พิพิธภัณฑ์สงครามอักษะและเชลยศึก (JEATH War Museum) ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2520 ภายในวัดไชยชุมพลชนะสงคราม (วัดใต้) จังหวัดกาญจนบุรี เพื่อเป็นอนุสรณ์สถานและแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับผลกระทบของสงครามโลกครั้งที่ 2พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เกี่ยวข้องกับการก่อสร้างทางรถไฟสายไทย–พม่า หรือ “ทางรถไฟสายมรณะ” ซึ่งสร้างขึ้นในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยกองทัพญี่ปุ่นเพื่อใช้ลำเลียงเสบียงและยุทโธปกรณ์ แต่ต้องแลกมาด้วยชีวิตของเชลยศึกและแรงงานจำนวนมากที่ถูกบังคับให้ทำงานในสภาพโหดร้าย ขาดอาหาร ยารักษาโรค และต้องเผชิญโรคระบาดอย่างหนัก

ชื่อ “JEATH” มาจากอักษรย่อของ 6 ประเทศที่เกี่ยวข้องในเหตุการณ์ ได้แก่ Japan, England, Australia, Thailand, Holland และ America ซึ่งสะท้อนทั้งฝ่ายควบคุมและฝ่ายเชลยศึกในช่วงสงครามภายในพิพิธภัณฑ์จัดแสดงในรูปแบบกระท่อมไม้ไผ่จำลอง ซึ่งออกแบบให้ใกล้เคียงกับค่ายเชลยศึกจริงในอดีต ใช้วัสดุเรียบง่ายอย่างไม้ไผ่และใบจากเพื่อสะท้อนความเป็นอยู่ที่แออัดและยากลำบาก ภายในมีทางเดินแคบ ๆ พร้อมนิทรรศการภาพถ่ายขาวดำหายากที่บันทึกเหตุการณ์การสร้างทางรถไฟสายมรณะอย่างละเอียดนอกจากภาพถ่ายแล้ว ยังมีภาพวาดและลายเส้นฝีมือเชลยศึกที่รอดชีวิต ซึ่งถ่ายทอดประสบการณ์ตรงเกี่ยวกับความอดอยาก ความเจ็บป่วย และการถูกบังคับใช้แรงงานอย่างหนัก ทำให้เนื้อหามีความสมจริงและสะเทือนอารมณ์

นอกจากนี้ยังมีการจัดแสดงวัตถุจริงในยุคสงคราม เช่น เครื่องมือก่อสร้างทางรถไฟ อุปกรณ์ขุดเจาะหิน เครื่องแบบทหาร อาวุธ และของใช้ส่วนตัวของทั้งฝ่ายญี่ปุ่นและเชลยศึก ซึ่งช่วยให้เข้าใจบริบททางประวัติศาสตร์ได้ชัดเจนยิ่งขึ้นพิพิธภัณฑ์แห่งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงสถานที่จัดแสดง แต่ยังทำหน้าที่เป็นพื้นที่เตือนใจเกี่ยวกับความโหดร้ายของสงคราม และย้ำถึงความสำคัญของสันติภาพในโลกปัจจุบันบรรยากาศโดยรอบตั้งอยู่ริมแม่น้ำแม่กลอง มีความสงบและร่มรื่น ตัดกับเรื่องราวในอดีตที่หนักหน่วงภายใน ทำให้เกิดความรู้สึกสะท้อนใจและเข้าใจประวัติศาสตร์ได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

• รถยนต์: จากกรุงเทพฯ ใช้ถนนเพชรเกษมหรือบรมราชชนนี มุ่งหน้าจังหวัดกาญจนบุรี เมื่อเข้าสู่ตัวเมืองให้ใช้ถนนแสงชูโตไปยังวัดไชยชุมพลชนะสงคราม (วัดใต้) พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ภายในวัด มีที่จอดรถรองรับ

• รถโดยสารสาธารณะ: นั่งรถตู้หรือรถบัสจากหมอชิต 2 หรือสายใต้ใหม่ มาลงสถานีขนส่งกาญจนบุรี จากนั้นต่อรถสองแถวหรือมอเตอร์ไซค์รับจ้างไปวัดใต้ ระยะทางประมาณ 1–2 กิโลเมตร

• ห้ามถ่ายภาพในโซนกระท่อมจำลอง

• ควรเข้าชมด้วยความสงบและเคารพสถานที่

• ด้านหลังพิพิธภัณฑ์ติดแม่น้ำ บรรยากาศดี สามารถเดินชมต่อได้

• สามารถไหว้พระภายในวัดใต้ได้ในบริเวณเดียวกัน

ค่าเข้าชม:

• คนไทย: 10 – 40 บาท

• ชาวต่างชาติ: 30 – 50 บาท

• (อาจมีการเปลี่ยนแปลงตามการบำรุงรักษา)

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 16.30 น.