วัดอรัญญิกาวาส (Wat Aranyikawas) หรือที่รู้จักกันในชื่อ “วัดปรางค์ขอม” เป็นโบราณสถานสำคัญในเขตตำบลเจดีย์หัก อำเภอเมืองราชบุรี ซึ่งสะท้อนพัฒนาการทางศิลปกรรมและศาสนาในลุ่มน้ำแม่กลองที่มีความต่อเนื่องยาวนานหลายยุคสมัย วัดแห่งนี้มีลักษณะสถาปัตยกรรมที่โดดเด่นคือกลุ่มปรางค์ก่ออิฐถือปูน ซึ่งได้รับอิทธิพลศิลปะขอมผสมผสานกับศิลปะไทยในยุคอยุธยาตอนกลางถึงตอนปลาย ลักษณะของปรางค์ประธานที่ตั้งอยู่ตรงกลางและปรางค์บริวารรอบด้านสะท้อนแนวคิดจักรวาลวิทยาแบบพุทธ-พราหมณ์ที่พบได้ในงานสถาปัตยกรรมโบราณหลายแห่งในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

หลักฐานทางโบราณคดีและรูปแบบศิลปกรรมชี้ว่าวัดนี้น่าจะมีพัฒนาการตั้งแต่ช่วงอยุธยาตอนกลางเป็นหลัก โดยมีการก่อสร้างและบูรณะต่อเนื่องในสมัยรัตนโกสินทร์ ทำให้รูปแบบที่เห็นในปัจจุบันเป็นผลจากการซ้อนทับของหลายยุคสมัย มากกว่าจะเป็นสิ่งก่อสร้างยุคเดียวที่คงสภาพเดิมทั้งหมด ตัวปรางค์ประธานมีลักษณะสูงเด่น ใช้อิฐและปูนฉาบเป็นโครงสร้างหลัก และมีร่องรอยลวดลายปูนปั้นที่ยังสะท้อนอิทธิพลศิลปะขอมแบบลพบุรีผสมอยุธยา ซึ่งเป็นรูปแบบที่พบได้ทั่วไปในศาสนสถานที่ได้รับอิทธิพลเขมรในภาคกลางของไทย

ภายในบริเวณวัดยังมีพระพุทธไสยาสน์ขนาดใหญ่ตั้งอยู่ภายนอกเขตปรางค์ ซึ่งเป็นองค์พระที่ได้รับการบูรณะในยุคหลัง โดยพระพุทธไสยาสน์เป็นรูปแบบศิลปกรรมที่สื่อถึงเหตุการณ์ปรินิพพานของพระพุทธเจ้า และมักถูกสร้างในวัดสำคัญเพื่อเป็นศูนย์กลางการสักการะของชุมชนท้องถิ่น ข้อมูลจากแหล่งท่องเที่ยวและการสำรวจพื้นที่ระบุว่าพระนอนองค์นี้มีความยาวหลายสิบเมตร และได้รับการบูรณะหลายครั้งจนมีขนาดและสภาพที่เห็นในปัจจุบัน

บรรยากาศโดยรอบวัดยังคงความสงบและมีความเป็นโบราณสถานอย่างชัดเจน พื้นที่รอบปรางค์เปิดโล่ง ทำให้เห็นโครงสร้างสถาปัตยกรรมได้อย่างชัดเจน เหมาะสำหรับการศึกษาประวัติศาสตร์ศิลปะและการถ่ายภาพเชิงวัฒนธรรม อย่างไรก็ตาม เนื่องจากข้อมูลเกี่ยวกับการก่อตั้งวัดในระยะแรกยังไม่มีหลักฐานเอกสารที่ระบุชัดเจน จึงควรอธิบายว่าวัดแห่งนี้เป็น “โบราณสถานที่มีพัฒนาการต่อเนื่องและได้รับอิทธิพลศิลปะขอม-อยุธยา” มากกว่าการระบุปีสร้างที่แน่นอน

• จากตัวเมืองราชบุรี ใช้ถนนสายราชบุรี-เขางู (ทางหลวงหมายเลข 3087) มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันตกประมาณ 2-3 กิโลเมตร วัดจะตั้งอยู่ทางด้านซ้ายมือในเขตตำบลเจดีย์หัก

• ไปช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ๆ อากาศจะไม่ร้อนและถ่ายรูปสวย

• เตรียมน้ำดื่มติดตัว เพราะบริเวณวัดค่อนข้างโล่งแดดแรง

• ใส่รองเท้าที่ถอดง่ายเพราะต้องเข้าเขตพุทธาวาส

• แต่งกายสุภาพ ปกปิดไหล่และเข่าเพื่อความเหมาะสม

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชม

เวลาเปิดปิดทำการ:

• เปิดให้เข้าชมทุกวัน ตั้งแต่เวลา 07:00 – 18:00 น.