วัดเขาบันไดอิฐ (Khao Bandai It Temple) ตั้งอยู่บนเนินเขาหินปูนสูงประมาณ 121 เมตรในอำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี เป็นวัดเก่าแก่ที่มีความสำคัญทั้งด้านศาสนา ศิลปวัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ของจังหวัด นักประวัติศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญศาสนศาสตร์คาดว่าวัดแห่งนี้ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่สมัย รัชกาลที่ 3 (พ.ศ. 2360–2394) ในช่วงที่พระพุทธศาสนาและการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานเริ่มขยายตัวไปยังหัวเมืองสำคัญต่าง ๆ ของภาคกลาง

วัดเขาบันไดอิฐเดิมเป็นศูนย์กลางปฏิบัติธรรมของพระเกจิอาจารย์ผู้ทรงวิทยาคม โดยเฉพาะ หลวงพ่อแดง (พระครูญาณวิลาศ) อดีตเจ้าอาวาสผู้มีชื่อเสียงที่สร้างวัตรปฏิบัติและอบรมพระสงฆ์ให้เป็นที่เคารพทั่วประเทศ หลวงพ่อแดงมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาวัดทั้งด้านสถาปัตยกรรมและการจัดการพื้นที่ โดยเฉพาะการสร้าง บันไดขึ้นเขาและเส้นทางเชื่อมระหว่างถ้ำ ให้สะดวกต่อผู้แสวงบุญ

ภูมิประเทศที่โดดเด่นเป็นลักษณะ หน้าผาหินปูนเรียงตัวเป็นชั้นคล้ายบันไดอิฐ ซึ่งเป็นแรงบันดาลใจให้ชื่อวัด ภายในวัดมี หมู่ถ้ำขนาดใหญ่หลายแห่ง เช่น ถ้ำประทุน ถ้ำพระพุทธไสยาสน์ และถ้ำโถ แต่ละถ้ำประดิษฐานพระพุทธรูปปางต่าง ๆ มีการจัดแสงไฟสวยงามให้เห็น หินงอกหินย้อยธรรมชาติ สร้างบรรยากาศสงบและศักดิ์สิทธิ์

ในสมัย รัชกาลที่ 4–5 (พ.ศ. 2394–2453) วัดได้รับการบูรณะและขยายพื้นที่ มีการสร้าง อุโบสถ ศาลาการเปรียญ และเจดีย์ขนาดเล็ก โดยใช้ไม้สักและปูนปั้นฝีมือช่างเมืองเพชร ลวดลายปูนปั้นและแกะสลักไม้ประดับอุโบสถเล่าเรื่อง พุทธประวัติ ชาดก และวรรณคดีไทย เช่น พระอภัยมณี รามเกียรติ์ และเรื่องเล่าพื้นบ้าน ทำให้วัดแห่งนี้เป็นแหล่งเรียนรู้ศิลปะช่างสิบหมู่ที่สมบูรณ์แบบ

ในช่วง พ.ศ. 2460–2470 วัดยังเป็นศูนย์กลางการศึกษาและฝึกสมาธิของพระสงฆ์และประชาชนในพื้นที่ ผู้แสวงบุญสามารถปฏิบัติธรรม ฝึกสมาธิ และเรียนรู้เรื่องการอนุรักษ์ศิลปวัตถุ วัดเขาบันไดอิฐจึงถือเป็นสถานที่รวมความรู้ทาง ศาสนา ประวัติศาสตร์ และธรณีวิทยา ไว้ในที่เดียว

ปัจจุบัน วัดเขาบันไดอิฐยังคงเป็นจุดหมายสำคัญของนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติ ผู้มาเยือนสามารถเดินขึ้นบันไดชมวิวเมืองเพชรบุรีและภูเขารอบ ๆ เยี่ยมชมถ้ำประดิษฐานพระพุทธรูป และสัมผัสบรรยากาศ สงบ ขลัง เย็นสบาย ที่เกิดจากธรรมชาติและศรัทธาของผู้สร้าง นอกจากนี้ยังมีตำนานท้องถิ่นเกี่ยวกับถ้ำที่เชื่อมไปยังสถานที่อื่น ๆ ทำให้วัดแห่งนี้มีมิติทั้งด้านประวัติศาสตร์และความลี้ลับ

สำหรับผู้ที่สนใจ ถ่ายภาพและศิลปะพุทธศิลป์ วัดเขาบันไดอิฐมอบมุมมองที่โดดเด่นด้วย แสงธรรมชาติที่ลอดถ้ำลงมาตกกระทบพระพุทธรูปและลวดลายปูนปั้น ทุกย่างก้าวเต็มไปด้วยแรงบันดาลใจ และสำหรับนักประวัติศาสตร์ วัดแห่งนี้เป็นแหล่งศึกษาศิลปะไทยโบราณและเทคนิคการแกะสลักไม้แบบดั้งเดิม

วัดเขาบันไดอิฐจึงไม่ใช่เพียงสถานที่สักการะ แต่เป็น แหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรม ธรณีวิทยา และความศรัทธา ที่ครบถ้วน เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยว ครอบครัว นักศึกษา และช่างภาพที่ต้องการสัมผัสความสงบและความงดงามทางพุทธศิลป์ที่ผสมผสานกับธรรมชาติอย่างลงตัว

รถยนต์ส่วนตัว:

• จากถนนเพชรเกษมเลี้ยวเข้าสู่ตัวเมืองเพชรบุรี มุ่งหน้าไปยังทางไปหาดเจ้าสำราญ จะมีทางแยกขวาตามป้ายบอกทางไปยังวัดเขาบันไดอิฐ ระยะทางจากตัวเมืองประมาณ 2 กิโลเมตร

รถรับจ้างท้องถิ่น:

• สามารถใช้บริการรถสองแถวหรือรถจักรยานยนต์รับจ้างจากบริเวณใกล้เขาวังหรือตลาดสดเมืองเพชรบุรีเพื่อเดินทางไปยังวัดได้

รถตู้:

• นั่งรถตู้กรุงเทพฯ - เพชรบุรี มาลงที่ตัวเมืองแล้วต่อรถรับจ้างไปยังวัด

ช่วงเวลาที่ดีที่สุด:

• สามารถเที่ยวได้ตลอดปี แต่ช่วงฤดูหนาว (พฤศจิกายน - มกราคม) อากาศบนเขาจะเย็นสบายที่สุด แนะนำให้มาช่วงเช้าเพื่อหลีกเลี่ยงอากาศร้อน

รองเท้าและอุปกรณ์:

• ควรใส่รองเท้าผ้าใบหรือรองเท้าที่ยึดเกาะพื้นได้ดี เนื่องจากเส้นทางเดินภายในถ้ำบางจุดอาจมีความชื้นและลื่นจากน้ำค้างหยด

การถ่ายภาพ:

• เตรียมขาตั้งกล้องหากต้องการถ่ายภาพภายในถ้ำเนื่องจากสภาพแสงน้อย และควรระวังความชื้นที่อาจมีผลต่ออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

ข้อควรระวัง:

• ระมัดระวังฝูงลิงที่อาศัยอยู่บริเวณทางขึ้นเขา ไม่ควรให้อาหารลิงใกล้ตัวหรือถือถุงพลาสติกที่ดูเหมือนใส่อาหาร

การวางแผน:

• ควรเตรียมน้ำดื่มพกติดตัวไประหว่างเดินสำรวจถ้ำ และควรแต่งกายสุภาพเนื่องจากเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์

ค่าเข้าชม

• ชาวไทย: เข้าชมฟรี

• ชาวต่างชาติ: เข้าชมฟรี

เวลาทำการ

• เปิดให้บริการทุกวัน เวลา 08:00 – 17:00 น.