สะพานป่าดินสอ (Pa Din Sor Bridge) เป็นโบราณสถานประเภทสะพานข้ามคลองที่ตั้งอยู่ภายในเขตอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา สร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา เพื่อใช้เป็นเส้นทางสัญจรเชื่อมต่อระหว่างชุมชน ย่านการค้า และพื้นที่ราชการที่ตั้งอยู่รายรอบเครือข่ายคูคลองของเมืองหลวงในอดีต ชื่อ “ป่าดินสอ” มีที่มาจากชื่อย่านใกล้เคียง ซึ่งในสมัยโบราณเป็นแหล่งผลิตดินสอพองและเครื่องเขียนที่สำคัญ สะท้อนให้เห็นถึงระบบเศรษฐกิจแบบย่านการค้าเฉพาะทางของอยุธยา

สะพานแห่งนี้ถือเป็นหลักฐานสำคัญทางประวัติศาสตร์และวิศวกรรม ที่แสดงให้เห็นถึงความสามารถของช่างสมัยโบราณในการออกแบบโครงสร้างที่แข็งแรงและสอดคล้องกับสภาพแวดล้อมทางน้ำ โครงสร้างหลักของสะพานก่อด้วยอิฐในรูปแบบโค้งแหลม (Pointed Arch) ซึ่งเป็นรูปแบบสถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมต่างชาติ โดยเฉพาะจากโลกตะวันตกและเปอร์เซีย อันเป็นผลจากการค้าขายและการติดต่อกับชาวต่างชาติในช่วงที่กรุงศรีอยุธยารุ่งเรืองสูงสุด

แม้สะพานป่าดินสอจะมีขนาดไม่ใหญ่โต แต่มีความแข็งแรงและใช้งานได้จริง ร่องรอยของอิฐสีแดงที่เรียงซ้อนกันอย่างประณีต แสดงถึงความละเอียดและทักษะของช่างก่อสร้างในอดีต สะพานถูกออกแบบให้เรือสามารถลอดผ่านใต้โค้งได้ สอดคล้องกับระบบคมนาคมทางน้ำที่เป็นหัวใจสำคัญของเมืองอยุธยาในยุคนั้น ซึ่งคลองและแม่น้ำทำหน้าที่เสมือนถนนสายหลักของผู้คน

บรรยากาศโดยรอบสะพานมีความร่มรื่นและเงียบสงบ เนื่องจากตั้งอยู่ห่างจากแหล่งท่องเที่ยวหลักเล็กน้อย ทำให้ผู้มาเยือนได้เดินชมและซึมซับบรรยากาศของโบราณสถานอย่างใกล้ชิด โดยไม่ถูกรบกวนจากความพลุกพล่าน ภาพของสะพานอิฐโบราณที่ทอดตัวข้ามคลอง ให้ความรู้สึกเหมือนได้ย้อนเวลากลับไปเห็นวิถีชีวิตของผู้คนที่เคยเดินข้ามสะพานและเรือที่แล่นผ่านในอดีต

สะพานป่าดินสอจึงไม่ใช่เพียงโบราณสถานทางกายภาพ แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของการวางผังเมือง การค้า และความเจริญรุ่งเรืองของกรุงศรีอยุธยา สำหรับช่างภาพ ศิลปิน และผู้สนใจประวัติศาสตร์ ที่นี่คือจุดเล็กๆ ที่เปี่ยมด้วยเสน่ห์และเรื่องราว ช่วยเติมเต็มความเข้าใจเกี่ยวกับเมืองมรดกโลกแห่งนี้ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

รถยนต์ส่วนตัว:

• ข้ามสะพานกษัตราธิราชหรือสะพานปรีดี-พนมยงค์ เข้าสู่เกาะเมือง มุ่งหน้าไปยังทางทิศตะวันตกของวัดมหาธาตุ สะพานตั้งอยู่บนถนนคลองท่อ สามารถจอดรถริมถนนในบริเวณที่ได้รับอนุญาตแล้วเดินเท้าต่อเพียงเล็กน้อย

รถโดยสารสาธารณะ:

• นั่งรถตุ๊กตุ๊กหัวกบจากตลาดเจ้าพรหมหรือบริเวณหน้าอุทยานประวัติศาสตร์ แจ้งพิกัดสะพานป่าดินสอ (ใกล้กับโรงเรียนอยุธยาวิทยาลัย)

จักรยาน/รถมอเตอร์ไซค์เช่า:

• เป็นวิธีที่สะดวกที่สุดเนื่องจากสะพานตั้งอยู่บนถนนเส้นเล็กๆ การปั่นจักรยานเลียบคลองท่อจะทำให้เข้าถึงตัวโบราณสถานได้ง่ายและได้ชมวิวสองข้างทาง

ช่วงเวลาที่เหมาะสม:

• สามารถเที่ยวชมได้ทุกเดือน แต่ช่วงเช้าตรู่หรือช่วงเย็นก่อนพระอาทิตย์ตกดินจะให้แสงที่สวยงามที่สุดสำหรับงานสถาปัตยกรรมและมีอากาศที่ไม่ร้อนจนเกินไป

การแต่งกาย:

• แนะนำรองเท้าที่เดินสบายสำหรับการเดินสำรวจตามพื้นอิฐและทางเท้า และควรเตรียมหมวกหรือร่มหากมาเยี่ยมชมในช่วงกลางวัน

การถ่ายภาพ:

• มุมมองจากด้านข้างสะพานจะเห็นรูปโค้งที่สวยงามที่สุด และควรระมัดระวังไม่ปีนป่ายขึ้นไปบนยอดสันสะพานเพื่อช่วยกันอนุรักษ์โครงสร้างอิฐโบราณ

การวางแผน:

• สะพานนี้ตั้งอยู่ใกล้กับวัดพระรามและวัดมหาธาตุ สามารถจัดแผนการเดินทางเป็นเส้นทางเดินชมโบราณสถานต่อเนื่องกันได้ในวันเดียว

ค่าเข้าชม

• ชาวไทย: ไม่เสียค่าเข้าชม

• ชาวต่างชาติ: ไม่เสียค่าเข้าชม 

เวลาเปิด-ปิด

• เปิดบริการทุกวัน: 08:00 – 18:00 น. (เป็นพื้นที่เปิดโล่งภายในอุทยาน)