พิพิธภัณฑ์เรือไทย (Thai Boat Museum) ก่อตั้งขึ้นโดย อาจารย์ไพฑูรย์ ขาวมาลา ปรมาจารย์ด้านการต่อเรือและงานช่างไม้พื้นบ้าน ผู้ทุ่มเทชีวิตเพื่อการ อนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมทางน้ำของไทย ให้คงอยู่สืบต่อไป พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เกิดขึ้นจากความตั้งใจส่วนตัวในการรวบรวม อนุรักษ์ และถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับเรือไทย ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของวิถีชีวิตคนไทยมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา

ตัวพิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ภายในบริเวณบ้านพักส่วนตัวซึ่งเป็น บ้านทรงไทยดั้งเดิม รายล้อมด้วยบรรยากาศที่เงียบสงบ ร่มรื่น และเป็นกันเอง การเข้าชมจึงให้ความรู้สึกเหมือนได้ย้อนเวลากลับไปสู่สังคมริมน้ำในอดีต ที่เรือไม่ใช่เพียงพาหนะ แต่เป็นเครื่องมือดำรงชีวิต เป็นสัญลักษณ์ของภูมิปัญญา และเป็นศิลปะที่สะท้อนตัวตนของช่างไทยอย่างแท้จริง

จุดเด่นที่สำคัญที่สุดของพิพิธภัณฑ์คือการจัดแสดง เรือโบราณขนาดจริง ซึ่งเคยใช้งานจริงในอดีตและมีอายุกว่าร้อยปี อาทิ เรือชะล่าไม้สัก เรือขุดจากไม้ตะเคียน และเรือโปงตาล ที่ทำจากต้นตาลทั้งต้น เรือแต่ละลำแสดงให้เห็นถึงความเข้าใจธรรมชาติของไม้ เทคนิคการต่อเรือ และการออกแบบที่สอดคล้องกับสภาพแม่น้ำลำคลองของไทยในแต่ละยุคสมัย

นอกจากนี้ยังมีการจัดแสดง เรือจำลองจากไม้สักทอง ซึ่งอาจารย์ไพฑูรย์ลงมือประดิษฐ์ด้วยตนเองทุกขั้นตอนอย่างประณีต ตั้งแต่เรือพระราชพิธีจำลอง ไปจนถึงเรือพื้นบ้านประเภทต่างๆ ที่ปัจจุบันแทบไม่พบเห็นแล้ว เรือจำลองเหล่านี้ไม่เพียงแสดงรูปทรงที่งดงาม แต่ยังถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านสัดส่วน โครงสร้าง และความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับเรือไทยได้อย่างครบถ้วน

บรรยากาศการเข้าชมมีลักษณะ อบอุ่นและใกล้ชิด แตกต่างจากพิพิธภัณฑ์ขนาดใหญ่ทั่วไป ผู้เข้าชมมักมีโอกาสได้พูดคุยกับเจ้าของพิพิธภัณฑ์โดยตรง ซึ่งพร้อมถ่ายทอดเรื่องราว เทคนิคการต่อเรือ และประวัติความเป็นมาของเรือแต่ละชนิดอย่างละเอียด พื้นที่จัดแสดงแบ่งออกเป็นส่วนต่างๆ อย่างชัดเจน ทั้งบริเวณแสดงเรือโบราณกลางแจ้ง อาคารทรงไทยสำหรับเก็บเรือจำลอง และมุมจัดแสดงเครื่องมือช่างไม้โบราณที่หาชมได้ยากในปัจจุบัน

สำหรับ ศิลปิน นักสะสม นักออกแบบ และผู้ที่หลงใหลงานฝีมือ พิพิธภัณฑ์เรือไทยถือเป็นแหล่งแรงบันดาลใจชั้นยอดจากความละเอียดอ่อนของงานไม้และรูปทรงเรือไทยดั้งเดิม ขณะที่ช่างภาพจะได้บันทึกภาพความงดงามของไม้เก่า เงาแสงธรรมชาติ และบ้านทรงไทยที่ให้บรรยากาศขรึมขลังและมีชีวิตชีวาไปพร้อมกัน

พิพิธภัณฑ์เรือไทยจึงเป็นมากกว่าสถานที่จัดแสดง แต่คือพื้นที่แห่งการสืบสานภูมิปัญญาและเรื่องราวของวิถีชีวิตริมน้ำของคนไทย เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเข้าใจรากเหง้าทางวัฒนธรรมและศิลปะการต่อเรือไทยอย่างลึกซึ้งและจริงแท้

รถยนต์ส่วนตัว:

•  จากถนนโรจนะ ข้ามสะพานสมเด็จพระนเรศวรมายังเกาะเมือง ผ่านหน้าโรงเรียนอยุธยาวิทยาลัย แล้วเลี้ยวเข้าซอยบางเอียน 8 (ซอยขาวมาลา) พิพิธภัณฑ์จะอยู่ทางซ้ายมือ (สังเกตบ้านทรงไทยและป้ายพิพิธภัณฑ์)

รถโดยสารสาธารณะ:

• นั่งรถตู้จากกรุงเทพฯ มาลงที่ตลาดเจ้าพรหม แล้วต่อรถตุ๊กตุ๊กหัวกบหรือวินมอเตอร์ไซค์มายังซอยบางเอียน 8

รถไฟ:

• ลงที่สถานีรถไฟพระนครศรีอยุธยา ข้ามเรือมาฝั่งเกาะเมือง แล้วต่อรถรับจ้างหรือเช่าจักรยานปั่นมายังพิพิธภัณฑ์ซึ่งอยู่ไม่ไกลจากวัดมหาธาตุ

ศูนย์ศึกษาประวัติศาสตร์อยุธยา:

• สามารถเยี่ยมชมได้ตลอดทั้งปี แต่ควรหลีกเลี่ยงช่วงบ่ายที่แดดร้อนจัดหากต้องการชมเรือกลางแจ้ง แนะนำให้มาช่วงเช้าหรือบ่ายคล้อยเพื่อให้เดินชมได้ทั่วบริเวณ

การนัดหมาย:

• เนื่องจากเป็นพิพิธภัณฑ์ส่วนตัวขนาดเล็ก ควรโทรนัดหมายล่วงหน้า ก่อนเข้าชมเพื่อให้มั่นใจว่ามีเจ้าหน้าที่หรือเจ้าของบ้านพร้อมให้ข้อมูล

การถ่ายภาพ:

• อนุญาตให้ถ่ายภาพได้ทั่วบริเวณ แต่ควรสอบถามเจ้าของสถานที่ก่อนในบางจุดจัดแสดงและรักษาความสงบระหว่างเดินชม

การสนับสนุน:

• ที่นี่ไม่เก็บค่าเข้าชมอย่างเป็นทางการ แต่ขอแนะนำให้ร่วม บริจาคเงินสมทบทุน ตามกำลังศรัทธาเพื่อช่วยเป็นค่าบำรุงรักษาพิพิธภัณฑ์เอกชนแห่งนี้

ค่าเข้าชม

• ชาวไทย: บริจาคตามอัธยาศัย 

• ชาวต่างชาติ: บริจาคตามอัธยาศัย 

เวลาเปิด-ปิด:

• เปิดบริการทุกวัน: 09:00 – 17:00 น.

• แนะนำให้ติดต่อสอบถามก่อนเข้าชมที่เบอร์ 035-241-195