ศาลหลักเมืองหนองคาย (Nong Khai City Pillar Shrine) (หลังปัจจุบัน) มีประวัติการก่อสร้างที่แสดงถึงความร่วมแรงร่วมใจของพสกนิกรและส่วนราชการในจังหวัด โดยเริ่มต้นดำเนินการอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2542 ในสมัยที่นายชัยสิทธิ์ โหตระกิตย์ เป็นผู้ว่าราชการจังหวัดหนองคาย เพื่อให้เป็นสิริมงคลและหลักชัยแก่บ้านเมืองตามโบราณราชประเพณีไทยที่ระบุว่าเมืองที่สมบูรณ์ต้องมีเสาหลักเมืองประดิษฐานอยู่ ความพิเศษของศาลหลักเมืองแห่งนี้เริ่มตั้งแต่การคัดเลือก "ไม้ชัยพฤกษ์" ซึ่งเป็นไม้มงคลนามชั้นสูงที่มีเนื้อแข็งแกร่งและสื่อถึงความมีชัยชนะ โดยได้รับการบริจาคจากราษฎรในอำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย ก่อนจะนำมาประกอบพิธีแกะสลักและอัญเชิญขึ้นประดิษฐานอย่างสมเกียรติ พร้อมด้วยการบรรจุแผ่นดวงเมืองที่คำนวณตามหลักโหราศาสตร์ไทยเพื่อให้คุ้มครองปกป้องชาวหนองคายให้รอดพ้นจากภัยพิบัติและมีความร่มเย็นเป็นสุขสืบไป

ในเชิงสถาปัตยกรรม ตัวอาคารโดดเด่นด้วยทรงจัตุรมุขยอดปรางค์ ซึ่งเป็นรูปแบบศิลปะไทยประยุกต์ที่ผสานความอ่อนช้อยของศิลปะล้านช้างเข้ากับความมั่นคงของสถาปัตยกรรมรัตนโกสินทร์ ตัวอาคารตั้งอยู่บนฐานไพทีที่ยกระดับสูงขึ้นเพื่อส่งเสริมความสง่างาม หลังคาซ้อนชั้นมุงด้วยกระเบื้องเคลือบสีสุพรรณรังสี (สีทองเข้ม) ประดับด้วยช่อฟ้า ใบระกา และหางหงส์ตามแบบแผนศิลปกรรมชั้นสูง ภายในโถงกลางประดิษฐานเสาหลักเมืองที่หุ้มด้วยทองคำเปลวบริสุทธิ์ พื้นที่ภายในปูด้วยหินอ่อนคุณภาพดีจากต่างประเทศที่ให้ความรู้สึกเย็นสบายและสงบเงียบ นอกจากนี้ บริเวณโดยรอบศาลยังมีการจัดภูมิทัศน์อย่างประณีตด้วยการวางผัง "กำแพงแก้ว" ล้อมรอบอาคารหลัก พร้อมติดตั้งระบบไฟส่องสว่างที่ขับเน้นความงามของยอดปรางค์ในยามค่ำคืน ทำให้ที่นี่ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาหรือพิธีบวงสรวงประจำปีเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความสามัคคีและรากเหง้าทางวัฒนธรรมที่เข้มแข็งของคนลุ่มแม่น้ำโขงอย่างแท้จริง

• ตั้งอยู่ริมถนนมิตรภาพ ใกล้กับศูนย์ราชการจังหวัดหนองคาย หากเดินทางจากตัวเมืองหนองคาย สามารถใช้รถสามล้อเครื่อง หรือขับรถส่วนตัวมาตามถนนสายหลักได้สะดวก มีที่จอดรถบริเวณริมถนนและพื้นที่ใกล้เคียง

• ควรแต่งกายด้วยชุดสุภาพเพื่อแสดงความเคารพต่อสถานที่ศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง

• ช่วงเวลาเช้าตรู่หรือช่วงเย็นหลัง 16:00 น. จะมีอากาศเย็นสบายและถ่ายรูปสวยที่สุด

• การกราบไหว้ควรเริ่มจากจุดจำหน่ายดอกไม้ธูปเทียนด้านนอกก่อนเข้าไปด้านในอาคาร

• หากต้องการถ่ายภาพสถาปัตยกรรมยอดปรางค์ ควรยืนบริเวณลานกว้างด้านหน้าศาล

• ในช่วงเทศกาลสงกรานต์จะมีพิธีสรงน้ำและบวงสรวงใหญ่ซึ่งมีความสวยงามอย่างมาก

• บริเวณรอบศาลมีที่จอดรถริมถนนเพียงพอแต่ควรระวังเครื่องหมายจราจรอย่างเคร่งครัด

• สามารถเดินเท้าต่อไปยังวัดโพธิ์ชัยเพื่อสักการะหลวงพ่อพระใสที่อยู่ใกล้เคียงกันได้

• ควรสำรวมกิริยาและงดใช้เสียงดังขณะที่มีผู้อื่นกำลังประกอบพิธีอัญเชิญคำอธิษฐาน

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าธรรมเนียมในการเข้าชมหรือเข้าสักการะ ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ

เวลาเปิดปิดทำการ:

• เปิดให้เข้าชมและสักการะทุกวัน ตั้งแต่เวลา 06:00 น. ถึง 18:00 น.