหมดสติใต้น้ำเนื่องจากอากาศในถังไม่เพียงพอและสภาพแวดล้อมที่ทารุณ แม้เพื่อนนักดำน้ำจะพยายามช่วยชีวิตอย่างสุดความสามารถ แต่จ่าแซมได้เสียสละชีวิตลงท่ามกลางความมืดมิดของถ้ำหลวง ข่าวการสูญเสียครั้งนี้ได้สร้างความโศกเศร้าให้กับคนทั่วโลก แต่ในขณะเดียวกันก็ได้กลายเป็นแรงผลักดันมหาศาลที่ทำให้เหล่านักกู้ภัยนานาชาติมีใจสู้และมุ่งมั่นที่จะพาเด็กๆ ออกมาให้ได้สำเร็จเพื่อไม่ให้การเสียสละของจ่าแซมต้องสูญเปล่า

อนุสาวรีย์แห่งนี้ถูกสร้างขึ้นด้วยความร่วมมือของศิลปินระดับโลก นำโดยอาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ศิลปินแห่งชาติ โดยรูปหล่อโลหะบรอนซ์ของจ่าแซมมีความสูงประมาณ 3.20 เมตร ยืนอยู่บนฐานที่มีรูปทรงคล้ายโขดหินและมีหมูป่า 13 ตัวประดับอยู่ สื่อถึงภารกิจการปกป้องและนำพาเด็กๆ ไปสู่ความปลอดภัย ใบหน้าของรูปปั้นถูกออกแบบให้ดูมุ่งมั่นแต่แฝงไปด้วยความเมตตา รอบๆ อนุสาวรีย์ยังมี ศาลาพิพิธภัณฑ์ ที่จัดแสดงภาพวาดขนาดยักษ์ The Heroes ซึ่งบอกเล่าเรื่องราวความร่วมมือของอาสาสมัครทุกคนทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติอย่างละเอียดและสวยงาม

สำหรับผู้ที่มาเยือน การได้มายืนอยู่ตรงหน้าอนุสาวรีย์แห่งนี้คือการได้สัมผัสกับนิยามของคำว่า วีรบุรุษ ที่แท้จริง จ่าแซมไม่ได้เป็นเพียงแค่สัญลักษณ์ของการกู้ภัย แต่เป็นตัวแทนของความรัก ความเสียสละ และความดีงามที่ก้าวข้ามขีดจำกัดของความเป็นมนุษย์ สถานที่แห่งนี้จึงไม่ได้มีไว้เพียงเพื่อท่องเที่ยว แต่มีไว้เพื่อย้ำเตือนใจเราทุกคนถึงความงดงามของการเป็นผู้ให้ และสร้างแรงบันดาลใจในการทำความดีเพื่อผู้อื่นสืบไป

• รถยนต์ส่วนตัว: ตั้งอยู่ภายในบริเวณอุทยานแห่งชาติถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน เดินทางเส้นเดียวกับทางไปถ้ำหลวง

• การเข้าชม: เมื่อถึงจุดจอดรถของอุทยานฯ สามารถเดินเท้าไปยังวงเวียนหน้าศาลาพิพิธภัณฑ์ซึ่งเป็นที่ตั้งของอนุสาวรีย์

• การแสดงความเคารพ: นักท่องเที่ยวนิยมนำดอกไม้มาวางเพื่อรำลึกถึงจ่าแซม และควรใช้ความสงบในขณะเยี่ยมชม

• การถ่ายภาพ: สามารถถ่ายภาพคู่กับอนุสาวรีย์และภาพวาดภายในศาลาพิพิธภัณฑ์ได้ แต่ขอความร่วมมือไม่สัมผัสตัวรูปปั้นหรือชิ้นงานศิลปะ

• จุดต่อเนื่อง: หลังจากชมอนุสาวรีย์แล้ว แนะนำให้เดินเข้าชมภาพวาดประวัติศาสตร์ภายในศาลาไม้แกะสลักด้านหลัง

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรีทั้งคนไทยและชาวต่างชาติ

เวลาเปิด-ปิด:

• เปิดให้บริการทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08:30 – 16:30 น.