วัดตองปุ (Tong Pu Temple) เป็นวัดโบราณที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในหน้าประวัติศาสตร์เมืองลพบุรี ชื่อ “ตองปุ” สันนิษฐานว่ามีรากศัพท์มาจากภาษามอญ หมายถึง “ที่ชุมนุมพล” หรือสถานที่รวมกำลังทหารก่อนออกศึก ซึ่งสะท้อนบทบาทของพื้นที่แห่งนี้ในอดีตที่เกี่ยวข้องกับการทหารและการป้องกันเมือง วัดตองปุยังเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวมอญที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในสยาม และได้รับการบูรณะครั้งใหญ่ในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ส่งผลให้วัดแห่งนี้ปรากฏศิลปกรรมที่ผสมผสานอิทธิพลของศิลปะไทย มอญ และลาวไว้อย่างกลมกลืน

สิ่งปลูกสร้างสำคัญภายในวัด ได้แก่ พระอุโบสถและพระวิหาร ซึ่งมีลักษณะสถาปัตยกรรมแบบ “ฐานปัทม์หย่อนท้องช้าง” หรือฐานที่แอ่นโค้งคล้ายท้องเรือ อันเป็นรูปแบบนิยมในสมัยอยุธยาตอนปลาย โครงสร้างดังกล่าวสะท้อนถึงความเชี่ยวชาญของช่างโบราณและความงดงามของสถาปัตยกรรมไทยในอดีต ภายในพระวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปนาคปรกทำจากศิลาทราย ศิลปะสมัยลพบุรี ราวพุทธศตวรรษที่ 19 ซึ่งมีพุทธลักษณะงดงาม แข็งแรง และเปี่ยมไปด้วยพลังแห่งศรัทธา

จุดเด่นที่ถือเป็นไฮไลท์สำคัญของวัดตองปุ คือ หอระฆังทรงปราสาทห้ายอด ซึ่งเป็นรูปแบบที่พบเห็นได้ยากยิ่งในปัจจุบัน สะท้อนถึงความสำคัญของวัดในอดีต นอกจากนี้ยังมี ที่สรงน้ำพระโบราณ หรือ “รางสรงน้ำ” ทำจากไม้แกะสลักอย่างประณีต ใช้สำหรับพิธีสรงน้ำพระในเทศกาลสงกรานต์ตามธรรมเนียมโบราณ ซึ่งทางวัดได้อนุรักษ์ไว้ในสภาพสมบูรณ์เป็นอย่างดี

ภายในบริเวณวัดยังปรากฏโบราณวัตถุและศิลปกรรมอื่นๆ ที่ทรงคุณค่า เช่น หอไตรไม้โบราณ และลายรดน้ำที่บานประตูพระวิหาร ซึ่งแสดงถึงฝีมือช่างชั้นสูงในอดีต รายละเอียดของลวดลายและการจัดองค์ประกอบทางศิลป์สะท้อนให้เห็นถึงความรุ่งเรืองทางศาสนาและวัฒนธรรมของเมืองลพบุรีในช่วงเวลาหนึ่งของประวัติศาสตร์

สำหรับผู้ที่แสวงหาความสงบและหลงใหลในโบราณคดี วัดตองปุถือเป็นสถานที่ที่ตอบโจทย์อย่างยิ่ง เนื่องจากตั้งอยู่นอกย่านท่องเที่ยวหลัก ทำให้มีบรรยากาศร่มรื่น เงียบสงบ และเหมาะแก่การเดินชมรายละเอียดของศิลปกรรมที่ซ่อนอยู่ตามมุมต่างๆ ของวัด การมาเยือนวัดตองปุจึงเป็นเสมือนการเดินย้อนเวลาไปสัมผัสเรื่องราวของเหล่านักรบ ชุมชนชาวมอญ และพุทธศาสนิกชนในอดีตที่ยังคงทิ้งร่องรอยไว้ให้ศึกษาอย่างลึกซึ้ง

รถยนต์ส่วนตัว:

• ขับจากวงเวียนสระแก้วเข้าสู่ถนนนารายณ์มหาราช เลี้ยวเข้าสู่ถนนตองปุ (ซอยข้างโรงเรียนพิบูลวิทยาลัย) วัดจะตั้งอยู่สุดสายถนนริมแม่น้ำลพบุรี

รถโดยสารสาธารณะ:

• สามารถนั่งรถสองแถวสายที่ผ่านโรงเรียนพิบูลวิทยาลัย แล้วเดินเท้าหรือต่อรถจักรยานยนต์รับจ้างเข้าสู่วัด

ช่วงเวลาที่เหมาะสม:

• สามารถเข้าชมได้ตลอดทั้งวัน แนะนำช่วงเช้าเพื่อความสงบและอากาศที่ไม่ร้อนเกินไป

กิจกรรม:

• ชมที่สรงน้ำพระโบราณ, สักการะหลวงพ่อนาคปรก และชมหอระฆังห้ายอด

การแต่งกาย:

• แต่งกายสุภาพเรียบร้อย (งดกางเกงสั้นเหนือเข่าและเสื้อแขนกุด)

สถานที่ใกล้เคียง:

• สามารถวางแผนเที่ยวต่อที่ พระนารายณ์ราชนิเวศน์ หรือ วัดมณีชลขัณฑ์ ที่อยู่ห่างออกไปไม่ไกล

ค่าธรรมเนียมเข้าชม

• เข้าชมฟรี (ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ)

เวลาทำการ

• เปิดทุกวัน 08:30 – 16:30 น.