ศาลเจ้านิกโกโทโช (Nikko Toshogu Shrine) เปรียบเสมือน สุสานอันยิ่งใหญ่ของโชกุนโทกุงาวะ อิเอยาสึ ผู้รวบรวมญี่ปุ่นให้เป็นปึกแผ่นและสถาปนารัฐบาลทหารเอโดะ อาคารเกือบทั้งหมดที่เห็นในปัจจุบันถูกสร้างขึ้นใหม่ด้วยความประณีตสูงสุดในศตวรรษที่ 17 โดยโชกุนรุ่นที่ 3 ความโดดเด่นอยู่ที่ การผสมผสานระหว่างความเชื่อทางพุทธและชินโต เข้าด้วยกันอย่างกลมกลืน ตัวอาคารได้รับการตกแต่งด้วย ทองคำเปลวและงานแกะสลักไม้ มากกว่า 5,000 ชิ้น ซึ่งถือเป็นจุดสูงสุดของศิลปะและสถาปัตยกรรมในยุคนั้น

ไฮไลท์ที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกคือ งานแกะสลักลิงสามตัว (ปิดหู ปิดปาก ปิดตา) ที่สะท้อนปรัชญาการใช้ชีวิตและวิวัฒนาการของมนุษย์ รวมถึง แมวนอนหลับ (Nemuri-neko) ซึ่งเป็นสัญลักษณ์สื่อถึงความสงบสุขที่แท้จริง นอกจากนี้ยังมี ประตูโยเมมง (Yomeimon Gate) หรือ ประตูพลบค่ำ ที่มีความสวยงามและรายละเอียดซับซ้อนจนกล่าวกันว่าสามารถนั่งชมได้ทั้งวันจนอาทิตย์ลับขอบฟ้าโดยไม่เบื่อ ภายในบริเวณยังมี เจดีย์ห้าชั้น ที่สร้างขึ้นด้วยวิศวกรรมการกันแผ่นดินไหวแบบโบราณที่ยังคงความมั่นคงมาจนถึงปัจจุบัน

บรรยากาศของศาลเจ้าจะผลัดเปลี่ยนความงามไปตามฤดูกาล โดยเฉพาะใน ช่วงฤดูใบไม้ร่วง ที่ใบเมเปิลรอบด้านจะเปลี่ยนเป็นสีแดงส้ม ตัดกับสีทองและสีแดงชาดของอาคารศาลเจ้าอย่างงดงามลงตัว ในช่วงฤดูหนาว หิมะสีขาวที่ปกคลุมหลังคาไม้แกะสลักจะมอบความรู้สึกที่สงบนิ่งและขรึมขลัง ส่วนในฤดูใบไม้ผลิจะมี เทศกาลแห่ขบวนนักรบ (Shunki Reitaisai) ที่ยิ่งใหญ่จำลองเหตุการณ์ในสมัยเอโดะอย่างน่าตื่นตาตื่นใจ

• รถไฟ: จากสถานี Tobu-Nikko หรือ JR Nikko ต่อรถบัสสาย World Heritage Bus ไปลงที่ป้าย Omotesando (ป้ายหมายเลข 83) แล้วเดินต่อประมาณ 5 นาที

• รถยนต์: จากโตเกียวใช้ทางด่วน Tohoku Expressway ต่อด้วย Nikko-Utsunomiya Road ลงที่ทางออก Nikko IC (มีพื้นที่จอดรถให้บริการใกล้บริเวณศาลเจ้า)

• เดินเท้า: จากสะพานแดงชินเคียว (Shinkyo Bridge) สามารถเดินเลาะตามเส้นทางป่าสนขึ้นไปสู่ศาลเจ้าได้ในเวลาประมาณ 10-15 นาที

• ช่วงเวลาที่ควรไป: แนะนำช่วงเดือน พฤศจิกายน เพื่อชมใบไม้เปลี่ยนสีที่สวยที่สุด หรือกลางเดือน พฤษภาคม สำหรับผู้ที่อยากชมเทศกาลขบวนแห่พันคน

• การแต่งกาย: พื้นที่ศาลเจ้าเป็นทางลาดชันและมีบันไดหินจำนวนมาก ควรใส่ รองเท้าผ้าใบที่กระชับและเดินสบาย

• การถ่ายภาพ: สามารถถ่ายภาพภายนอกได้ตามอัธยาศัย แต่ ห้ามถ่ายภาพภายในตัวอาคารและหอประกอบพิธี ในบางจุดตามป้ายประกาศ

• อาหารและวัฒนธรรม: ลองลิ้มรส ฟองเต้าหู้ (Yuba) ซึ่งเป็นของขึ้นชื่อของนิกโกที่มีให้บริการในร้านอาหารรอบๆ ศาลเจ้า

ค่าเข้าชม: 

• ค่าเข้าชมเฉพาะส่วนศาลเจ้า: ผู้ใหญ่ 1,300 เยน และ เด็ก 450 เยน

• บัตรแบบรวม เข้าชมศาลเจ้าและพิพิธภัณฑ์สมบัติ:  ผู้ใหญ่ 2,100 เยน และ เด็ก 770 เยน

 เวลาเปิด - ปิด:

• เมษายน – ตุลาคม: 09:00 – 17:00 น.

• พฤศจิกายน – มีนาคม: 09:00 – 16:00 น.