วัดนครโกษา (Nakhon Kosa Temple) เป็นโบราณสถานเก่าแก่ขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อประวัติศาสตร์เมืองลพบุรี ตั้งอยู่ใกล้กับศาลพระกาฬและสถานีรถไฟลพบุรี ทำให้พื้นที่แห่งนี้เป็นจุดตัดของทั้งอดีตและปัจจุบัน วัดนครโกษามีเอกลักษณ์โดดเด่นในฐานะพื้นที่ที่สะท้อนถึงการซ้อนทับของอารยธรรมหลายยุคสมัย ตั้งแต่สมัยทวารวดี สมัยขอม จนถึงสมัยอยุธยาตอนปลายในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

แม้ปัจจุบันวัดจะเหลือเพียงซากปรักหักพัง แต่แนวอิฐ ฐานอาคาร และโครงสร้างที่ยังคงปรากฏอยู่ ล้วนแสดงให้เห็นถึงความยิ่งใหญ่และความสำคัญของวัดในอดีตได้อย่างชัดเจน พื้นที่แห่งนี้เคยเป็นศูนย์กลางทางศาสนาและพิธีกรรมที่สำคัญของเมืองละโว้ ซึ่งมีบทบาทเชื่อมโยงความเชื่อและวัฒนธรรมจากหลายอาณาจักร

จุดเด่นที่สำคัญที่สุดของวัดนครโกษาคือ ปรางค์สมัยขอม ซึ่งสร้างด้วยศิลาแลงในราวพุทธศตวรรษที่ 17 ตัวปรางค์แม้จะเสื่อมโทรมไปตามกาลเวลา แต่ยังคงความขรึมขลังและสง่างาม สะท้อนถึงอิทธิพลของศิลปกรรมขอมที่เคยแผ่ขยายอำนาจเข้ามาในดินแดนลพบุรีอย่างชัดเจน

นอกจากนี้ยังมี เจดีย์องค์ใหญ่ในสมัยอยุธยา ซึ่งสร้างทับซ้อนลงบนฐานโบราณสถานเดิม นักโบราณคดีสันนิษฐานว่าพื้นที่แห่งนี้เคยเป็นศาสนสถานมาตั้งแต่สมัยทวารวดี เนื่องจากมีการขุดพบพระพุทธรูป เศษภาชนะ และประติมากรรมโบราณจำนวนมาก แสดงถึงการใช้งานพื้นที่ทางศาสนาอย่างต่อเนื่องยาวนานหลายร้อยปี

บรรยากาศโดยรอบวัดนครโกษาให้ความรู้สึก สงบ เงียบ และชวนให้ย้อนเวลากลับสู่อดีต แม้ว่าจะตั้งอยู่ใกล้ชุมชนและเส้นทางรถไฟ นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมรายละเอียดของงานก่ออิฐ ร่องรอยลวดลายปูนปั้นที่หลงเหลืออยู่เพียงบางส่วน ซึ่งช่วยถ่ายทอดเรื่องราวด้านประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมได้อย่างลึกซึ้ง

สถานที่แห่งนี้เปรียบเสมือน สวรรค์ของนักประวัติศาสตร์ นักโบราณคดี และศิลปิน ที่ต้องการศึกษารูปแบบโครงสร้างโบราณสถานดั้งเดิม อีกทั้งยังเป็นจุดถ่ายภาพที่โดดเด่น ด้วยโทนสีอิฐส้มตัดกับท้องฟ้าและแสงธรรมชาติ ให้บรรยากาศคลาสสิกและมนต์ขลัง ซึ่งหาได้ยากจากโบราณสถานที่ได้รับการบูรณะจนใหม่เกินไป

วัดนครโกษาจึงเป็นสถานที่ที่เชื้อเชิญให้ผู้มาเยือนได้ร่วมย้อนรอยหน้าประวัติศาสตร์ และสัมผัสเสน่ห์ของมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าแห่งเมืองลพบุรี ที่ยังคงยืนหยัดเล่าเรื่องราวของกาลเวลาอย่างเงียบงันและงดงาม

รถยนต์ส่วนตัว:

• เดินทางเข้าสู่ตัวเมืองลพบุรี ปักหมุดที่วัดนครโกษา ซึ่งตั้งอยู่ติดกับศาลพระกาฬและสถานีรถไฟลพบุรี

รถไฟ:

• ลงที่สถานีรถไฟลพบุรี แล้วเดินต่อมาทางทิศเหนือเพียงไม่กี่ร้อยเมตรก็จะถึงบริเวณโบราณสถาน

รถตู้สาธารณะ:

• นั่งรถตู้สายกรุงเทพฯ-ลพบุรี มาลงที่ท่ารถในตัวเมืองแล้วต่อรถจักรยานยนต์รับจ้างหรือเดินเท้า

ช่วงเวลาที่แนะนำ:

• สามารถเที่ยวชมได้ตลอดทั้งปี แต่ช่วง เดือนพฤศจิกายนถึงมกราคม จะมีอากาศเย็นสบาย เดินชมโบราณสถานกลางแจ้งได้ไม่ร้อนจนเกินไป

การแต่งกาย:

• ควรใส่ รองเท้าผ้าใบหรือรองเท้าที่เดินสะดวก เนื่องจากพื้นที่เป็นดินและมีเนินอิฐขรุขระในบางจุด

การถ่ายภาพ:

• ช่วง แสงเย็นก่อนดวงอาทิตย์ตก แสงสีทองจะกระทบกับอิฐเก่าทำให้ได้ภาพถ่ายที่มีมิติและสวยงามเป็นพิเศษ

ข้อควรระวัง:

• บริเวณใกล้เคียงมีลิงอาศัยอยู่จำนวนมาก ไม่ควรถือถุงพลาสติกหรืออาหาร เข้าไปในเขตโบราณสถานเพื่อป้องกันการรบกวนจากลิง

การวางแผนเดินทาง:

• สามารถจัดแผนเที่ยวแบบ One Day Trip ร่วมกับพระปรางค์สามยอด และพระนารายณ์ราชนิเวศน์ได้เพราะอยู่ในระยะที่เดินถึงกัน

ค่าธรรมเนียมการเข้าชม

• ชาวไทย: ผู้ใหญ่ 10 บาท, เด็ก เข้าชมฟรี

• ชาวต่างชาติ: 50 บาท

ช่วงเวลาเปิด-ปิด

• เปิดให้เข้าชมทุกวัน: 08:30 – 16:30 น.

• หมายเหตุ: แนะนำให้เข้าชมก่อนเวลาปิด 30 นาทีเพื่อให้มีเวลาเดินชมทั่วบริเวณ