เกาะหนู เกาะแมว (Koh Nu & Koh Maeo) เป็นกลุ่มเกาะหินปูนขนาดเล็กที่ตั้งอยู่บริเวณปากอ่าวสงขลา ในทะเลอ่าวไทย ห่างจากชายฝั่งหาดสมิหลาเพียงไม่กี่กิโลเมตร ลักษณะของเกาะเกิดจากกระบวนการทางธรณีวิทยาในระยะเวลายาวนาน โดยการกัดเซาะของคลื่นลมและน้ำทะเล ทำให้หินปูนที่เคยเชื่อมต่อกับแผ่นดินใหญ่ค่อย ๆ แยกตัวออกมาเป็นเกาะโดดเดี่ยวกลางทะเล ลักษณะทางกายภาพ

• เกาะหนูมีขนาดเล็กกว่า เป็นโขดหินเตี้ยใกล้ระดับน้ำทะเล

• เกาะแมวมีขนาดใหญ่กว่าเล็กน้อยและมีรูปทรงสูงชันกว่า

• ทั้งสองเกาะไม่มีชุมชนอาศัยถาวร

• พื้นผิวเป็นหินปูนสลับกับโพรงและร่องหินที่เกิดจากการกัดเซาะตามธรรมชาติ

• รอบเกาะมีระบบนิเวศทะเลชายฝั่ง เช่น ปลาขนาดเล็ก หอย และแนวหินใต้น้ำ

ตำนานที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดเล่าถึง “หนู แมว และสุนัข” ที่เดินทางมากับพ่อค้าชาวจีน โดยพ่อค้าได้ครอบครองแก้ววิเศษ (บางตำนานเรียกแก้วสารพัดนึก) และสัตว์ทั้งสามได้แย่งชิงแก้วนั้น

• หนูและแมวพยายามขโมยแก้วแล้วหนีลงทะเล

• สุนัขว่ายน้ำตามไปช่วยหรือแย่งกลับ (แล้วแต่สำนวนท้องถิ่น)

• ระหว่างการหนี พวกมันอ่อนแรงและจมน้ำ

• ร่างของหนูกลายเป็น “เกาะหนู”

• ร่างของแมวกลายเป็น “เกาะแมว”

• ส่วนสุนัขกลายเป็น “เขาสุนัข” บนฝั่งสงขลา

ตำนานนี้สะท้อนความเชื่อพื้นบ้านเกี่ยวกับความโลภ การแย่งชิง และการเกิดภูมิประเทศจากเหตุเหนือธรรมชาติ ซึ่งเป็นเรื่องเล่าที่ผูกกับอัตลักษณ์เมืองสงขลามายาวนาน เกาะทั้งสองไม่ได้เป็นเพียงภูมิประเทศ แต่ยังเป็น “สัญลักษณ์เมืองสงขลา” ที่ถูกนำไปใช้ใน:

• ตราสัญลักษณ์การท่องเที่ยว

• งานศิลปะและประติมากรรมริมชายหาด

• เรื่องเล่าท้องถิ่นที่ถ่ายทอดในโรงเรียนและพิพิธภัณฑ์

• ภาพจำของนักท่องเที่ยวที่มาเยือนเมืองสงขลา

พื้นที่รอบเกาะถือเป็นระบบนิเวศชายฝั่งแบบหินปูนและน้ำตื้น ซึ่งมีความหลากหลายทางชีวภาพในระดับหนึ่ง เช่น:

• ปลาขนาดเล็กและปลาน้ำตื้น

• ปะการังบางส่วนและสิ่งมีชีวิตเกาะหิน

• นกทะเลที่มาพักอาศัยบนโขดหิน

• พืชทนเค็มและสาหร่ายทะเล

แม้จะไม่ใช่แหล่งดำน้ำขนาดใหญ่ แต่ถือเป็นจุดที่มีความสำคัญในเชิงอนุรักษ์ชายฝั่งของอ่าวสงขลา ปัจจุบันเกาะหนูเกาะแมวเป็นจุดชมวิวมากกว่าพื้นที่ขึ้นไปท่องเที่ยวโดยตรง นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่นิยม:

• ถ่ายภาพจากชายหาดสมิหลา

• ล่องเรือรอบเกาะ

• ฟังเรื่องเล่าตำนานจากไกด์ท้องถิ่น

• ชมพระอาทิตย์ตกที่มีฉากหลังเป็นเกาะทั้งสอง

การขึ้นไปบนเกาะทำได้จำกัดในบางช่วง เนื่องจากต้องคำนึงถึงความปลอดภัยและการอนุรักษ์ธรรมชาติ

• รถยนต์: ใช้เส้นทางหลักเข้าสู่ตัวเมืองสงขลา แล้วมุ่งหน้าไปหาดสมิหลา และสามารถเช่าเรือหางยาวจากแหลมสนอ่อน ใช้เวลาเดินทางประมาณ 15–20 นาที

• เลือกช่วงเวลาเดินทางตอนเช้าหรือช่วงบ่ายแก่ ๆ เพราะแสงจะสวยและเหมาะกับการถ่ายภาพเกาะมากกว่าช่วงเที่ยงที่แดดจัด

• ตรวจสอบสภาพอากาศและคลื่นลมก่อนเดินทาง หากเป็นช่วงมรสุมหรือคลื่นแรง เรืออาจงดให้บริการหรือไม่ปลอดภัย

• ควรไปถึงแหลมสนอ่อนหรือหาดสมิหลาแต่เนิ่น ๆ เพื่อเลือกเรือและต่อรองราคาได้ง่ายกว่าช่วงคนเยอะ

• เตรียมเงินสดติดตัวไว้ เพราะการเช่าเรือส่วนใหญ่ยังไม่รองรับการจ่ายเงินแบบดิจิทัล

• หากต้องการถ่ายรูปสวย ควรแจ้งคนเรือให้วนจุดที่เห็นเกาะชัด ๆ และเตรียมกล้องหรือโทรศัพท์ให้พร้อมก่อนเรือเข้าใกล้เกาะ

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชม (เสียเฉพาะค่าเรือประมาณ 500–1,000 บาท)

เวลาเปิด–ปิด:

• ชมจากฝั่งได้ตลอด 24 ชั่วโมง / ล่องเรือแนะนำ 08:00–17:00 น.