หมู่บ้านทุ่งโฮ้ง (Ban Thung Hong) เป็นชุมชนเก่าแก่ของจังหวัดแพร่ เดิมมีชื่อว่า “บ้านทั่งโห้ง” มาจากอาชีพดั้งเดิมของชาวบ้านที่ทำการตีเหล็ก เสียงการตีบนทั่งทำให้เหล็กสึกเป็นแอ่งหรือหลุม ต่อมาชื่อจึงเพี้ยนเป็น “ทุ่งโฮ้ง” และเมื่อกาลเวลาผ่านไป ชุมชนได้ปรับเปลี่ยนอาชีพจาก ช่างเหล็ก มาเป็น ช่างย้อมผ้าหม้อห้อม จนกลายเป็น ศูนย์กลางการผลิตผ้าหม้อห้อมที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย

รากเหง้าไทยพวนกว่า 200 ปี

ชาวบ้านทุ่งโฮ้งสืบเชื้อสายมาจาก ชาวไทยพวน ที่อพยพจากเมืองพวน สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เมื่อกว่า 200 ปีก่อน ภูมิปัญญาการย้อมผ้าหม้อห้อมจึงถูกถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น ควบคู่ไปกับ ภาษาและวัฒนธรรม ที่ยังคงมีชีวิตอยู่ในชุมชนจนถึงปัจจุบัน

ภูมิปัญญาจากต้นห้อม

สีครามอันเป็นเอกลักษณ์ของผ้าหม้อห้อม เกิดจากการนำ ต้นห้อมและใบห้อม มาหมักจนได้น้ำสีกรมท่าเข้ม ผสมกับ ด่างจากขี้เถ้าและสมุนไพรธรรมชาติ ทำให้ได้สีย้อมที่ ปลอดภัย ไร้สารเคมี ระบายอากาศได้ดี และถนอมผิว

การพัฒนาที่ไม่หยุดนิ่ง

ปัจจุบันหมู่บ้านทุ่งโฮ้งไม่ได้มีเพียงเสื้อกุยเฮงสีครามแบบดั้งเดิม แต่มีการต่อยอดสู่ งานเขียนเทียน (Batik), งานมัดย้อมไล่เฉดสี, และ แฟชั่นร่วมสมัย ที่สามารถสวมใส่ได้ในชีวิตประจำวัน บางแบรนด์ยังพัฒนาไปสู่การ ส่งออกจำหน่ายในต่างประเทศ

ประสบการณ์ชุมชนที่อบอุ่น

ตลอดสองฝั่งถนนภายในหมู่บ้าน นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัส บรรยากาศชุมชนไทยพวนที่เป็นกันเอง เพลิดเพลินกับการเลือกซื้อสินค้าผ้าหม้อห้อมที่มีตั้งแต่ ราคาหลักสิบ ไปจนถึง งานแฮนด์เมดระดับพรีเมียม

• รถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองแพร่ ใช้ ทางหลวงหมายเลข 101 มุ่งหน้าไปจังหวัดน่าน ประมาณ 5 นาที จะพบย่านร้านค้าผ้าหม้อห้อมเรียงราย

• รถโดยสารสาธารณะ: มี รถสองแถวสาย แพร่–ทุ่งโฮ้ง–บ้านถิ่น ให้บริการ

• ผ้าหม้อห้อม ย้อมธรรมชาติแท้ จะมีกลิ่นสมุนไพรอ่อน ๆ และสีดูนุ่มนวล

• หากต้องการทำเวิร์กชอป แนะนำ ศูนย์เรียนรู้ในชุมชน หรือบ้านป้าเหงี่ยม

• ใส่เสื้อผ้า โทนสีสว่าง จะถ่ายรูปตัดกับสีครามได้สวย

• ระวังเสื้อผ้าเปื้อนขณะย้อม (ร้านมีผ้ากันเปื้อนให้)

• ช่วงเหมาะสมที่สุดคือ 09:00–15:00 น. ผ้าแห้งทันวันเดียว

ค่าเข้าชม:

• เข้าชมฟรี (ค่ากิจกรรมเวิร์กชอปเริ่มต้นประมาณ 100–300 บาท ขึ้นอยู่กับขนาดผ้า)

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน เวลา 08:00 – 17:00 น. (ร้านค้าส่วนใหญ่เปิดขายทุกวัน ไม่มีวันหยุด)