วัดจุฬามณี (Wat Chulamani) เป็นหนึ่งในโบราณสถานที่เก่าแก่ที่สุดของจังหวัดพิษณุโลก เชื่อกันว่าสร้างขึ้นตั้งแต่ก่อนสมัยสุโขทัย และเคยเป็นพื้นที่สำคัญของ เมืองสองแควโบราณ ซึ่งเป็นชื่อเดิมของเมืองพิษณุโลกในอดีต ทำให้บริเวณนี้มีความสำคัญทั้งทางประวัติศาสตร์ การเมือง และวัฒนธรรมของภูมิภาคลุ่มแม่น้ำน่านมาอย่างยาวนาน

ประวัติศาสตร์สมัยอยุธยา

ในสมัยกรุงศรีอยุธยา วัดจุฬามณีมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่ง เมื่อ สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ เสด็จย้ายราชธานีมายังพิษณุโลก และในปี พ.ศ. 2007 พระองค์ได้เสด็จออกผนวช ณ วัดแห่งนี้ โดยทรงจำพรรษาอยู่นานถึง 8 เดือน 15 วัน พร้อมด้วยข้าราชบริพารและราษฎรที่ออกผนวชตามเสด็จถึง 2,348 รูป เหตุการณ์ครั้งนี้ถือเป็นหน้าประวัติศาสตร์สำคัญของเมืองพิษณุโลก

วิจิตรพุทธศิลป์โบราณ

ภายในวัดมีโบราณสถานสำคัญคือ พระปรางค์ศิลาแลงแบบขอมประยุกต์ ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมโบราณที่สะท้อนอิทธิพลศิลปกรรมขอม ตัวปรางค์มีลักษณะ ย่อมุมไม้ยี่สิบ ตั้งอยู่บนฐานสูง และประดับด้วยลวดลายปูนปั้นที่งดงาม โดยเฉพาะลาย รูปหงส์ บริเวณหน้ากระดาน ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของงานช่างในยุคนั้น

รอยพระพุทธบาทและหลักฐานทางประวัติศาสตร์

บริเวณใกล้กันมี มณฑปประดิษฐานรอยพระพุทธบาทจำลอง ซึ่งสร้างขึ้นตามพระราชโองการของ สมเด็จพระนารายณ์มหาราช โดยมีศิลาจารึกหน้ามณฑปบันทึกเรื่องราวการสร้างไว้ในปี พ.ศ. 2221 เพื่อให้ประชาชนได้กราบไหว้สักการะและระลึกถึงพระพุทธคุณ

ศรัทธาที่ยังคงสืบต่อ

ภายในพระวิหารยังประดิษฐาน หลวงพ่อเพชร พระพุทธรูปศิลปะไทยที่มีลักษณะอ่อนช้อยงดงาม เป็นพระพุทธรูปที่ชาวบ้านตำบลท่าทองและชาวพิษณุโลกให้ความเคารพศรัทธามาอย่างยาวนาน การมาเยือนวัดจุฬามณีจึงไม่เพียงได้ชมโบราณคดีและสถาปัตยกรรมอันทรงคุณค่า แต่ยังได้สัมผัสบรรยากาศแห่งศรัทธาและความสงบของวัดริมแม่น้ำน่านแห่งนี้อีกด้วย

• รถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองพิษณุโลก ใช้ถนน บรมไตรโลกนาถ มุ่งหน้าไปทางทิศใต้ (เส้นทางไปอำเภอบางกระทุ่ม) จากนั้นขับตามถนนเลียบแม่น้ำน่านประมาณ 5 กิโลเมตร จะพบป้ายทางเข้าวัดจุฬามณีอยู่ทางขวามือ

• ลองสังเกตลายปูนปั้นรูปหงส์บริเวณฐานพระปรางค์ ซึ่งยังคงความงดงามและสะท้อนฝีมือช่างโบราณได้อย่างชัดเจน

• เนื่องจากเป็นโบราณสถานกลางแจ้ง ควรพกหมวกหรือร่มหากเข้าชมในช่วงกลางวัน

• ควรแต่งกายสุภาพเพื่อให้เกียรติสถานที่สำคัญทางศาสนาและประวัติศาสตร์

• ช่วงเย็นบริเวณริมแม่น้ำน่านใกล้วัดมีบรรยากาศสดชื่น เหมาะสำหรับการเดินพักผ่อน

• แสงช่วงเย็นช่วยขับให้ลวดลายปรางค์ศิลาแลงดูมีมิติและสวยงาม

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน 06:00 – 18:00 น.
  เพื่อการชมโบราณสถานอย่างชัดเจนและปลอดภัย