สะพานมิตรภาพไทย-ลาว หนองคาย (Thai Lao Friendship Bridge Nong Khai) แห่งที่ 1 เป็นสะพานข้ามแม่น้ำโขงขนาดใหญ่แห่งแรกที่เชื่อมโยงระหว่างบ้านจอมมณี จังหวัดหนองคาย เข้ากับบ้านดงโพสี เมืองหาดทรายฟอง นครหลวงเวียงจันทน์ ประเทศลาว โครงการนี้ถือเป็นสัญลักษณ์แห่งความร่วมมือระดับนานาชาติ โดยได้รับงบประมาณสนับสนุนการก่อสร้างจากรัฐบาลออสเตรเลีย เพื่อเป็นของขวัญแก่ประชาชนทั้งสองประเทศในการกระชับความสัมพันธ์ทางทูตและเศรษฐกิจ พิธีเปิดอย่างเป็นทางการเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2537 โดยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) ทรงเสด็จพระราชดำเนินเป็นประธานร่วมกับประธานประเทศ สปป.ลาว ในขณะนั้น

ในด้านวิศวกรรม สะพานแห่งนี้มีความยาวรวม 1,174 เมตร ก่อสร้างด้วยโครงสร้างคอนกรีตอัดแรงแบบคานยื่นสมดุล ซึ่งมีความแข็งแรงทนทานสูง จุดเด่นที่สำคัญที่สุดคือการเป็นสะพานที่ออกแบบมาให้มีทางรถไฟขนาด 1 เมตร วิ่งผ่านบริเวณกึ่งกลางของสะพานขนานไปกับช่องจราจรทางรถยนต์ ซึ่งเชื่อมต่อสถานีรถไฟหนองคายเข้ากับสถานีรถไฟคำสะวาดในปัจจุบัน ทำให้สะพานแห่งนี้เป็นหัวใจสำคัญของโครงข่ายคมนาคมขนส่งในภูมิภาคอินโดจีน ช่วยลดระยะเวลาและต้นทุนในการขนส่งสินค้าจากท่าเรือในไทยไปสู่ประเทศลาวและเชื่อมต่อไปยังจีน

นอกจากบทบาทด้านเศรษฐกิจแล้ว สะพานมิตรภาพแห่งนี้ยังเป็นจุดผ่านแดนทางบกที่มีความคึกคักที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย โดยเป็นประตูหลักให้นักท่องเที่ยวเดินทางไปสัมผัสวัฒนธรรมและโบราณสถานในนครหลวงเวียงจันทน์ บริเวณรอบด่านตรวจคนเข้าเมืองฝั่งไทยยังรายล้อมไปด้วยร้านค้าปลอดภาษีและจุดบริการนักท่องเที่ยวที่ครบครัน ตลอดระยะเวลาหลายทศวรรษที่ผ่านมา สะพานแห่งนี้ไม่เพียงแต่ทำหน้าที่เชื่อมต่อแผ่นดินสองฝั่งแม่น้ำโขงเข้าด้วยกัน แต่ยังทำหน้าที่เป็นพยานแห่งมิตรภาพที่แน่นแฟ้นและการเติบโตทางเศรษฐกิจร่วมกันของภูมิภาคอาเซียนอย่างยั่งยืน

• รถยนต์ส่วนตัว: จากตัวเมืองหนองคาย ใช้ทางหลวงหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ) มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันตกประมาณ 4 กิโลเมตร จะมีป้ายบอกทางเข้าสู่ด่านสะพานมิตรภาพชัดเจน

• รถโดยสารสาธารณะ: มีรถตุ๊กตุ๊ก (Skylab) บริการจากสถานีขนส่งหนองคายหรือสถานีรถไฟหนองคายมายังหน้าด่าน

• รถไฟ: สามารถนั่งรถไฟขบวนระหว่างประเทศจากสถานีหนองคายข้ามไปยังสถานีคำสะวาด (สปป.ลาว) ได้โดยตรง

• เตรียมบัตรประชาชนตัวจริงเพื่อทำบัตรผ่านแดนชั่วคราว (Border Pass) ที่จุดบริการใกล้ด่าน

• บัตรผ่านแดนชั่วคราวใช้เดินทางได้เฉพาะในเขตกำแพงนครเวียงจันทน์และพำนักได้ไม่เกิน 3 วัน

• หากมีพาสปอร์ตควรตรวจสอบวันหมดอายุให้เหลือมากกว่า 6 เดือนก่อนเดินทางข้ามพรมแดน

• บนสะพานไม่อนุญาตให้เดินข้ามด้วยเท้า ต้องใช้บริการรถเมล์ระหว่างประเทศที่จุดจอดรถ

• ควรแลกเงินกีบติดตัวไว้บ้างสำหรับการซื้อของในตลาดท้องถิ่น แต่ร้านใหญ่ส่วนใหญ่รับเงินบาท

• ดาวน์โหลดแอปพลิเคชันเรียกรถ (เช่น Loca) ไว้ใช้เดินทางในฝั่งเวียงจันทน์เพื่อราคาที่ยุติธรรม

• รักษาใบตม. (Entry/Exit Card) ไว้ให้ดีเพื่อยื่นตอนเดินทางกลับ มิฉะนั้นอาจถูกปรับ

• ควรเดินทางข้ามสะพานในช่วงเช้าตรู่เพื่อหลีกเลี่ยงความแออัดของนักท่องเที่ยวและรถขนส่ง

• ตรวจสอบตารางเดินรถไฟระหว่างประเทศหากต้องการสัมผัสประสบการณ์นั่งรถไฟข้ามแม่น้ำโขง

• สวมใส่ชุดสุภาพหากมีแผนจะเดินทางไปวัดสำคัญในเวียงจันทน์หลังจากข้ามสะพานไปแล้ว

ค่าเข้าชม:

• พื้นที่สะพาน: ไม่มีค่าเข้าชม (ฟรี) สำหรับการเดินชมบริเวณจุดเช็คอินฝั่งไทย

• ค่ารถบัสข้ามสะพาน: 20 - 35 บาท ต่อเที่ยว (ราคาอาจปรับเปลี่ยนตามช่วงเวลาและวันหยุด)

• ค่าธรรมเนียมเหยียบแผ่นดิน (ฝั่งลาว): ประมาณ 20 บาท หรือ 10,000 - 20,000 กีบ (ขึ้นอยู่กับประเภทเอกสารเดินทางและวัน-เวลาที่ข้ามด่าน)

• ค่าทำบัตรผ่านแดนชั่วคราว: 30 - 40 บาท (กรณีไม่มีพาสปอร์ต)

เวลาเปิดปิดทำการ:

• ด่านพรมแดน (Immigration): เปิดให้บริการทุกวัน ตั้งแต่เวลา 06:00 น. – 22:00 น.

• หมายเหตุ: รถโดยสารระหว่างประเทศและรถไฟข้ามพรมแดนจะมีตารางเวลาเดินรถเฉพาะ ซึ่งวิ่งอยู่ภายในช่วงเวลาทำการของด่าน