วัดสีกาสมุด (Sika Samut Temple) เป็นวัดโบราณที่ตั้งอยู่นอกเกาะเมืองกรุงศรีอยุธยาทางทิศตะวันออก ในเขตตำบลหันตรา แม้จะไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดเกี่ยวกับปีที่สร้างหรือผู้สร้าง แต่จากรูปแบบสถาปัตยกรรมและผังวัดสามารถสันนิษฐานได้ว่าเป็นวัดที่สร้างขึ้นในสมัยอยุธยา และมีบทบาทสำคัญต่อชุมชนที่ตั้งอยู่รอบนอกพระนคร โบราณสถานแห่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงการขยายตัวของราชธานีและความเจริญทางศาสนาที่แผ่ขยายออกไปนอกเขตเกาะเมืองซึ่งล้อมรอบด้วยแม่น้ำ

องค์ประกอบที่โดดเด่นที่สุดของวัดคือ เจดีย์ประธานทรงระฆัง ซึ่งตั้งอยู่บนฐานสูง โดยฐานชั้นล่างมีลักษณะเป็นรูปแปดเหลี่ยมซ้อนลดหลั่นขึ้นไป เป็นรูปแบบที่แสดงถึงพัฒนาการทางสถาปัตยกรรมของสมัยอยุธยา เจดีย์องค์นี้ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของผังวัด สื่อถึงคติความเชื่อเรื่องจักรวาลและเขาพระสุเมรุ อันเป็นหัวใจของการออกแบบศาสนสถานในพุทธศาสนา

บริเวณด้านหน้าเจดีย์ยังคงปรากฏร่องรอยของวิหารและฐานอาคารศาสนสถานอื่น ๆ ที่เรียงตัวอย่างเป็นระเบียบ อิฐสีแดงเก่าแก่ที่ผุกร่อนตามกาลเวลาช่วยสะท้อนถึงฝีมือช่างในอดีตและความขรึมขลังของพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ วัดสีกาสมุดจึงเป็นตัวอย่างของวัดนอกเขตพระราชฐานที่มีความเรียบง่าย แต่เปี่ยมด้วยความหมายทางศาสนาและสังคม

บรรยากาศโดยรอบวัดมีความร่มรื่นและเงียบสงบอย่างมาก เนื่องจากตั้งอยู่ห่างจากแหล่งท่องเที่ยวหลักของอยุธยา พื้นที่โดยรอบเป็นทุ่งนาและพื้นที่สีเขียว ทำให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสกับความสงบและความเป็นธรรมชาติ การยืนอยู่หน้าเจดีย์ประธานท่ามกลางเสียงลมและต้นไม้จะช่วยให้จินตนาการถึงวิถีชีวิตและศรัทธาของผู้คนในอดีตได้อย่างชัดเจน

สำหรับนักถ่ายภาพ นักประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และผู้ที่ชื่นชอบโบราณสถานที่ยังคงความดั้งเดิม วัดสีกาสมุดถือเป็นสถานที่ที่น่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง แสงแดดยามเช้าหรือยามเย็นที่ตกกระทบผิวอิฐเก่าให้บรรยากาศที่งดงามและเป็นธรรมชาติ เหมาะแก่การศึกษาค้นคว้า นั่งพักผ่อน หรือบันทึกภาพความงามอันเรียบง่ายของมรดกทางประวัติศาสตร์ที่ซ่อนตัวอยู่นอกเกาะเมืองอยุธยา

รถยนต์ส่วนตัว:

• ข้ามสะพานปรีดี-พนมยงค์ มุ่งหน้าออกจากเกาะเมืองไปทางตะวันออกตามเส้นทางไปวัดมเหยงคณ์ เลี้ยวเข้าสู่ถนนสายที่มุ่งหน้าไปตำบลหันตรา วัดจะตั้งอยู่ท่ามกลางบรรยากาศทุ่งนาและหมู่บ้าน

รถโดยสารสาธารณะ:

• แนะนำให้นั่งรถตุ๊กตุ๊กหัวกบจากสถานีรถไฟพระนครศรีอยุธยาหรือตลาดเจ้าพรหม โดยแจ้งพิกัด "วัดสีกาสมุด ตำบลหันตรา" ซึ่งเป็นเส้นทางสั้นๆ ที่เดินทางสะดวก

จักรยาน/รถมอเตอร์ไซค์เช่า:

• การปั่นจักรยานจากแถววัดมเหยงคณ์หรือวัดกุฎีดาวมายังวัดสีกาสมุดเป็นเส้นทางที่น่าสนใจ เพราะจะได้ชมวิถีชีวิตชาวบ้านและทุ่งนอกเมืองอยุธยา

ช่วงเวลาที่เหมาะสม:

• สามารถเที่ยวชมได้ตลอดทั้งปี แต่แนะนำช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ๆ เนื่องจากเป็นโบราณสถานกลางแจ้งที่มีร่มไม้น้อยในบางจุด เพื่อหลีกเลี่ยงอากาศที่ร้อนจัด

การแต่งกาย:

• ควรใส่รองเท้าที่เดินสบายบนพื้นหญ้าและพื้นอิฐ และสวมเสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี พร้อมเตรียมหมวกหรือแว่นกันแดด

การถ่ายภาพ:

• แนะนำมุมถ่ายภาพจากด้านหน้าวิหารที่เห็นองค์เจดีย์ประธานเป็นฉากหลัง จะได้ภาพที่ดูยิ่งใหญ่และเห็นโครงสร้างทั้งหมดของวัดได้อย่างสวยงาม

การวางแผน:

• วัดนี้อยู่ไม่ไกลจากวัดมเหยงคณ์และวัดกุฎีดาว สามารถรวมไว้ในเส้นทางท่องเที่ยว "โบราณสถานนอกเกาะเมืองฝั่งตะวันออก" ได้ในครึ่งวัน

ค่าเข้าชม

• ชาวไทย: ไม่เสียค่าเข้าชม 

• ชาวต่างชาติ: ไม่เสียค่าเข้าชม 

เวลาเปิด-ปิด

• เปิดบริการทุกวัน: 08:00 – 18:00 น. (เป็นพื้นที่เปิดโล่ง)