ถ้ำฤาษีเขางู (Khao Ngu Rishi Cave) เป็นส่วนหนึ่งของอุทยานหินเขางู ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ภูเขาหินปูนที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติในจังหวัดราชบุรี โดยบริเวณนี้มีประวัติการใช้ประโยชน์พื้นที่ยาวนานตั้งแต่ยุคเหมืองหิน ก่อนจะถูกพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติและประวัติศาสตร์ในปัจจุบัน ลักษณะของภูมิประเทศเป็นภูเขาหินปูนที่มีอายุทางธรณีวิทยานับหลายร้อยล้านปี ซึ่งเกิดจากการสะสมตัวของตะกอนทะเลในยุคโบราณก่อนจะถูกยกตัวขึ้นเป็นภูเขาในเวลาต่อมา ทำให้เกิดหน้าผา ถ้ำ และโพรงหินจำนวนมากภายในพื้นที่เดียวกัน

ภายในบริเวณถ้ำฤาษีเขางูพบหลักฐานทางศิลปกรรมและโบราณคดีที่มีความสำคัญ โดยเฉพาะพระพุทธรูปสลักบนผนังถ้ำและหิน ซึ่งนักวิชาการจัดให้อยู่ในกลุ่มศิลปะสมัยทวารวดี โดยมีลักษณะเด่นคือพระพุทธรูปปางประทานธรรมในรูปแบบเรียบง่าย สะท้อนคติความเชื่อในพุทธศาสนายุคแรกเริ่มที่เผยแพร่ในภาคกลางของประเทศไทย หลักฐานเหล่านี้ช่วยยืนยันว่าพื้นที่เขางูเคยเป็นแหล่งศาสนสถานหรือสถานที่ประกอบกิจกรรมทางพุทธศาสนาในอดีตระหว่างช่วงประมาณพุทธศตวรรษที่ 11–16

พื้นที่โดยรอบถ้ำยังมีการค้นพบถ้ำอื่น ๆ ที่มีภาพสลักและร่องรอยการใช้งานในอดีต เช่น ถ้ำที่มีภาพสลักพระพุทธรูปปางต่าง ๆ และร่องรอยการขุดเจาะหิน ซึ่งสะท้อนว่าพื้นที่นี้เคยเป็นทั้งแหล่งศาสนาและแหล่งทรัพยากรธรรมชาติในเวลาเดียวกัน ต่อมาเมื่อการทำเหมืองหินยุติลง พื้นที่ดังกล่าวได้รับการปรับปรุงฟื้นฟูโดยหน่วยงานภาครัฐให้กลายเป็นสวนสาธารณะ เพื่ออนุรักษ์ภูมิทัศน์หินปูนและมรดกทางวัฒนธรรมไว้ร่วมกัน

ปัจจุบันถ้ำฤาษีเขางูเป็นส่วนหนึ่งของแหล่งท่องเที่ยวที่ผสมผสานระหว่างธรรมชาติและประวัติศาสตร์ นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมเส้นทางศึกษาธรรมชาติบนสะพานไม้ที่ลอยเหนือผิวน้ำ ชมวิวภูเขาหินปูนที่สะท้อนกับน้ำในอ่างเก็บน้ำ รวมถึงศึกษาร่องรอยทางโบราณคดีที่ยังคงปรากฏอยู่ภายในถ้ำ พื้นที่นี้จึงมีคุณค่าในทั้งด้านธรณีวิทยา ประวัติศาสตร์ และการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์

• จากตัวเมืองราชบุรี ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 3087 (ถนนสายราชบุรี-จอมบึง) ขับไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ 8 กิโลเมตร จะพบทางเข้าอุทยานหินเขางูอยู่ทางซ้ายมือ

• ไปช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ แสงสวยและอากาศไม่ร้อน

• หลีกเลี่ยงเที่ยงวัน เพราะแดดแรงมากบนสะพานไม้

• ใส่รองเท้าผ้าใบหรือรองเท้าที่เดินสะดวก

• ระวังพื้นลื่นช่วงฝนหรือหลังฝนตก

ค่าเข้าชม:

• ฟรี (ไม่มีค่าธรรมเนียมเข้าชม)

เวลาเปิดปิดทำการ:

• 08:00 – 18:00 น.