วัดพระธาตุช่อแฮ พระอารามหลวง (Wat Phra That Cho Hae Phra Aram Luang) เป็นปูชนียสถานอันศักดิ์สิทธิ์และมีความสำคัญสูงสุดของจังหวัดแพร่ รวมถึงเป็นศูนย์รวมศรัทธาของชาวล้านนามาอย่างยาวนาน ความเป็นมาของวัดแห่งนี้สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นระหว่าง พ.ศ. 1879–1881 ในสมัยของพระมหาธรรมราชาที่ 1 (พญาลิไท) แห่งกรุงสุโขทัย ซึ่งในอดีตพื้นที่บริเวณนี้มีความอุดมสมบูรณ์และเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญ สำหรับที่มาของชื่อ ช่อแฮ นั้นมีความหมายที่ลึกซึ้ง โดยคำว่า แฮ เป็นภาษาพื้นเมืองที่แปลว่า ผ้าแพร ซึ่งมีตำนานเล่าว่าเป็นการนำผ้าแพรเนื้อดีที่นำมาจากต่างแดนมาผูกบูชาองค์พระธาตุ จึงเป็นที่มาของชื่อเรียกที่ไพเราะและแสดงถึงความศรัทธาอันแรงกล้าของผู้คนที่มีต่อพระพุทธศาสนาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

ในด้านของ สถาปัตยกรรม องค์พระธาตุช่อแฮมีความงดงามโดดเด่นตามแบบฉบับศิลปะเชียงแสนผสมผสานล้านนา ตัวเจดีย์เป็นทรงแปดเหลี่ยมย่อมุมไม้สิบสอง มีความสูงประมาณ 33 เมตร และฐานกว้างด้านละ 11 เมตร บุด้วยแผ่นทองจังโกส่องประกายสีทองเหลืองอร่ามมองเห็นได้แต่ไกล องค์พระธาตุตั้งตระหง่านอยู่บนเนินเขาเตี้ยๆ ซึ่งการขึ้นไปกราบสักการะสามารถเดินขึ้นผ่าน บันไดนาค ที่มีความขลังและงดงาม หรือหากเป็นผู้สูงอายุก็มีบริการลิฟต์อำนวยความสะดวกเพื่อให้ทุกคนได้เข้าถึงความศักดิ์สิทธิ์ได้อย่างเท่าเทียม รอบองค์พระธาตุยังมีวิหารหลวงที่ประดิษฐาน หลวงพ่อช่อแฮ พระพุทธรูปปางมารวิชัยศิลปะล้านนาที่เปี่ยมไปด้วยเมตตาบารมีและเป็นพระประธานคู่บ้านคู่เมืองที่ใครมาก็ต้องมากราบไหว้

ความสำคัญที่โดดเด่นระดับประเทศคือที่นี่เป็น พระธาตุประจำปีเกิดปีขาล (ปีเสือ) ตามคติความเชื่อของชาวล้านนาที่ว่า ครั้งหนึ่งในชีวิตผู้ที่เกิดปีเสือควรเดินทางมานมัสการพระธาตุช่อแฮเพื่อความเป็นสิริมงคลและเสริมบารมีให้ชีวิตร่มเย็นเป็นสุข การมา ไหว้ขอพร ที่วัดแห่งนี้ไม่ได้มีเพียงองค์พระธาตุเท่านั้น แต่ยังมี พระเจ้าทันใจ พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่เชื่อกันว่าหากใครมาขอพรจะได้รับผลสำเร็จอย่างรวดเร็วทันใจ โดยมีเคล็ดลับการบูชาด้วยการถวาย ไข่ต้ม ตามจำนวนที่บนไว้ และการใช้ไม้เสี่ยงทายเพื่อประกอบการอธิษฐาน ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่ทำให้นักท่องเที่ยวและนักแสวงบุญหลั่งไหลมาไม่ขาดสาย

นอกจากนี้ภายในวัดยังมี พระเจ้านอน พระพุทธรูปปางไสยาสน์ศิลปะพม่าที่มีพุทธลักษณะงดงามแปลกตาและหาชมได้ยาก รวมถึงในช่วงเดือน 6 เหนือ (ประมาณเดือนมีนาคม) ของทุกปี จะมีงานประเพณีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือ เมืองแพร่แห่ตุงหลวง ซึ่งเป็นการนมัสการพระธาตุช่อแฮ มีขบวนแห่ช้างและตุงหลวงที่ยาวและสวยงามสะท้อนถึงวัฒนธรรมอันรุ่งเรืองของเมืองแพร่ วัดพระธาตุช่อแฮจึงไม่ได้เป็นเพียงศาสนสถาน แต่คือพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิตที่รวบรวมทั้งศิลปะ ประวัติศาสตร์ และพลังศรัทธาไว้ในที่เดียว เป็นจุดหมายสำคัญที่หากใครได้มาเยือนจังหวัดแพร่แล้วไม่ได้มาที่นี่ ก็เปรียบเสมือนว่ายังมาไม่ถึงเมืองแพร่อย่างแท้จริง

ขอเชิญคุณมาสัมผัสบารมีแห่งพระธาตุปีขาล เดินขึ้นบันไดนาคเพื่อชมความงามของพุทธศิลป์ล้านนา และขอพรพระเจ้าทันใจให้สมหวังดั่งใจปรารถนา ท่ามกลางบรรยากาศที่อบอวลไปด้วยมนต์ขลังของเวียงโกศัย ณ วัดพระธาตุช่อแฮ พระอารามหลวง จังหวัดแพร่

รถยนต์ส่วนตัว:

• จากตัวเมืองแพร่ ใช้ถนนช่อแฮ (ทางหลวงหมายเลข 1022) มุ่งหน้าไปประมาณ 9 กิโลเมตร วัดตั้งอยู่สุดสายถนนช่อแฮ

รถโดยสารสาธารณะ:

• รถสองแถวสีน้ำเงิน สาย แพร่–ช่อแฮ ให้บริการจากตลาดชมภูมิ่ง

• สายมูปีขาล: แนะนำให้เดินเวียนเทียนรอบองค์พระธาตุ 3 รอบ (ขวาวน) และถวายผ้าแพรสามสีเพื่อเสริมบารมี

• การขอพร: พระเจ้าทันใจนิยมแก้บนด้วยการถวายไข่ต้มตามจำนวนที่บนไว้

• จุดชมวิว: ลานรอบองค์พระธาตุเป็นจุดชมวิวเมืองแพร่จากมุมสูงที่สวยงาม

• เวลาแนะนำ: ช่วงเช้าก่อน 09:00 น. อากาศเย็นสบายและแสงแดดนวลสวย

ค่าเข้าชม:

• คนไทย: เข้าชมฟรี

• ชาวต่างชาติ: 30 บาท

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน: 06:00 – 19:00 น. (ช่วงงานเทศกาลอาจเปิดถึงช่วงค่ำ)