วัดกลางธรรมสาคร (Wat Klang Tham Sakon) หรือ วัดกลาง เดิมชื่อ วัดโพธาราม เป็นวัดโบราณสำคัญที่มีพัฒนาการยาวนานตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ประมาณปี พ.ศ. 2285 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาในราวปี พ.ศ. 2300 แม้ไม่ปรากฏชื่อผู้สร้าง แต่จากรูปแบบศิลปกรรมและทำเลที่ตั้งริมแม่น้ำน่านสายเก่า สะท้อนบทบาทเป็น ศูนย์กลางชุมชนริมน้ำและจุดพักเส้นทางคมนาคมทางน้ำ

พื้นที่วัดตั้งอยู่ริม แม่น้ำน่านสายเก่า ซึ่งในอดีตเป็นเส้นทางสำคัญไปยัง พระแท่นศิลาอาสน์ ผู้คนใช้เรือเป็นหลัก วัดจึงเป็นทั้งจุดแวะพักและพื้นที่ทำบุญ ก่อนที่แม่น้ำจะเปลี่ยนทาง กลายเป็น บุ่งน้ำหน้าวัด ซึ่งยังคงเป็นร่องรอยทางภูมิศาสตร์สำคัญของชุมชน

ในเชิงสถาปัตยกรรม วัดได้รับการบูรณะครั้งใหญ่ในสมัยรัชกาลที่ 7 โดยเจ้าอาวาสเชื้อสายจีน ทำให้เกิดการผสมผสานศิลปะ รัตนโกสินทร์ตอนต้น–ลาวหลวงพระบาง–จีน อย่างลงตัว

ภายในประดิษฐานพระประธานเป็น พระพุทธรูปปูนปั้นลงรักปิดทอง มีพุทธลักษณะอ่อนช้อยสงบงาม ได้รับการขนานนามว่า “หลวงพ่อยิ้ม”

มี จิตรกรรมฝาผนังสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น เรื่องพระเวสสันดรชาดกและเทพชุมนุมที่ยังคงความสมบูรณ์หายาก

งานสถาปัตยกรรมโดดเด่นด้วยปูนปั้น ช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ ตัวเหรา และซุ้มประตูหน้าต่าง หน้าบันไม้แกะรูป ครุฑจับนาค พร้อมลายก้านขดและ ตราพระราชลัญจกรรัชกาลที่ 2

ใต้ฐานพระพุทธรูปองค์ใหญ่ (หลวงพ่อโต) เป็น พิพิธภัณฑ์พระพุทธรูป รวบรวมตั้งแต่ทวารวดี สุโขทัย อยุธยา จนถึงรัตนโกสินทร์

• รถยนต์: จากตัวเมืองอุตรดิตถ์ ใช้เส้นทางไปตำบลบ้านเกาะ ข้ามสะพานแม่น้ำน่านแล้วขับตรงไปตามทางเข้าหมู่บ้านบ้านเกาะ จะมีป้ายบอกทางชัดเจนครับ

• ช่วงเวลาแนะนำ: 09:00 – 11:00 น. แสงสวย เห็นงานปูนปั้นชัดที่สุด

• แนะนำเดินชม ลานธรรมและบรรยากาศริมบุ่งน้ำ

• เหมาะสำหรับสาย ศิลปะ ประวัติศาสตร์ และถ่ายภาพ

• ควรใช้เวลาเดินชม จิตรกรรมฝาผนังอย่างละเอียด เพื่อเก็บรายละเอียดงานศิลป์

ค่าเข้าชม:

• ฟรี (ทำบุญร่วมตามศรัทธา)

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน: 08:00 – 17:00 น.