ตามรอยจารึกแสวงบุญ สังเวชนียสถาน

เส้นทาง “ตามรอยจาริกแสวงบุญ สังเวชนียสถาน” คือหนึ่งในเส้นทางแห่งศรัทธาที่พุทธศาสนิกชนทั่วโลกใฝ่ฝันจะได้ไปเยือนสักครั้งในชีวิต เพราะเป็นการเดินทางย้อนรอยพระชนมชีพของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผ่านดินแดนพุทธภูมิสำคัญในประเทศอินเดียและเนปาล ที่ยังคงปรากฏร่องรอยแห่งพุทธกาลไว้อย่างลึกซึ้ง ทั้งโบราณสถาน สถูป วัด และเมืองโบราณที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธประวัติ

เริ่มต้นที่ พุทธคยา สถานที่ตรัสรู้ของพระพุทธเจ้าใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญของพุทธศาสนาโลก ก่อนเดินทางสู่ ราชคฤห์ เมืองหลวงเก่าแห่งแคว้นมคธ ที่ตั้งของ เขาคิชฌกูฏ และ วัดเวฬุวันมหาวิหาร วัดแห่งแรกในพระพุทธศาสนา พร้อมบรรยากาศแห่งขุนเขาและโบราณสถานที่ยังคงสงบงดงาม

จากนั้นเดินทางสู่ สารนาถ ดินแดนแห่งการแสดงปฐมเทศนา ณ ธรรมเมกขสถูป ก่อนแวะสัมผัสวิถีชีวิตริมแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ที่ พาราณสี เมืองเก่าแก่ริมแม่น้ำคงคาที่เต็มไปด้วยพิธีกรรม ความเชื่อ และสีสันของอารยธรรมอินเดียโบราณ

อีกหนึ่งจุดสำคัญคือ กุสินารา สถานที่เสด็จดับขันธปรินิพพานของพระพุทธเจ้า ภายในมี มหาปรินิพพานสถูป และ มกุฏพันธนเจดีย์ ซึ่งเป็นจุดถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ รวมถึง วัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์ ที่เป็นศูนย์รวมศรัทธาของชาวไทยในต่างแดน

เส้นทางยังครอบคลุม เมืองสาวัตถี ที่ตั้งของ วัดเชตวันมหาวิหาร อารามที่พระพุทธเจ้าประทับจำพรรษามากที่สุด และ สถูปอนาถบิณฑิกเศรษฐี อันสะท้อนถึงยุครุ่งเรืองของพุทธศาสนา ก่อนปิดท้ายที่ ลุมพินีวัน ประเทศเนปาล สถานที่ประสูติของเจ้าชายสิทธัตถะ และ วังเก่ากบิลพัสดุ์ ดินแดนแห่งวัยเยาว์ก่อนการเสด็จออกผนวช

นี่ไม่ใช่เพียงเส้นทางท่องเที่ยว แต่คือการเดินทางทางจิตใจ ที่เปิดโอกาสให้ผู้เดินทางได้สัมผัสแก่นแท้ของพระพุทธศาสนา ท่ามกลางสถานที่จริงในหน้าประวัติศาสตร์ที่ยังคงเปี่ยมด้วยพลังแห่งศรัทธาและความสงบเหนือกาลเวลา

1

พุทธคยา

พุทธคยา เป็นพุทธสังเวชนียสถานที่สำคัญที่สุด 1 ใน 4 แห่งในพระพุทธศาสนา และถือเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดสำหรับพุทธศาสนิกชนทั่วโลก เพราะเป็นจุดเริ่มต้นของพระพุทธศาสนา เป็นสถานที่ที่เจ้าชายสิทธัตถะได้ตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณเป็นสมเด็จพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า ตามคติพุทธศาสนา ประมาณ 500 ปีก่อนคริสต์ศักราช เจ้าชายโคตมะ สิทธัตถะ ซึ่งเสด็จออกผนวชในฐานะสมณะ ได้เสด็จมายังริมฝั่งแม่น้ำปัลคุอันร่ม...

ดูเพิ่มเติม

2

ชีวกัมพวัน

ท่านหมอชีวกโกมารภัจจ์ เป็นที่เคารพของประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะผู้เจ็บไข้ได้ป่วย ด้วยเชื่อว่าบารมีของท่านจะช่วยให้หายเจ็บไข้ได้ตามแรงอธิษฐาน จึงมักนิยม จัดสร้าง "รูปเคารพ" หรือ "วัตถุมงคล" ทั้งขนาดบูชา พระเครื่อง และเหรียญ เพื่อไว้สักการะ ขอพรให้หายจากโรคาพยาธิทั้งโรคกายและโรคกรรม อย่างเช่นที่หน้าโรงพยาบาลสงฆ์ เป็นต้น  มีเรื่องราวขีวิตของท่านมีกล่าวไว้ในพระไตรปิฎกและคัมภีร์อรรถกถา ตลอดชีวิตข...

ดูเพิ่มเติม

3

เขาคิชฌกูฏ ราชคฤห์

มูลคันธกุฎี (Mulagandhakuti) บนยอดเขาคิชฌกูฏ (Vulture's Peak) ในเมืองราชคฤห์ ประเทศอินเดีย เป็นสถานที่ที่มีความสำคัญทางพุทธศาสนาอย่างยิ่ง ด้วยเป็นหนึ่งในสถานที่ประทับที่พระพุทธองค์ทรงโปรดปรานและเสด็จมาจำพรรษาอยู่หลายครั้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพรรษาที่ 3, 5, 7 และพรรษาสุดท้ายก่อนปรินิพพาน สถานที่นี้มีประวัติศาสตร์อันยาวนาน ตามพุทธประวัติเล่าว่าสถานที่ประทับของพระพุทธเจ้าทุกแห่งจะมีผู้นำของหอมนานาชนิด...

ดูเพิ่มเติม

4

วัดเวฬุวันมหาวิหาร

วัดหรือสวนเวฬุวัน คือ วัดแห่งแรกในพระพุทธศาสนา ตั้งอยู่ใกล้เชิงเขาเวภารบรรพต บนริมฝั่งแม่น้ำสรัสวดีซึ่งมีตโปธาราม (บ่อน้ำร้อนโบราณ) คั่นอยู่ระหว่างกลาง นอกเขตกำแพงเมืองเก่าราชคฤห์ (อดีตเมืองหลวงของแคว้นมคธ) รัฐพิหาร ประเทศอินเดียในปัจจุบัน (หรือ แคว้นมคธ ชมพูทวีป ในสมัยพุทธกาล)  ผู้แสวงบุญนิยมไปยัง "ลานจาตุรงคสันนิบาต" อันเป็นลานเล็กๆ มีซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปยืนปางประทานพรอยู่กลางซุ้ม ลานนี้...

ดูเพิ่มเติม

5

หลวงพ่อองค์ดำ

หลวงพ่อพุทธองค์ดำ ประดิษฐานอยุ่ในวิหารเล็กๆ ใกล้วิทยาลันนาลันทา เป็นถนนสายเล็กๆคร่อมคันนา รถบัสคันใหญ่เข้าไม่ได้ต้องเดินเท้าหรือนั่งสามล้อเข้าไปอีก 400 เมตร จากถนนใหญ่ หลวงพ่อองค์ดำ มีพระเกตุทรงบัวตูม ปางนั่งขัดสมาธิ พระหัตถ์ชี้แม่พระธรณีเป็นพยาน หน้าตักกว้าง 69 ฟุต สร้างในสมัยพระเจ้าเทวปาล เมื่อประมาณ พ.ศ. 1353-1393 ประดิษฐานอยู่ทางด้านทิศเหนือของซากปรักหักพังของมหาวิทยาลัยนาลันทา เมืองราชคฤห์ ปร...

ดูเพิ่มเติม

6

ธรรมเมกขสถูป

ธรรมเมกขสถูป (Dhamekh Stupa) เป็นหนึ่งในพุทธสถานที่สำคัญที่สุด 4 แห่งที่เรียกว่า สังเวชนียสถาน ซึ่งเป็นสถานที่ที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับพุทธประวัติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยธรรมเมกขสถูปเป็นสถูปที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นเครื่องหมายระลึกถึงสถานที่ที่พระพุทธเจ้าทรง แสดงปฐมเทศนา "ธัมมจักกัปปวัตนสูตร" เป็นครั้งแรกแก่ ปัญจวัคคีย์ ทั้ง 5 รูป ที่ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน หรือที่ปัจจุบันรู้จักกันในชื่อ สารนาถ การแสดงธรร...

ดูเพิ่มเติม

7

ท่าน้ำ แม่น้ำคงคา พาราณสี

เมืองพาราณสี แคว้นกาสี ในสมัยพุทธกาล เป็นเมืองขึ้นของ พระเจ้าปเสนทิโกศล แคว้นโกศล เมืองพาราณสีจะขึ้นชื่อลือชาใน เรื่องผ้า คือผ้ากาสี เป็นผ้ามีคุณภาพ ประณีตงดงาม เป็นเมืองที่ค้าขาย กับแว่นแคว้นต่างๆ พาราณสีเป็นเมืองเก่าแก่มีอายุหลายพันปี ช่วง ที่กษัตริย์มุสลิมมาปกครองพยายามเปลี่ยนชื่อพาราณสีเป็นอย่างอื่น พออำ นาจลดลง คำ ว่า พาราณสีก็ถูกมาใช้อีกครั้ง อังกฤษมาปกครอง อินเดียพาราณสีถูกเรียกว่า บันนารัส...

ดูเพิ่มเติม

8

วัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์

วัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์ (Wat Thai Kusinara Chalermraj) ตั้งอยู่บนพื้นที่ประมาณ 14 ไร่เศษ ในเมืองกุสินารา รัฐอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย โดยมีทำเลที่ตั้งอันสำคัญยิ่ง คืออยู่ระหว่าง สาลวโนทยาน (สถานที่เสด็จปรินิพพาน) และ มกุฏพันธเจดีย์ (สถานที่ถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ) ซึ่งอยู่ห่างออกไปเพียงประมาณ 1 กิโลเมตร ทำให้วัดแห่งนี้เป็นหนึ่งในจุดศูนย์กลางของการจาริกแสวงบุญตามรอยพระพุทธเจ้า และเชื่อมโยงเส้นทาง...

ดูเพิ่มเติม

9

มหาปรินิพพานสถูป

มหาปรินิพพานสถูป (Mahaparinirvana Stupa) ตั้งอยู่ ณ กุสินารา ในรัฐอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย สถูปแห่งนี้มีความสำคัญสูงสุดในพระพุทธศาสนา เพราะเป็นจุดที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพาน (ปรินิพพาน) เมื่อพระชนมายุ 80 พรรษา เหตุการณ์อันยิ่งใหญ่นี้เกิดขึ้นใต้ต้นสาละคู่ ณ สาลวโนทยาน (ป่าสาละ) ของมัลลกษัตริย์ในเมืองกุสินารา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ แคว้นมัลละ โบราณ กุสินาราแห่งนี้ถือเป็นหนึ่งในสี่สังเ...

ดูเพิ่มเติม

10

มกุฏพันธนเจดีย์ กุสินารา

มกุฏพันธนเจดีย์ (Mukutbandhana Stupa) เป็นสถานที่ที่มีความสำคัญและมีชื่อเสียงอย่างยิ่งในฐานะอนุสรณ์สถานศักดิ์สิทธิ์ทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเป็นจุดที่ ถวายพระเพลิงพระบรมสารีริกธาตุของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า สถานที่แห่งนี้มีประวัติศาสตร์อันยาวนาน เดิมถูกสร้างขึ้นโดย พระเจ้าอโศกมหาราช กษัตริย์ผู้ทรงเป็นองค์อุปถัมภ์พระพุทธศาสนาอย่างยิ่งใหญ่ ในอดีต บริเวณนี้เป็นเพียง เชิงตะกอนไม้จันทน์หอม...

ดูเพิ่มเติม

11

วัดเชตวันมหาวิหาร

วัดเชตวันมหาวิหาร (Wat Chetawan Mahawihan) เป็นอารามที่มีความสำคัญทางพระพุทธศาสนาอย่างยิ่งในสมัยพุทธกาล ตั้งอยู่ใน เมืองสาวัตถี (Savatthi) นอกเมืองหลวงของแคว้นโกศล ประเทศอินเดียปัจจุบัน อารามแห่งนี้สร้างขึ้นโดยท่าน อนาถบิณฑิกเศรษฐี (Anathapindika) มหาเศรษฐีผู้ใจบุญแห่งเมืองสาวัตถี ซึ่งได้ซื้อที่ดิน "สวนเจ้าเชต" มาด้วยทรัพย์สินจำนวนมหาศาลถึง 18 โกฏิ (หน่วยนับเงินโบราณ) เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาแด่สมเด็...

ดูเพิ่มเติม

12

สถูปอนาถบิณฑิกเศรษฐี

สถูปอนาถบิณฑิกเศรษฐี (Anathapindika Stupa) ตั้งอยู่ในเขต มะเหต (Mahet) ภายในเมืองโบราณสาวัตถี ซึ่งเคยเป็นศูนย์กลางสำคัญของพระพุทธศาสนาในสมัยพุทธกาล และเป็นหนึ่งในพื้นที่สำคัญที่ปรากฏในพระไตรปิฎก พื้นที่แห่งนี้เชื่อกันว่าเป็น บ้าน (คฤหาสน์) ของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี มหาอุบาสกผู้ยิ่งใหญ่ โดยคฤหาสน์แห่งนี้เองเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างมหากุศลครั้งสำคัญ เมื่อท่านได้นำ แผ่นทองคำจำนวนถึง 54 โกฏิ จากที...

ดูเพิ่มเติม

13

ลุมพินีวัน

ลุมพินีวัน (Lumbini Vana) เป็นสถานที่ประสูติอันศักดิ์สิทธิ์ของเจ้าชายสิทธัตถะ (ผู้ซึ่งต่อมาได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า) สถานที่แห่งนี้ตั้งอยู่บนชายแดนกึ่งกลางระหว่างเมืองกบิลพัสดุ์ (เมืองพระบิดา) ไปทางทิศตะวันออก 11 กม. และเมืองเทวทหะ (เมืองพระมารดา) ห่างออกไปทางทิศตะวันตก 11 กม. ซึ่งสอดคล้องกับตำราพระพุทธศาสนาที่กล่าวว่าลุมพินีวันสถานที่ประสูติ ตั้งอยู่ระหว่างเมืองกบิลพัสดุ์และเมืองเทวทหะ ป...

ดูเพิ่มเติม

14

วังเก่ากบิลพัสดุ์

วังเก่ากบิลพัสดุ์ (Tilaurakot) คือโบราณสถานที่ตั้งอยู่ในเขตกาปิลวัสตู (Kapilvastu) ประเทศเนปาล ซึ่งนักโบราณคดีเชื่อว่าเป็นสถานที่ตั้งของกรุงกบิลพัสดุ์ เมืองหลวงของแคว้นสักกะและบ้านเกิดของเจ้าชายสิทธัตถะ พระพุทธเจ้า ในปี พ.ศ. 2442 นักโบราณคดีได้ติดตามแนวเส้นทางเสาพระเจ้าอโศกและตำนานการสร้างเมือง จนพบกับเมืองโบราณร้างชื่อ "ติเลาราโกต (Tilaurakot)" ซึ่งอยู่ห่างจากเชิงเขาหิมาลัยไปทางใต้ราว 16 กิโลเมตร...

ดูเพิ่มเติม