จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ สันนิษฐานว่าในช่วงการสถาปนาเมืองสระบุรีในสมัย กรุงศรีอยุธยา รัชสมัยสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ ได้มีการเลือกทำเลที่ตั้งเมืองใกล้กับแหล่งน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่แห่งนี้ คำว่า “สระ” ในชื่อเมืองหมายถึงบึงโง้งซึ่งทำหน้าที่เสมือนแหล่งน้ำหล่อเลี้ยงชุมชน ส่วนคำว่า “บุรี” หมายถึงเมือง เมื่อนำมารวมกันจึงเกิดเป็นชื่อ “สระบุรี” ซึ่งสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนโบราณกับทรัพยากรน้ำอย่างชัดเจน

ลักษณะทางกายภาพของบึงโง้งมีความโดดเด่น คือเป็น บึงรูปโค้งครึ่งวงกลมคล้ายเกือกม้า ซึ่งเกิดจากการเปลี่ยนทิศทางการไหลของ แม่น้ำป่าสัก ในอดีต หรือที่เรียกในทางภูมิศาสตร์ว่า Oxbow Lake ชื่อดั้งเดิมของบึงคือ “บึงโค้ง” อันสื่อถึงลักษณะคดโค้งของแหล่งน้ำ ก่อนที่ชื่อจะเพี้ยนเสียงตามสำเนียงท้องถิ่นมาเป็น “บึงโง้ง” ในเวลาต่อมา

ในอดีต บริเวณรอบบึงโง้งเคยเป็น ศูนย์กลางการปกครองและชุมชนดั้งเดิมของเมืองสระบุรี ก่อนที่ตัวเมืองจะถูกย้ายไปยัง ตำบลไผ่ล้อม และต่อมา ตำบลปากเพรียว ซึ่งเป็นเขตตัวเมืองสระบุรีในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม พื้นที่เมืองเก่าแห่งนี้ยังคงรักษาร่องรอยความรุ่งเรืองในอดีตไว้ได้อย่างชัดเจน

ปัจจุบัน บึงโง้งไม่ได้ทำหน้าที่เพียงเป็นแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคของชาวอำเภอเสาไห้เท่านั้น แต่ยังเป็น สถานที่พักผ่อนหย่อนใจและแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ ที่มีทัศนียภาพงดงามตลอดทั้งปี บริเวณริมบึงยังเป็นที่ตั้งของ วัดจันทบุรี วัดโบราณที่มีพระอุโบสถเก่าและจิตรกรรมฝาผนังอันทรงคุณค่า

การมาเยือนบึงโง้งจึงเปรียบเสมือนการ ย้อนเวลากลับไปสู่จุดเริ่มต้นของเมืองสระบุรี ผู้มาเยือนจะได้สัมผัสบรรยากาศของชุมชนริมน้ำที่ยังคงความเรียบง่าย สงบ และเปี่ยมด้วยกลิ่นอายทางประวัติศาสตร์ของลุ่มน้ำป่าสักอย่างแท้จริง